Hệ thống này mang tính tự nguyện và tập trung vào việc giảm thiểu tác động môi trường, đồng thời nâng cao sức khỏe, tiện nghi cho người sử dụng và giá trị lâu dài của công trình. LOTUS được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế nhưng đã được điều chỉnh để phù hợp với đặc trưng khí hậu, kinh tế, xã hội và thực tiễn xây dựng của Việt Nam.
Các nhóm tiêu chí đánh giá chính
Hệ thống LOTUS được chia thành các nhóm tiêu chí chính, bao gồm cả các yêu cầu bắt buộc (Prerequisites) và các tiêu chí tự nguyện (Optional Credits). Dự án cần đáp ứng các tiêu chí bắt buộc để được xem xét, và số điểm đạt được từ các tiêu chí tự nguyện sẽ quyết định mức độ chứng nhận. Các nhóm tiêu chí chính bao gồm:
Năng lượng (Energy)
Tập trung vào việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng trong quá trình thiết kế và vận hành công trình. Khuyến khích sử dụng các giải pháp thiết kế thụ động (passive design), tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên, thông gió tự nhiên. Đánh giá việc tích hợp các hệ thống năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió. Yêu cầu đo lường và giám sát tiêu thụ năng lượng.
Nước (Water)
Thúc đẩy quản lý và sử dụng nước hiệu quả. Bao gồm các tiêu chí về giảm tiêu thụ nước cho sinh hoạt, tưới tiêu, và các hoạt động khác. Khuyến khích thu gom và tái sử dụng nước mưa, xử lý nước thải tại chỗ.
Vật liệu và Tài nguyên (Materials & Resources)
Ưu tiên sử dụng vật liệu xây dựng bền vững, thân thiện với môi trường. Khuyến khích sử dụng vật liệu tái chế, vật liệu có nguồn gốc địa phương. Đánh giá việc giảm thiểu chất thải xây dựng trong quá trình thi công và quản lý chất thải hiệu quả trong vận hành.
Sức khỏe & Tiện nghi (Health & Comfort)
Đảm bảo môi trường sống và làm việc trong lành, thoải mái cho người sử dụng. Tập trung vào chất lượng không khí trong nhà, kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm. Đánh giá các yếu tố tiện nghi nhiệt, ánh sáng tự nhiên và nhân tạo, cách âm.
Địa điểm & Sinh thái (Location & Ecology)
Đặt trọng tâm vào việc bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên tại địa điểm xây dựng. Khuyến khích sử dụng đất hiệu quả, bảo tồn các khu vực có giá trị sinh thái. Đánh giá khả năng tiếp cận với giao thông công cộng, giảm thiểu tác động đến môi trường xung quanh.
Quản lý (Management)
Xây dựng quy trình vận hành và bảo trì công trình một cách bền vững. Khuyến khích sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình thiết kế và vận hành. Đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý dự án xanh.
Bonus (Hiệu năng vượt trội)
Nhóm này ghi nhận các giải pháp sáng tạo, các công trình có hiệu năng vượt trội, hoặc đạt được các mục tiêu xanh mang tính đột phá, vượt xa các yêu cầu thông thường.
Các cấp độ đánh giá LOTUS
Dựa trên tổng số điểm đạt được từ các nhóm tiêu chí, công trình có thể đạt các cấp độ chứng nhận khác nhau: LOTUS Certified (Tối thiểu 40% tổng điểm, không bao gồm điểm Bonus); LOTUS Bạc (55 điểm); LOTUS Vàng (65 điểm); LOTUS Bạch kim (75 điểm).
Vai trò và Lợi ích của Tiêu chí LOTUS
Định hướng phát triển bền vững: LOTUS giúp định hình cách tiếp cận xây dựng bền vững, hài hòa giữa hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Nâng cao giá trị công trình: Các công trình đạt chứng nhận LOTUS thường có chi phí vận hành thấp hơn, giá trị thương mại cao hơn và thu hút nhà đầu tư tốt hơn; Cải thiện sức khỏe và tiện nghi: Mang lại không gian sống và làm việc lành mạnh, thoải mái cho người sử dụng; Tạo dựng thương hiệu: Chứng nhận LOTUS là minh chứng cho cam kết của chủ đầu tư về phát triển bền vững, góp phần xây dựng thương hiệu uy tín; Phù hợp với điều kiện Việt Nam: Tiêu chuẩn được điều chỉnh để phù hợp với các điều kiện đặc thù của Việt Nam, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tế.
Việc áp dụng tiêu chuẩn LOTUS không chỉ là xu hướng mà còn là trách nhiệm của các chủ đầu tư, nhà thầu và kiến trúc sư trong việc góp phần xây dựng một tương lai xanh và bền vững cho Việt Nam./.
