Sau năm 2025 ghi dấu lần đầu tiên kim ngạch xuất khẩu vượt ngưỡng 11 tỷ USD, ngành thủy sản Việt Nam bước vào năm 2026 với mục tiêu cao hơn, phấn đấu đạt 11,5 tỷ USD. Đây được xem là bước tiếp nối đà tăng trưởng tích cực, đồng thời mở ra giai đoạn tăng tốc trong chiến lược phát triển bền vững của toàn ngành giai đoạn 2026 - 2030.
Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), năm 2025, tổng sản lượng thủy sản cả nước đạt 9,95 triệu tấn, tăng 3% so với năm trước. Trong cơ cấu này, sản lượng khai thác đạt 3,83 triệu tấn, còn nuôi trồng đạt khoảng 6,1 triệu tấn.
Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 11,3 tỷ USD, vượt xa kế hoạch 10,5 tỷ USD, tăng 7,8% so với mục tiêu đề ra và tăng 12,7% so với năm 2024. Con số này được đánh giá là một cột mốc quan trọng, khẳng định vị thế ngày càng rõ nét của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Lý giải kết quả trên, ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, cho rằng mức sản lượng gần 10 triệu tấn trong năm 2025 phản ánh hiệu quả rõ rệt của định hướng phát triển thủy sản bền vững. Hoạt động khai thác tiếp tục được kiểm soát theo hướng giảm dần, trong khi nuôi trồng tăng trưởng mạnh, đặc biệt với các đối tượng chủ lực như tôm khi giá trị xuất khẩu đạt mức cao nhất từ trước tới nay. Cùng với đó, việc đa dạng hóa đối tượng nuôi biển và đẩy mạnh chế biến sâu đã giúp ngành từng bước nâng cao giá trị gia tăng, hình thành các chuỗi liên kết chặt chẽ gắn với kinh tế tuần hoàn.
Song song với tăng trưởng sản xuất, công tác bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản cũng được chú trọng. Nhiều địa phương tiếp tục duy trì và mở rộng các mô hình đồng quản lý, qua đó nâng cao nhận thức cộng đồng về khai thác gắn với bảo tồn. Hoạt động thả giống tái tạo nguồn lợi được tổ chức thường xuyên, góp phần phục hồi hệ sinh thái.
Bên cạnh đó, dự báo ngư trường ngày càng chính xác nhờ ứng dụng các nghiên cứu khoa học, kết hợp chuyển giao kỹ thuật bảo quản trên tàu cá, đã giúp giảm tổn thất sau thu hoạch và gia tăng giá trị sản phẩm khai thác. Lực lượng kiểm ngư cũng tăng cường tuần tra, kiểm soát, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trên biển.
Tuy vậy, ngành thủy sản vẫn đứng trước không ít thách thức. Việc gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn là nhiệm vụ cấp bách, trong khi các hiện tượng thời tiết cực đoan, mưa lũ bất thường và ô nhiễm môi trường tại một số vùng nuôi tiếp tục gây áp lực lớn cho sản xuất và điều hành.
Bước sang năm 2026, năm đầu tiên của giai đoạn 2026 - 2030, ngành thủy sản xác định đây là thời điểm tăng tốc để hiện thực hóa các mục tiêu dài hạn. Theo kế hoạch, tổng sản lượng thủy sản sẽ vượt 10 triệu tấn, tăng khoảng 0,6% so với ước thực hiện năm 2025. Trong đó, sản lượng khai thác dự kiến giảm còn khoảng 3,75 triệu tấn, thấp hơn 2,1% so với năm trước, trong khi sản lượng nuôi trồng tăng lên 6,25 triệu tấn, tăng 2,2%. Tổng diện tích nuôi trồng thủy sản đạt gần 1,33 triệu ha, bao gồm 390 nghìn ha nuôi nước ngọt và 936,9 nghìn ha nuôi mặn, lợ.
Cùng với điều chỉnh cơ cấu sản xuất, ngành tiếp tục triển khai đồng bộ các quy định của Luật Thủy sản 2017 và Chiến lược phát triển thủy sản đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Trọng tâm là chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế thủy sản, từ tăng trưởng đơn giá trị sang tăng trưởng tích hợp đa giá trị, gắn với thích ứng biến đổi khí hậu và nâng cao năng lực cạnh tranh. Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu năm 2026 được đặt ở mức khoảng 11,5 tỷ USD.
Lãnh đạo Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết, trong bối cảnh nhiều biến động, quan điểm xuyên suốt của ngành là chủ động nhận diện sớm khó khăn để xây dựng kịch bản ứng phó phù hợp. Cùng với việc triển khai các nghị quyết lớn, Cục sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương tổ chức hội nghị, bàn giải pháp ngay từ đầu vụ nuôi đối với các đối tượng chủ lực và các mô hình nuôi mới tiềm năng, nhằm chuẩn bị nguồn nguyên liệu ổn định, bảo đảm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng và xuất khẩu đã đề ra.
