Lễ phục dựng tái hiện khá đầy đủ các nghi thức cưới truyền thống của người Vân Kiều, từ lễ “bỏ của”, nghi thức trao sính lễ đến lễ đón và rước dâu, trong tiếng Vân Kiều gọi là “Ra beng”. Điểm nhấn của chương trình là tái hiện lễ “Khơi” – lễ cưới lần thứ hai theo quan niệm truyền thống của người Vân Kiều. Đồng bào tin rằng, khi thực hiện đầy đủ nghi lễ này, cuộc sống vợ chồng sẽ hạnh phúc, bền chặt và viên mãn.
Trong không gian văn hóa đậm đà bản sắc, cô dâu, chú rể cùng người thân khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu. Tiếng cồng chiêng, khèn hòa cùng những làn điệu dân ca, điệu múa dân gian tạo nên bức tranh sinh động về đời sống văn hóa của người Vân Kiều. Mỗi nghi thức, mỗi lời hát, điệu múa đều phản ánh những giá trị nhân văn, tri thức dân gian và phong tục được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Để đảm bảo tính xác thực, toàn bộ nghi lễ được phục dựng dựa trên kết quả khảo sát, nghiên cứu, đối chiếu tư liệu và tham vấn các già làng, nghệ nhân, người có uy tín trong cộng đồng do nhóm nghiên cứu của Phân viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch miền Trung thực hiện. Sự tham gia trực tiếp của các nghệ nhân và đồng bào Vân Kiều không chỉ góp phần tái hiện chân thực các nghi lễ mà còn tạo điều kiện để các giá trị văn hóa truyền thống được truyền dạy và lan tỏa trong cộng đồng.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Nga, Phó Chủ tịch UBND xã Lao Bảo, lễ cưới truyền thống của người Vân Kiều không chỉ đánh dấu sự gắn kết của đôi trai gái mà còn là sự kiện văn hóa quan trọng của gia đình, dòng họ và cả cộng đồng bản làng. Trong lễ cưới chứa đựng nhiều phong tục, luật tục, tri thức dân gian và những giá trị nhân văn đặc sắc được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tuy nhiên, trước sự tác động của quá trình hội nhập và thay đổi trong đời sống hiện đại, nhiều nghi thức truyền thống hiện không còn được thực hành đầy đủ, thậm chí đứng trước nguy cơ mai một.
Xuất phát từ thực tế đó, việc phục dựng lễ cưới truyền thống mang ý nghĩa thiết thực trong công tác nghiên cứu, khôi phục, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của đồng bào Vân Kiều. Đây cũng là dịp để thế hệ trẻ hiểu sâu sắc hơn về cội nguồn, phong tục tập quán và bản sắc văn hóa của dân tộc mình, từ đó nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy những giá trị truyền thống quý báu.
Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa bảo tồn, chương trình còn hướng đến mục tiêu biến các giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế. Những nghi lễ truyền thống, không gian văn hóa, âm nhạc dân gian, nghề dệt trang phục, ẩm thực và phong tục của người Vân Kiều hoàn toàn có thể trở thành những sản phẩm du lịch đặc trưng, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Việc xây dựng các sản phẩm du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm văn hóa sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của địa phương, tạo việc làm, tăng thu nhập và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân.
Việc phục dựng lễ cưới truyền thống của người Vân Kiều tại xã Lao Bảo là minh chứng cho cách làm hiệu quả trong bảo tồn di sản gắn với phát triển bền vững. Khi các giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ đúng nguyên gốc, đồng thời được khai thác hợp lý phục vụ phát triển du lịch, bản sắc văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn trở thành nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng hình ảnh Lao Bảo trở thành điểm đến giàu bản sắc, hấp dẫn trên bản đồ du lịch văn hóa của khu vực.
