Với 2.634 tàu cá đã đăng ký cùng hơn 11.000 lao động trực tiếp khai thác thủy sản, Nghệ An hiện là một trong những địa phương có nghề biển phát triển mạnh ở khu vực Bắc Trung Bộ.
Theo thống kê, đến ngày 30/4/2026, toàn tỉnh có 2.634 tàu cá đã đăng ký và được cập nhật đầy đủ lên hệ thống Vnfishbase, đạt 100%. Trong đó, 2.627 tàu được cấp giấy phép khai thác thủy sản, đạt 99,7%; 7 tàu còn lại chưa đủ điều kiện cấp hoặc gia hạn giấy phép đều được lực lượng chức năng quản lý, giám sát chặt chẽ tại nơi neo đậu.
Đáng chú ý, 100% tàu cá thuộc diện bắt buộc đã hoàn thành lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), tạo điều kiện để địa phương tăng cường quản lý nghề cá theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững.
Tuy nhiên, công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) vẫn còn nhiều khó khăn. Tình trạng mất kết nối thiết bị giám sát hành trình, khai thác sai vùng, sai tuyến, sử dụng xung điện trái phép hoặc giã cào ven bờ vẫn còn xảy ra ở một số nơi.
Trước thực tế đó, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các lực lượng chức năng đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ với tinh thần quyết liệt, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Chỉ tính riêng trong tháng 4/2026, lực lượng Bộ đội Biên phòng đã phối hợp với các địa phương ven biển phát 353 lượt bản tin tuyên truyền chống khai thác IUU trên hệ thống loa truyền thanh; tổ chức 2 buổi tuyên truyền tập trung với 623 người tham gia; phát 400 tờ rơi tuyên truyền và trực tiếp hướng dẫn 191 lượt chủ tàu, thuyền trưởng cài đặt phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT).
Bên cạnh đó, các lực lượng chức năng cũng tổ chức ký cam kết không khai thác hải sản bất hợp pháp cho 1.470 lượt phương tiện. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An đồng thời tổ chức 4 lớp tập huấn với 360 người tham gia; đăng tải 12 bài viết tuyên truyền về chống khai thác IUU trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Nghệ An hiện là một trong những địa phương triển khai hiệu quả hệ thống eCDT và nhật ký khai thác điện tử nhằm minh bạch hóa hoạt động khai thác, phục vụ truy xuất nguồn gốc theo yêu cầu của EC.
Từ ngày 1/1 đến 30/4/2026, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đã kiểm soát 6.664 lượt tàu xuất bến và 6.496 lượt tàu nhập bến; thu 2.652 quyển nhật ký khai thác thủy sản phục vụ công tác kiểm tra, truy xuất nguồn gốc.
Song song với công tác tuyên truyền, tỉnh Nghệ An cũng tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Trong 4 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã xử phạt 23 trường hợp với tổng số tiền hơn 1,24 tỷ đồng, trong đó có nhiều trường hợp vi phạm liên quan đến mất kết nối VMS.
Ông Trần Xuân Học, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An cho biết, công tác chống khai thác IUU thời gian qua đã tạo chuyển biến tích cực. Công tác quản lý tàu cá ngày càng chặt chẽ, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân được nâng cao, việc kiểm soát tàu ra vào cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản từng bước đi vào nền nếp.
Nhằm xử lý dứt điểm những tồn tại trong công tác chống khai thác IUU, ngày 29/4/2026, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Công văn số 4562/UBND-NN giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh cùng các địa phương ven biển tiếp tục khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế trong chống khai thác IUU./.
