Trong bối cảnh kinh tế xanh và phát triển bền vững đang trở thành xu hướng chủ đạo trên toàn cầu, Tổng Công ty Lâm nghiệp Việt Nam (Vinafor) xác định đây không chỉ là yêu cầu tất yếu của thị trường mà còn là cơ hội để tái cấu trúc hoạt động sản xuất, kinh doanh theo hướng hiệu quả và lâu dài. Trên cơ sở bám sát Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, doanh nghiệp đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mô hình tăng trưởng dựa trên ba trụ cột gồm kinh tế, xã hội và môi trường.
Định hướng phát triển của Vinafor được triển khai xuyên suốt theo chuỗi giá trị khép kín từ khâu tạo giống, trồng rừng, quản lý rừng đến chế biến và cung ứng sản phẩm. Cùng với đó là việc ứng dụng khoa học công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao năng suất, chất lượng cũng như giá trị gia tăng của ngành lâm nghiệp.
Đầu tư giống chất lượng cao, mở rộng vùng nguyên liệu
Một trong những nền tảng quan trọng trong chiến lược phát triển xanh của Vinafor là nâng cao chất lượng nguồn giống lâm nghiệp. Những năm qua, doanh nghiệp đã liên tục đầu tư, cải tạo hệ thống trạm giống và vườn ươm tại nhiều địa phương nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trồng rừng.
Đáng chú ý, dự án cải tạo và mở rộng vườn ươm kết hợp nuôi cấy mô tại Công ty Lâm nghiệp Hòa Bình đã hoàn thành giai đoạn đầu với công suất thiết kế khoảng 17 triệu cây giống mỗi năm. Việc đưa công nghệ hiện đại vào sản xuất giúp nâng cao chất lượng cây giống, đồng thời tạo ra nguồn cây đồng đều, có khả năng sinh trưởng tốt và thích nghi với nhiều điều kiện sản xuất khác nhau.
Nhờ những khoản đầu tư này, sản lượng cây giống chất lượng cao trong giai đoạn 2021 - 2025 đã tăng khoảng 45% so với giai đoạn trước, vượt các mục tiêu đặt ra. Trên nền tảng đó, Vinafor tiếp tục đặt mục tiêu sản xuất khoảng 315 triệu cây giống chất lượng cao trong giai đoạn 2026 - 2030 nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển vùng nguyên liệu và trồng rừng trên phạm vi cả nước.
Song song với phát triển giống, doanh nghiệp cũng hướng tới mở rộng diện tích rừng trồng. Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2026 - 2030, Vinafor sẽ tạo mới hơn 15.500 ha rừng, trong đó khoảng 2.500 ha là rừng trồng thâm canh gỗ lớn. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị kinh tế của rừng, đồng thời tạo nguồn cung nguyên liệu chất lượng cao cho ngành chế biến gỗ trong nước.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, doanh nghiệp đang nghiên cứu và nhân rộng các mô hình cây trồng đa mục đích, sử dụng giống chất lượng cao kết hợp áp dụng các biện pháp kỹ thuật như tỉa cành, tỉa thưa và kéo dài chu kỳ kinh doanh từ 10 đến 12 năm. Cách làm này không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng gỗ mà còn tăng khả năng hấp thụ và lưu giữ carbon, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Thúc đẩy chuyển đổi số, hướng tới quản trị rừng hiện đại
Bên cạnh việc mở rộng vùng nguyên liệu, Vinafor đang xem chuyển đổi số là động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển lâm nghiệp bền vững. Doanh nghiệp đã triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu rừng và đất rừng, đồng thời ứng dụng nhiều công nghệ hiện đại như bản đồ số, hệ thống GIS, thiết bị bay không người lái (UAV/flycam) cùng các phần mềm quản lý hiện trường.
Những giải pháp này giúp theo dõi diễn biến tài nguyên rừng, giám sát quá trình sinh trưởng của cây trồng cũng như quản lý đất đai một cách chính xác hơn. Việc số hóa dữ liệu không chỉ nâng cao hiệu quả quản trị mà còn tạo nền tảng cho quá trình ra quyết định dựa trên dữ liệu, phù hợp với yêu cầu phát triển lâm nghiệp hiện đại.
Cùng với chuyển đổi số, mở rộng diện tích rừng được quản lý theo các tiêu chuẩn quốc tế cũng là một nội dung trọng tâm trong chiến lược phát triển xanh của doanh nghiệp. Hiện nay, diện tích rừng nằm trong phạm vi chứng chỉ FSC của Vinafor đã vượt 19.560 ha. Đây là cơ sở quan trọng giúp nâng cao giá trị thương mại của sản phẩm gỗ, đồng thời đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế.
Ngoài ra, Vinafor cũng đẩy mạnh hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước trong nhiều lĩnh vực như giống cây lâm nghiệp, quản lý rừng bền vững, kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon và năng lượng sinh khối. Thông qua các chương trình hợp tác này, doanh nghiệp kỳ vọng tiếp cận những công nghệ tiên tiến, nâng cao năng lực quản trị và cập nhật các xu hướng phát triển mới của ngành lâm nghiệp thế giới.
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng xanh và cam kết giảm phát thải ròng, chiến lược phát triển của Vinafor được đánh giá là phù hợp với định hướng chung của ngành lâm nghiệp. Không chỉ hướng tới nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, mô hình này còn góp phần bảo vệ tài nguyên rừng, tạo sinh kế bền vững cho người dân và mở ra dư địa phát triển mới cho ngành lâm nghiệp trong những thập niên tới.
