Long Mã Khởi Hưng – khi linh khí ngàn năm thức dậy trong men hoàng thổ Việt

Được chế tác trên nền “men Hoàng Thổ” – dòng men cổ gắn với quyền uy và linh thiêng từ thời Lý, Long Mã Khởi Hưng là nỗ lực nghiêm túc của “Gốm Lạc Việt” trong hành trình phục dựng di sản, đồng thời đưa tinh thần truyền thống bước vào không gian sống của thời đại mới.

Long Mã – biểu tượng của khởi nguyên, trí tuệ và vận hội thịnh vượng

Trong kho tàng biểu tượng phương Đông, Long Mã là linh vật hiếm hoi hội tụ hai tầng ý nghĩa lớn: “Thiên mệnh và nhân lực”. Nếu rồng tượng trưng cho linh khí trời cao, cho đạo lý và trật tự vũ trụ, thì ngựa đại diện cho sức bền, cho sự dấn thân và khả năng vượt qua thử thách. Sự kết hợp ấy tạo nên Long Mã – biểu trưng của trí tuệ khai mở, vận hội hanh thông và thời kỳ hưng thịnh.

Theo các thư tịch cổ, Long Mã chỉ xuất hiện khi xã hội an hòa, đạo lý được tôn trọng, lòng người quy tụ. Bởi vậy, từ xa xưa, hình tượng Long Mã không chỉ mang ý nghĩa phong thủy mà còn hàm chứa thông điệp chính trị – văn hóa sâu sắc: “Khát vọng trị bình, khởi đầu mới và sự phát triển bền vững”.

Trong tác phẩm Long Mã Khởi Hưng, linh vật này được thể hiện ở trạng thái chuyển động nhưng không vội vã. Dáng đứng vững chãi, đầu ngẩng cao, thân hình khoẻ khoắn, gợi liên tưởng đến khoảnh khắc chuẩn bị bước vào một chặng đường mới – nơi mọi điều kiện đã hội đủ, chỉ chờ thời cơ để bứt phá. Đây cũng chính là tinh thần mà tác phẩm hướng tới: “không phải sự hưng thịnh ngẫu nhiên, mà là kết quả của nền tảng, nội lực và sự tích luỹ dài lâu”.

Men Hoàng Thổ – sắc vàng của đất mẹ và quyền uy vương triều

Nếu hình tượng Long Mã là linh hồn của tác phẩm, thì men Hoàng Thổ chính là phần cốt cách tạo nên chiều sâu văn hoá. Từ thời Lý, dòng men này đã được xem là “men vương giả”, thường xuất hiện trong các công trình cung điện, lăng tẩm, đàn tế và những không gian linh thiêng bậc nhất.

Men Hoàng Thổ mang sắc vàng đất trầm ấm, không rực rỡ, không phô trương, nhưng có chiều sâu và sức nặng thị giác đặc biệt. Đó là sắc màu của trung tâm, của sự ổn định, của thịnh vượng bền lâu – khác hẳn với sự hào nhoáng mang tính thời điểm.

Xưa kia, men Hoàng Thổ được chế tác hoàn toàn thủ công. Men không được nghiền quấy kỹ như ngày nay, mà chỉ xay, lọc thô, để lại những hạt khoáng tự nhiên ẩn trong lớp men. Chính sự “chưa hoàn hảo” ấy lại tạo nên bề mặt sống động, có độ sâu và cảm giác linh thiêng, khiến men Hoàng Thổ được ứng dụng rộng rãi trong đời sống tín ngưỡng, thờ cúng của người Việt.

Việc phục dựng dòng men này trong bối cảnh hiện đại là một thách thức không nhỏ. Bởi nếu làm quá thô, sản phẩm sẽ khó tiếp cận thị hiếu đương đại; nhưng nếu làm quá mịn, quá bóng, thì linh hồn của men cổ sẽ bị đánh mất. Đó là bài toán mà Gốm Lạc Việt đã dành nhiều năm nghiên cứu để tìm lời giải.

Câu chuyện phía sau Long Mã Khởi Hưng: Lựa chọn di sản để nói về tương lai

Trao đổi với phóng viên, Lê Đình Tùng, Giám đốc điều hành Gốm Lạc Việt chia sẻ rằng, việc lựa chọn dòng men này cho tác phẩm Long Mã Khởi Hưng không phải là quyết định ngẫu hứng. “Ngay từ đầu, chúng tôi xác định Long Mã Khởi Hưng không thể chỉ là một linh vật đẹp về hình thức. Tác phẩm này phải mang được “khí chất của sự khởi đầu hưng thịnh”, mà muốn làm được điều đó thì vật liệu, chất men phải có chiều sâu lịch sử,” anh Tùng nói.

Theo anh, men Hoàng Thổ là dòng men hiếm hoi hội tụ đủ ba yếu tố: Nguồn gốc vương triều – giá trị tâm linh – khả năng đối thoại với hiện đại.

“Men Hoàng Thổ gắn với cung điện, lăng tẩm, với những không gian mang tính cội nguồn và linh thiêng. Đó là sắc men của đất mẹ, của trung tâm, rất phù hợp để thể hiện tinh thần ‘khởi hưng’ – tức là khởi đầu từ gốc rễ, từ nền tảng,” anh Tùng phân tích.

Tuy nhiên, để men Hoàng Thổ có thể hiện diện trong không gian sống ngày nay, Gốm Lạc Việt đã phải tinh chỉnh rất nhiều.

“Chúng tôi giữ lại cấu trúc và sắc độ cốt lõi của men cổ, nhưng điều chỉnh độ mịn, độ bóng ở mức vừa đủ. Mục tiêu là khi đặt tác phẩm trong phòng khách, phòng làm việc hay không gian doanh nghiệp, người xem vẫn cảm nhận được sự sang trọng, hiện đại, nhưng càng nhìn lâu càng thấy chiều sâu văn hoá,” anh chia sẻ.

Không chỉ nói về kỹ thuật, Lê Đình Tùng cho rằng điều quan trọng hơn cả là “thông điệp tinh thần” mà Long Mã Khởi Hưng mang lại cho người sở hữu.

“Chúng tôi không muốn bán một vật phẩm phong thuỷ theo kiểu cầu may ngắn hạn. Long Mã Khởi Hưng hướng tới những người đang bước vào một chặng đường mới – khởi nghiệp, tái cấu trúc doanh nghiệp, mở rộng tầm nhìn – và cần một biểu tượng nhắc nhở rằng: mọi sự phát triển bền vững đều phải bắt đầu từ nội lực, từ sự kiên định và tôn trọng giá trị gốc,” anh nhấn mạnh.

Theo anh Tùng, mỗi tác phẩm Long Mã Khởi Hưng đều được tạo tác thủ công, mang dấu ấn riêng của nghệ nhân, không có hai sản phẩm hoàn toàn giống nhau. Điều đó cũng là một ẩn dụ: mỗi hành trình khởi hưng đều khác biệt, nhưng đều cần một điểm tựa chung là văn hoá và bản sắc.

Anh Lê Đình Tùng trao đổi với các nghệ nhân về các chi tiết của tác phẩm tại nơi sản xuất.

Trong bối cảnh quà tặng doanh nghiệp ngày càng thiên về hình thức, Long Mã Khởi Hưng được định vị như một quà tặng văn hoá, nơi giá trị không chỉ nằm ở chất liệu hay kỹ thuật, mà ở câu chuyện, ở tầng ý nghĩa mà người tặng muốn gửi gắm và người nhận có thể đồng cảm.

 “Chúng tôi tin rằng, khi một sản phẩm được tạo ra từ sự trân trọng di sản, thì chính nó cũng sẽ truyền cảm hứng để người sở hữu trân trọng hành trình của mình,” Lê Đình Tùng chia sẻ.

Giữa nhịp sống hiện đại, Long Mã Khởi Hưng không đứng ngoài cuộc phát triển, mà chọn cách đi cùng thời đại bằng chiều sâu văn hoá. Men Hoàng Thổ – sắc vàng thịnh vượng của đất mẹ – kết nối quá khứ với hiện tại, để từ đó mở ra những khởi đầu mới vững bền hơn.

Đó cũng chính là thông điệp mà Gốm Lạc Việt gửi gắm: Sự khởi hưng đích thực không đến từ việc chạy theo cái mới, mà từ khả năng làm mới giá trị truyền thống bằng tinh thần của hôm nay.