Đồng Tháp mở hội trái cây: Lời giải nào cho bài toán “được mùa, mất giá”?

Từ ngày 5 đến 8/6/2026, tại Quảng trường Hùng Vương (phường Đạo Thạnh), tỉnh Đồng Tháp tổ chức Lễ hội Trái cây Đồng Tháp lần thứ I với chủ đề “Đồng Tháp - Miền trái ngọt”. Đây là sự kiện quy mô cấp tỉnh lần đầu tiên được tổ chức nhằm tôn vinh những thành quả lao động của người nông dân, quảng bá các loại trái cây đặc sản, sản phẩm OCOP và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của địa phương cũng như khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Diễn ra trong 4 ngày (5/6 – 8/6) với 9 hoạt động chính và 12 hoạt động hưởng ứng, lễ hội thu hút sự tham gia của các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà vườn và người tiêu dùng. Không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại, đây còn là dịp để Đồng Tháp quảng bá hình ảnh vùng đất, con người và những giá trị văn hóa đặc sắc đến với du khách, nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Lễ khai mạc có sự tham dự của các đồng chí: Trương Mỹ Hoa - nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước; Lê Minh Hoan - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội; Ngô Chí Cường - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Tháp; cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ban, ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố; lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp qua các thời kỳ; đại diện các sở, ngành, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà vườn và đông đảo người dân, du khách.

Sự kiện thể hiện quyết tâm của Đồng Tháp trong phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và xây dựng chuỗi giá trị bền vững, hướng tới mục tiêu nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp

Phát biểu tại Lễ khai mạc, ông Phạm Thành Ngại, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh, lễ hội là dịp tôn vinh người nông dân, quảng bá tiềm năng ngành hàng trái cây và tạo không gian kết nối giữa nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà vườn với thị trường tiêu dùng. Qua đó, góp phần thúc đẩy đầu tư, mở rộng giao thương và phát triển du lịch địa phương.

Đồng Tháp hiện là một trong những địa phương có diện tích cây ăn trái lớn nhất cả nước với hơn 134.000 ha, sản lượng trên 2,5 triệu tấn mỗi năm. Những năm gần đây, địa phương đã chuyển mạnh từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy chuỗi giá trị làm trung tâm và thị trường làm định hướng phát triển.

Thay vì chỉ chú trọng sản lượng, Đồng Tháp tập trung nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu, phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn và gia tăng giá trị cho các ngành hàng chủ lực. Cùng với đó là việc thúc đẩy sản xuất xanh, nông nghiệp tuần hoàn, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản.

Đến nay, toàn tỉnh đã được cấp 3.452 mã số vùng trồng với diện tích hơn 100.000 ha. Nhiều loại trái cây chủ lực như xoài, sầu riêng, mít, bưởi, nhãn đã đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế, từng bước khẳng định vị thế trên các thị trường khó tính. Đồng thời, hệ thống dữ liệu số, truy xuất nguồn gốc và quản lý vùng trồng đang được hoàn thiện, tạo nền tảng cho quá trình hội nhập sâu rộng của ngành nông nghiệp địa phương.

Kết nối “5 nhà”, mở rộng không gian phát triển ngành hàng trái cây

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, yêu cầu thị trường ngày càng khắt khe và cạnh tranh quốc tế ngày càng lớn, việc xây dựng chuỗi liên kết bền vững giữa các chủ thể trong ngành nông nghiệp trở thành yêu cầu tất yếu.

Theo lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp, Lễ hội Trái cây lần thứ I được kỳ vọng sẽ trở thành cầu nối hiệu quả giữa Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, doanh nghiệp cùng hệ thống tài chính và logistics. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành các chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của ngành hàng trái cây.

Bên cạnh các hoạt động hội thảo, xúc tiến thương mại và kết nối giao thương, lễ hội còn tổ chức nhiều chương trình trải nghiệm như hội chợ trái cây, không gian ẩm thực “Mỹ vị Mê Kông”, trình diễn nghệ thuật từ trái cây, du lịch nông nghiệp, du lịch xanh và các hoạt động văn hóa đặc sắc. Những hoạt động này góp phần quảng bá hình ảnh Đồng Tháp như một điểm đến thân thiện, giàu bản sắc và năng động trong phát triển kinh tế xanh.

Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai Chiến lược tăng trưởng xanh và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, ngành hàng trái cây không chỉ đối mặt với yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng mà còn phải chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững. Đây cũng là xu hướng tất yếu của các thị trường nhập khẩu lớn như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc, nơi ngày càng đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, trách nhiệm môi trường và giảm phát thải carbon trong sản xuất nông nghiệp.

Lễ hội Trái cây Đồng Tháp lần thứ I vì thế không chỉ mang ý nghĩa quảng bá sản phẩm mà còn là dịp để địa phương khẳng định định hướng phát triển nền kinh tế nông nghiệp xanh. Thông qua việc thúc đẩy sản xuất sạch, ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn, Đồng Tháp đang từng bước xây dựng các chuỗi giá trị trái cây bền vững, từ vùng nguyên liệu, thu hoạch, bảo quản, chế biến đến tiêu thụ và xuất khẩu.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc địa phương đẩy mạnh số hóa dữ liệu vùng trồng, quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc với các nền tảng quản lý chuyên ngành. Đây không chỉ là yêu cầu bắt buộc để đáp ứng các quy định của thị trường quốc tế mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, gia tăng niềm tin của người tiêu dùng và nâng cao giá trị thương hiệu nông sản Đồng Tháp.

Theo các chuyên gia về kinh tế nông nghiệp, muốn người nông dân thực sự làm giàu từ cây ăn trái, cần chuyển từ tư duy bán sản phẩm sang tư duy kinh doanh chuỗi giá trị. Điều đó đòi hỏi sự tham gia sâu hơn của doanh nghiệp trong khâu chế biến, logistics, thương mại điện tử và xuất khẩu; đồng thời thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để hình thành các vùng nguyên liệu lớn, ổn định và đạt chuẩn quốc tế.

Từ góc độ phát triển kinh tế xanh, Lễ hội Trái cây Đồng Tháp còn gửi đi thông điệp về sự chuyển dịch từ nền nông nghiệp dựa vào sản lượng sang nền nông nghiệp dựa vào giá trị, chất lượng và tính bền vững. Đây được xem là chìa khóa để nâng cao thu nhập cho người nông dân, gia tăng sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam và từng bước đưa Đồng Tháp trở thành trung tâm nông nghiệp sinh thái, đổi mới sáng tạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Hướng tới mục tiêu làm giàu cho người nông dân

Điểm nhấn trong thông điệp của lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp không chỉ là quảng bá nông sản mà còn là bài toán nâng cao thu nhập cho người nông dân. Thực tế cho thấy, tình trạng “được mùa mất giá”, biến động thị trường và những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu vẫn đang là những thách thức lớn đối với ngành hàng trái cây.

Theo ông Phạm Thành Ngại – Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, sau Lễ hội, điều quan trọng nhất là tìm ra những giải pháp thực chất để người nông dân có thể sống tốt hơn từ chính mảnh vườn của mình. Vì vậy, Đồng Tháp sẽ tiếp tục hoàn thiện quy hoạch vùng trồng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển chế biến sâu, logistics và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đồng thời, địa phương cam kết xây dựng chính quyền kiến tạo, cải thiện môi trường đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp.

Lễ hội Trái cây Đồng Tháp lần thứ I năm 2026 vì thế không chỉ là ngày hội của những mùa quả ngọt mà còn là dấu mốc khẳng định khát vọng xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và bền vững. Thông qua liên kết sản xuất, chế biến, thương mại và du lịch, Đồng Tháp đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm ngành hàng trái cây của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế xanh và nâng cao đời sống người nông dân trong giai đoạn mới.