
Dấu ấn truyền thuyết và sức lan tỏa của lễ hội
Những ngày cuối tháng Tư, xã Nga An (Thanh Hóa) rộn ràng trong không khí của Lễ hội Mai An Tiêm, thu hút đông đảo du khách thập phương. Không chỉ là dịp chiêm bái, tưởng niệm, lễ hội còn mở ra không gian trải nghiệm văn hóa và khám phá sản vật đặc trưng của địa phương.
Ngay từ sáng sớm, khu di tích đền thờ Mai An Tiêm đã tấp nập người dân và du khách. Dòng người nối dài trong không khí trang nghiêm, thành kính nhưng cũng đầy hào hứng. Nhiều gia đình, nhóm du khách lựa chọn thời điểm này để vừa tham quan, vừa tìm hiểu về truyền thuyết gắn liền với vùng đất Nga An.

Mai An Tiêm từ lâu đã trở thành biểu tượng trong tâm thức người Việt. Theo truyền thuyết, ông bị đày ra hoang đảo, nơi không có điều kiện sinh tồn. Thế nhưng bằng ý chí kiên cường và tinh thần tự lực, ông đã khai phá đất đai, trồng dưa hấu và gây dựng cuộc sống mới. Từ đó, câu chuyện không chỉ mang giá trị dân gian mà còn trở thành biểu tượng cho khát vọng vươn lên, không khuất phục trước nghịch cảnh.
Chính những giá trị đó đã tạo nên sức sống bền bỉ cho Lễ hội Mai An Tiêm qua nhiều năm. Không đơn thuần là hoạt động tưởng niệm, lễ hội còn là dịp để tôn vinh tinh thần lao động, ý chí sáng tạo – những phẩm chất cốt lõi của con người Việt Nam.
Không gian lễ hội năm nay được tổ chức quy mô, bài bản, kết hợp hài hòa giữa phần lễ và phần hội. Các nghi thức truyền thống như dâng hương, rước lễ được thực hiện trang trọng, mang đậm yếu tố tâm linh. Trong khi đó, phần hội lại sôi động với các chương trình nghệ thuật, trò chơi dân gian và hoạt động trải nghiệm phong phú.
Điểm nhấn nổi bật là chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu, tái hiện hành trình của Mai An Tiêm bằng ngôn ngữ sân khấu hiện đại. Sự kết hợp giữa âm thanh, ánh sáng và yếu tố truyền thống đã mang đến cho người xem những cảm xúc sâu sắc, giúp câu chuyện xưa trở nên sống động và gần gũi hơn.

Không chỉ dừng lại ở biểu diễn, lễ hội còn tạo ra không gian mở, nơi du khách có thể trực tiếp tham gia các hoạt động văn hóa. Từ việc thưởng thức ẩm thực, tham gia trò chơi dân gian đến dạo bước trong khuôn viên lễ hội, tất cả góp phần tạo nên một trải nghiệm trọn vẹn.
Em Mai Thị Thùy Linh (trú tại xã Hồ Vương, tỉnh Thanh Hóa), một người con trong dòng tộc họ Mai, chia sẻ: “Dù bận rộn đến mấy hay làm ăn ở đâu, cứ đến dịp lễ hội Mai An Tiêm là em lại thu xếp để về. Đây không chỉ là lúc đi lễ, mà còn là cơ hội quý báu để con cháu họ Mai khắp mọi miền hội tụ, cùng nhau tri ân tổ tiên. Không khí ở đây rất đặc biệt, vừa trang nghiêm lại vừa gần gũi như được về nhà. Em rất ấn tượng với các gian hàng sản vật địa phương, nhất là dưa hấu Nga Sơn. Mỗi năm, thấy lễ hội được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động mới thu hút khách thập phương, em lại càng thấy tự hào về truyền thống của dòng họ và quê hương mình.”
Sự tham gia đông đảo của du khách trong và ngoài tỉnh cho thấy sức hút ngày càng lớn của Lễ hội Mai An Tiêm. Đây không chỉ là dịp để người dân địa phương gìn giữ di sản mà còn là cơ hội quảng bá hình ảnh xứ Thanh – vùng đất giàu truyền thống văn hóa – đến với bạn bè gần xa.
Sắc màu gian hàng OCOP và sản vật đặc trưng
Bên cạnh các hoạt động văn hóa, khu trưng bày sản phẩm OCOP là điểm dừng chân không thể bỏ qua đối với du khách. Những gian hàng được thiết kế sinh động, trưng bày đa dạng các sản phẩm đặc trưng của Thanh Hóa, tạo nên không gian mua sắm và trải nghiệm hấp dẫn.
Nổi bật nhất vẫn là dưa hấu – loại quả gắn liền với truyền thuyết Mai An Tiêm. Không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, dưa hấu nơi đây còn được trồng với chất lượng cao, trở thành sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của địa phương. Nhiều du khách thích thú khi được thưởng thức tại chỗ và lựa chọn mua về làm quà.
Ngoài dưa hấu, khu gian hàng còn giới thiệu nhiều sản phẩm OCOP đặc sắc khác như nước mắm truyền thống, các loại bánh dân gian, sản phẩm từ cói Nga Sơn… Mỗi sản phẩm đều mang dấu ấn riêng, phản ánh sự khéo léo và sáng tạo của người dân địa phương.
Đặc biệt, các nghệ nhân trình diễn những kỹ thuật thủ công điêu luyện ngay tại gian hàng đã tạo nên điểm nhấn sinh động, thu hút đông đảo du khách dừng chân theo dõi, trải nghiệm, góp phần làm phong phú thêm không gian lễ hội.
Điều tạo nên sức hút của khu OCOP không chỉ nằm ở sự đa dạng mà còn ở tính trải nghiệm. Du khách có cơ hội tìm hiểu về quy trình sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu, thậm chí trực tiếp tham gia một số công đoạn chế biến. Những câu chuyện được chia sẻ tại gian hàng giúp mỗi sản phẩm trở nên có “hồn”, tạo ấn tượng sâu sắc hơn.
Không gian này cũng góp phần kết nối người sản xuất với người tiêu dùng. Nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp địa phương đã tận dụng dịp lễ hội để quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường. Đây là bước đi quan trọng trong việc nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.