Làn sóng doanh nghiệp ồ ạt lên sàn chứng khoán, thị trường bước vào chu kỳ sôi động mới

Chưa đầy nửa tháng qua, gần chục doanh nghiệp đã niêm yết hoặc công bố kế hoạch lên sàn TP.HCM (HoSE), con số gấp đôi cả giai đoạn từ đầu năm đến hết tháng 9. Sự sôi động này được xem là dấu hiệu khởi đầu cho làn sóng IPO và chuyển sàn bùng nổ trong những tháng cuối năm.

Nổi bật nhất trong số đó là “bom tấn” Techcombank Securities - công ty chứng khoán thuộc nhóm dẫn đầu thị trường với 2,3 tỷ cổ phiếu sẽ chính thức giao dịch từ ngày 21/10. Vốn hóa ước tính đạt khoảng 4,2 tỷ USD, đưa doanh nghiệp này lên vị trí số một trong ngành chứng khoán. Cùng thời điểm, HoSE cũng đã chấp thuận cho Tập đoàn Bất động sản CRV và Công ty cổ phần Khu công nghiệp Nam Tân Uyên lên sàn, đánh dấu sự trở lại của lĩnh vực bất động sản sau nhiều tháng im ắng.

Không chỉ dừng ở đó, danh sách chờ niêm yết tiếp tục dài thêm với loạt tên tuổi lớn. Ngân hàng Kiên Long đã nộp hồ sơ đưa hơn 365 triệu cổ phiếu lên sàn, xem đây là “nhiệm vụ trọng tâm” để tối ưu lợi ích cổ đông. Trong lĩnh vực sản xuất, Tôn Đông Á muốn chuyển 149 triệu cổ phiếu từ UPCoM sang HoSE; còn Masan Consumer - “ông lớn” ngành hàng tiêu dùng dự kiến niêm yết hơn một tỷ cổ phiếu vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau, với vốn hóa lên đến 5,7 tỷ USD, vượt cả Techcombank Securities.

Một loạt tập đoàn đầu ngành khác như Hòa Phát, Gelex cũng đang rục rịch chuẩn bị cho các thương vụ IPO hoặc niêm yết công ty con trong mảng nông nghiệp, hạ tầng. Theo giới phân tích, đây có thể là giai đoạn sôi động nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam kể từ sau 2017.

Theo ông Lê Vũ Kim Tinh, Giám đốc Chi nhánh Công ty Chứng khoán Phú Hưng, “thiên thời, địa lợi” đang hội tụ khi chứng khoán bước vào chu kỳ tăng mới. VN-Index liên tục lập đỉnh, tăng gần 38% so với đầu năm, trong khi thanh khoản nhiều phiên vượt mốc 70.000 tỷ đồng. Tâm lý hưng phấn của nhà đầu tư cùng “cơn khát hàng hóa mới” đã khiến nhiều doanh nghiệp, vốn im ắng suốt 2-3 năm, nay quyết liệt tung kế hoạch lên sàn.

Một động lực khác đến từ khung pháp lý mới, giúp rút ngắn thời gian niêm yết sau IPO từ 90 ngày xuống còn 30 ngày. Techcombank Securities là đơn vị đầu tiên được hưởng lợi khi chỉ mất chưa đầy một tháng từ IPO đến giao dịch chính thức. Bên cạnh đó, quy định nới lỏng điều kiện niêm yết cho các ngân hàng, như bỏ yêu cầu phải có lãi hai năm liên tiếp hay kiểm soát nợ xấu dưới 3% cũng mở đường cho các nhà băng quy mô vừa và nhỏ như Kiên Long, Bản Việt, Vietbank, Saigonbank gia nhập HoSE.

Theo chuyên gia của Mirae Asset Việt Nam (MASVN), việc nới lỏng điều kiện niêm yết không chỉ giúp gia tăng nguồn hàng hóa mà còn làm phong phú cơ cấu ngành nghề, giảm sự phụ thuộc vào nhóm ngân hàng, chứng khoán, bất động sản. Điều này sẽ góp phần đa dạng hóa cơ hội đầu tư và tăng sức hút với dòng vốn ngoại trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu nâng hạng thị trường.

Hiện tại, HoSE có 392 cổ phiếu, trong đó nhóm ngân hàng chiếm tới 30% vốn hóa, còn các cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup cũng có tác động lớn đến VN-Index. Theo thống kê của SSI Research, từ đầu năm đến hết tháng 9, chỉ số VN-Index tăng 31%, song nếu loại bỏ các cổ phiếu Vingroup, mức tăng chỉ còn 17%, cho thấy thị trường đang cần thêm nhiều “hàng hóa mới” để phân tán rủi ro và thu hút dòng tiền.

Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc chiến lược thị trường VPBankS, dự báo hoạt động IPO và niêm yết sẽ bùng nổ mạnh mẽ đến năm 2027, với tổng giá trị ước khoảng 47,5 tỷ USD. Một nửa trong số này đến từ các thương vụ chuyển sàn như Masan Consumer, KienlongBank hay ACV; phần còn lại thuộc các doanh nghiệp tiêu dùng (Bách Hóa Xanh, Golden Gate, Highlands Coffee), y tế (Long Châu) và công nghệ tài chính (Misa, VNPay).

Theo ông Sơn, kịch bản niêm yết doanh nghiệp nhà nước từng thúc đẩy thị trường tăng trưởng mạnh giai đoạn 2016-2017 có thể sẽ lặp lại trong thời gian tới. Việc các doanh nghiệp sẵn sàng lên sàn hoặc chuyển từ UPCoM sang HoSE cho thấy sự trưởng thành về quản trị và minh bạch tài chính, đồng thời tạo hiệu ứng tích cực cho giá cổ phiếu.

Tuy nhiên, giới chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên tỉnh táo, tránh tâm lý “sợ bỏ lỡ” (FOMO). Thay vì chạy theo làn sóng, họ cần tập trung vào phân tích giá trị thực, chỉ số tài chính và tiềm năng tăng trưởng của từng doanh nghiệp, bởi chỉ có nền tảng bền vững mới mang lại lợi nhuận dài hạn trong một thị trường đang bước vào giai đoạn hưng phấn.