Trong khoảng một tuần qua, thị trường bán lẻ xăng dầu ghi nhận những diễn biến đáng chú ý khi hàng loạt cửa hàng tại Hà Nội và một số địa phương rơi vào tình trạng bán cầm chừng, tạm ngừng bán hoặc chỉ còn một số mặt hàng. Hình ảnh nhiều cây xăng treo biển "hết xăng", "mất điện", "hết hàng tạm thời" khiến không ít người dân lo ngại về nguy cơ tái diễn tình trạng khan hiếm từng xảy ra vào các năm trước.
Tuy nhiên, sau hàng loạt chỉ đạo khẩn từ Bộ Công Thương, sự điều phối của các doanh nghiệp đầu mối cùng việc bổ sung nguồn hàng từ các kho dự trữ, phần lớn cửa hàng đã mở cửa hoạt động trở lại. Dù vậy, phía doanh nghiệp bán lẻ vẫn cho rằng nguồn cung chưa thực sự ổn định, trong khi những bất cập trong khâu phân phối, vận chuyển và điều tiết hàng hóa vẫn là bài toán cần sớm có lời giải.
Nguồn cung gián đoạn khiến nhiều cửa hàng bán cầm chừng
Những ngày cuối tháng 7, tại Hà Nội xuất hiện hiện tượng nhiều cửa hàng xăng dầu chỉ bán giới hạn số lượng hoặc tạm thời dừng bán một số chủng loại nhiên liệu. Một số điểm kinh doanh thông báo hết xăng RON 95, chỉ còn dầu diesel hoặc xăng E5 RON 92, trong khi một số cửa hàng khác đóng cửa với lý do mất điện hoặc chờ bổ sung nguồn hàng.
Diễn biến này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận khi hình ảnh các biển thông báo được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội. Tại một số khu vực, người dân phải di chuyển thêm nhiều ki-lô-mét để tìm cửa hàng còn đủ nguồn cung.
Theo ghi nhận, hiện tượng trên không diễn ra đồng loạt trên toàn thành phố mà tập trung tại một số cửa hàng thuộc các doanh nghiệp bán lẻ hoặc đại lý có quy mô nhỏ. Trong khi đó, phần lớn hệ thống của các doanh nghiệp đầu mối lớn như Petrolimex hay PVOIL vẫn duy trì hoạt động bình thường, dù có thời điểm lưu lượng khách tăng mạnh.
Các doanh nghiệp bán lẻ cho biết nguyên nhân chủ yếu đến từ việc nguồn hàng giao về chậm, lượng phân bổ không đủ đáp ứng nhu cầu trong thời điểm sức mua tăng, khiến nhiều cửa hàng buộc phải bán cầm chừng nhằm duy trì hoạt động thay vì đóng cửa hoàn toàn.
Doanh nghiệp bán lẻ phản ánh khó khăn trong việc nhập hàng
Một trong những vấn đề được nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu phản ánh là việc nhập hàng từ các đầu mối gặp nhiều khó khăn hơn so với trước.
Theo đại diện một số doanh nghiệp bán lẻ, trong nhiều ngày liên tiếp, lượng xăng dầu được cấp thấp hơn nhu cầu thực tế. Có thời điểm mỗi cửa hàng chỉ được cấp một phần sản lượng đặt hàng, trong khi thời gian giao nhận kéo dài khiến việc duy trì lượng tồn kho an toàn trở nên khó khăn.
Không chỉ thiếu sản lượng, nhiều doanh nghiệp còn cho biết nguồn hàng được phân bổ không đồng đều giữa các chủng loại nhiên liệu. Có cửa hàng còn dầu diesel nhưng thiếu xăng RON 95; ngược lại, một số nơi có xăng E5 nhưng không còn RON 95, buộc phải thông báo tạm ngừng bán mặt hàng đang hết.
Một số doanh nghiệp cũng cho rằng việc điều chuyển hàng hóa giữa các kho, cùng quy trình đặt hàng và vận chuyển trong giai đoạn nguồn cung biến động, khiến hoạt động kinh doanh thiếu tính chủ động.
Theo phản ánh của Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam và nhiều doanh nghiệp bán lẻ, nếu tình trạng giao hàng không được cải thiện kịp thời, các cửa hàng sẽ rất khó duy trì nguồn dự trữ tối thiểu, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng tăng theo chu kỳ.
Petrolimex và PVOIL khẳng định không thiếu nguồn hàng tổng thể
Trước những thông tin về việc nhiều cửa hàng hết xăng hoặc bán cầm chừng, hai doanh nghiệp đầu mối lớn là Petrolimex và PVOIL đều lên tiếng khẳng định nguồn cung tổng thể vẫn được bảo đảm.
Theo đại diện Petrolimex, hệ thống kho dự trữ của doanh nghiệp vẫn duy trì lượng tồn kho đáp ứng yêu cầu dự trữ lưu thông theo quy định. Doanh nghiệp đã chủ động tăng cường điều chuyển hàng hóa giữa các khu vực để bổ sung cho những địa bàn có nhu cầu tăng cao hoặc phát sinh thiếu hụt cục bộ.
Trong khi đó, PVOIL cũng cho biết các nhà máy lọc dầu trong nước vẫn vận hành bình thường, nguồn nhập khẩu được thực hiện theo kế hoạch và doanh nghiệp đã triển khai nhiều phương án nhằm bảo đảm cung ứng liên tục cho hệ thống phân phối.
Theo các doanh nghiệp đầu mối, hiện tượng một số cửa hàng tạm thời hết hàng chủ yếu xuất phát từ khó khăn trong khâu phân phối, thời gian vận chuyển hoặc lượng hàng giao đến từng cửa hàng chưa kịp đáp ứng nhu cầu tăng đột biến, thay vì xuất phát từ việc thị trường thiếu nguồn cung trên diện rộng.
Các chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng cũng nhận định đây là điểm khác biệt đáng chú ý so với giai đoạn khủng hoảng nguồn cung năm 2022. Nếu trước đây thị trường chịu áp lực từ giá dầu thế giới tăng mạnh và nguồn nhập khẩu gặp nhiều khó khăn thì ở thời điểm hiện nay, nguồn hàng nhìn chung vẫn được bảo đảm, song việc phân bổ đến từng điểm bán còn phát sinh những "điểm nghẽn" cục bộ.
Bộ Công Thương chỉ đạo khẩn, yêu cầu bảo đảm nguồn cung
Trước diễn biến tại Hà Nội và một số địa phương, Bộ Công Thương đã nhanh chóng yêu cầu các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và các Sở Công Thương tăng cường rà soát tình hình cung ứng trên địa bàn.
Theo chỉ đạo của Bộ, các doanh nghiệp đầu mối phải ưu tiên điều chuyển hàng hóa đến những khu vực phát sinh thiếu hụt, đồng thời tuyệt đối không để xảy ra tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài.
Bộ cũng yêu cầu các đơn vị tăng cường giám sát hoạt động của hệ thống bán lẻ, kịp thời xử lý những trường hợp tự ý ngừng bán khi không có lý do chính đáng hoặc không thực hiện đúng quy định về kinh doanh xăng dầu.
Song song với đó, các lực lượng quản lý thị trường được giao nhiệm vụ kiểm tra việc chấp hành quy định của các cửa hàng, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, đầu cơ hoặc lợi dụng tình hình để trục lợi.
Động thái chỉ đạo được đánh giá là khá quyết liệt nhằm ngăn chặn nguy cơ lan rộng của hiện tượng bán cầm chừng, đồng thời tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp về khả năng bảo đảm nguồn cung của thị trường.
Nhiều cửa hàng đã hoạt động trở lại nhưng vẫn chưa hoàn toàn yên tâm
Sau các biện pháp điều phối nguồn hàng, đến cuối tuần, nhiều cửa hàng từng tạm ngừng bán hoặc chỉ bán một phần sản phẩm đã mở cửa hoạt động trở lại.
Khảo sát tại nhiều khu vực ở Hà Nội cho thấy lượng phương tiện xếp hàng mua xăng đã giảm đáng kể so với những ngày đầu xảy ra hiện tượng thiếu hàng. Phần lớn cửa hàng đã bán đầy đủ các chủng loại nhiên liệu, thời gian chờ đợi của khách hàng cũng trở lại bình thường.
Tuy nhiên, không ít chủ cửa hàng cho biết họ vẫn duy trì tâm lý thận trọng. Theo các doanh nghiệp bán lẻ, việc nguồn hàng được bổ sung trong những ngày qua mới chỉ giúp giải quyết khó khăn trước mắt. Nếu quá trình điều phối chưa thực sự ổn định hoặc nhu cầu thị trường tiếp tục tăng cao, nguy cơ thiếu hụt cục bộ vẫn có thể tái diễn tại một số địa bàn.
Nhiều doanh nghiệp cũng kiến nghị cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân phối, tăng tính chủ động cho hệ thống bán lẻ và rút ngắn thời gian điều chuyển hàng hóa, qua đó giảm thiểu nguy cơ gián đoạn nguồn cung trong các giai đoạn thị trường biến động.
