Trước đây, đào chỉ gắn với miền núi phía Bắc, với những vùng đất có mùa đông giá lạnh, thì nay, tại nhiều địa phương Tây Nguyên như Đắk Lắk, Gia Lai, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, những vườn đào đang dần xuất hiện, tạo nên điểm nhấn mới lạ mỗi độ Tết đến, xuân về.
Từ nỗi nhớ quê hương đến những vườn đào bén rễ giữa cao nguyên bazan
Phần lớn những người trồng đào ở Tây Nguyên là người miền Bắc vào lập nghiệp. Những ngày đầu, họ mang theo vài gốc đào như mang theo một phần ký ức quê nhà. Không ít người từng nghĩ, đào chỉ trồng cho “vơi nỗi nhớ”, chứ khó có thể thích nghi với khí hậu nắng gió của cao nguyên.
Thế nhưng, qua nhiều năm thử nghiệm, hoa đào đã cho thấy khả năng thích ứng đáng ngạc nhiên ở một số tiểu vùng có độ cao, nền nhiệt mát mẻ vào cuối năm. Những khu vực ven Pleiku tỉnh Gia Lai, Buôn Hồ tỉnh Đắk Lắk hay một số vùng cao của Lâm Đồng bắt đầu hình thành các vườn đào với quy mô từ vài chục đến vài trăm gốc.
Tại Phường Buôn Hồ tỉnh Đắk Lắk, những ngày gần Tết cổ truyền của dân tộc, hàng nghìn gốc đào có nguồn gốc từ làng đào Nhật Tân (Hà Nội) đang sinh trưởng, ra nụ đồng đều tại đây.
Sự thích nghi bất ngờ của loài hoa “xứ Bắc” giữa cao nguyên không chỉ mang lại lợi nhuận lớn cho người dân mà còn mở ra kỳ vọng hình thành vùng chuyên canh đào phục vụ thị trường Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Theo UBND phường Buôn Hồ, địa phương đang chuẩn bị các điều kiện để tổ chức chợ hoa Xuân Bính Ngọ 2026, trong đó dành không gian lớn để trưng bày, quảng bá hoa đào – sản phẩm chủ lực có giá trị kinh tế cao.
Tại các nhà vườn, đào đang bước vào giai đoạn quyết định. Ông Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc HTX Thương mại và Dịch vụ Hoa đào Buôn Hồ, cho biết phần lớn vườn đào đã ra nụ đẹp, đều, nhiều cây đã được bứng vào chậu sẵn sàng phục vụ thị trường Tết. “Năm nay chi phí đầu tư tăng do vật giá và nhân công, nhưng thời tiết thuận lợi, nụ hoa đạt chất lượng tốt.
Trong bối cảnh nhiều vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai, nguồn cung đào có thể giảm, nên khả năng tiêu thụ rất khả quan”. Theo dự báo của các nhà vườn, giá đào Tết năm nay có thể tăng 20–30% so với năm 2025, “Chúng tôi mong muốn từng bước xây dựng Buôn Hồ trở thành vùng trồng đào đặc trưng của Tây Nguyên, một ‘làng đào Nhật Tân’ giữa đại ngàn”, ông Nguyễn Văn Thắng chia sẻ
Hoa đào Buôn Hồ có nguồn gốc từ giống đào Nhật Tân được đưa từ miền Bắc vào trồng thử nghiệm nhiều năm trước. Khi nhận thấy cây phát triển tốt trên đất đỏ bazan, nhiều hộ dân đã mạnh dạn mở rộng diện tích, đầu tư bài bản hơn.
Đến nay, toàn phường Buôn Hồ có 15 hộ trồng đào với tổng diện tích hơn 14ha. Bình quân mỗi hecta mang lại lợi nhuận từ 400–500 triệu đồng/năm.
Bên cạnh các giống truyền thống như đào bích cổ, đào phai, đào tuyết, nhiều nhà vườn tại Buôn Hồ đang phát triển mạnh dòng đào thế huyền – loại đào có dáng đổ mềm mại, gốc liền thân, đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cao.
Chủ tịch UBND phường Buôn Hồ ông Nguyễn Ngọc Hùng cho biết, việc trồng đào thế huyền là kết quả từ chương trình hợp tác, trao đổi kỹ thuật giữa địa phương và quận Tây Hồ (Hà Nội). Khi nắm vững kỹ thuật, người dân Buôn Hồ đã mạnh dạn thử nghiệm và mở rộng diện tích.
Chủ vườn đào Đức Hùng anh Thành, cho biết để tạo được một gốc đào thế huyền đẹp, người trồng phải chăm sóc ít nhất 2 năm từ phôi cây. Hiện, đào thế huyền 5 năm tuổi có giá từ 6–10 triệu đồng/gốc, cao gần gấp đôi so với đào truyền thống. Dọc tuyến đường tránh Buôn Hồ, những vườn đào nở rộ đang trở thành điểm tham quan, chụp ảnh thu hút người dân và du khách.
Trồng đào ở Tây Nguyên đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm. Người trồng phải theo dõi sát diễn biến thời tiết, tính toán thời điểm tuốt lá, điều tiết nước tưới, che nắng, giữ ẩm để hoa nở đúng dịp Tết. Không có rét đậm kéo dài như ngoài Bắc, mỗi đợt gió lạnh hiếm hoi của cao nguyên đều trở thành “thời điểm vàng” để kích thích đào ra nụ.
Bù lại, đào trồng trên đất bazan có thân khỏe, cành chắc, hoa cánh dày, màu sắc tươi và lâu tàn. Nhiều người chơi đào nhận xét, đào Tây Nguyên mang vẻ đẹp trầm, không rực rỡ ào ạt mà bền bỉ, dịu dàng giống như chính nhịp sống của vùng đất cao nguyên.
Sắc đào phương Bắc giữa đại ngàn Tây Nguyên: giao thoa văn hóa và cơ hội mới
Giữa đại ngàn, sắc hồng của hoa đào nổi bật trên nền trời xanh thẳm, đất đỏ bazan và những rẫy cà phê bạt ngàn, tạo nên bức tranh thiên nhiên vừa lạ lẫm vừa cuốn hút. Hoa đào miền Bắc khi “đứng chung” với mai vàng phương Nam đã góp phần làm phong phú thêm sắc xuân Tây Nguyên.
Với người dân địa phương, sự xuất hiện của đào mang đến lựa chọn mới trong trang trí Tết, bên cạnh những chậu mai vàng truyền thống. Với du khách, đây là trải nghiệm thú vị khi có thể ngắm “mùa xuân phương Bắc” giữa lòng cao nguyên nắng gió.
Không dừng lại ở giá trị tinh thần, hoa đào trên đất Tây Nguyên đang mở ra hướng phát triển kinh tế mới. Nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư mở rộng diện tích trồng đào, kết hợp làm du lịch trải nghiệm, tham quan vườn hoa dịp cuối năm.
Một số địa phương bước đầu quan tâm đến việc hỗ trợ kỹ thuật, quy hoạch vùng trồng hoa xuân, hướng đến xây dựng những điểm đến du lịch đặc trưng mỗi dịp Tết. Trong đó, đào được xem là yếu tố mới, tạo sự khác biệt cho Tây Nguyên vùng đất vốn nổi tiếng với rừng, thác và văn hóa cồng chiêng.
Ở góc độ văn hóa, hoa đào trên đất Tây Nguyên là biểu tượng sinh động của sự giao thoa vùng miền. Đó là hành trình của con người mang theo ký ức quê hương, hòa vào mảnh đất mới, tạo nên những giá trị mới mà vẫn giữ được hồn cốt truyền thống.
Xuân về trên cao nguyên, giữa nắng gió và không gian đại ngàn lồng lộng, sắc đào vẫn lặng lẽ bung nở. Không chỉ báo hiệu mùa xuân, hoa đào còn kể câu chuyện về sự thích nghi, bền bỉ và khát vọng làm giàu từ chính mảnh đất mà con người đã chọn để gắn bó lâu dài.
