Hà Nội phấn đấu lập danh sách quản lý toàn bộ cơ sở tập kết, tái chế phế liệu

Nội dung này được nêu trong Kế hoạch số 354/KH-UBND về tăng cường quản lý chất thải rắn công nghiệp và hoạt động của các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu trên địa bàn Hà Nội. Bên cạnh mục tiêu quản lý các cơ sở phế liệu, thành phố phấn đấu thu gom, xử lý đúng quy định 100% chất thải rắn công nghiệp phát sinh tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp và cụm công nghiệp. Đây là các mục tiêu của kế hoạch, chưa phải tỷ lệ đã đạt được.

Lập danh sách từng cơ sở để quản lý theo mức độ rủi ro

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ rà soát các cơ sở thu gom, tập kết, sơ chế và tái chế phế liệu, lập danh sách với thông tin cụ thể về vị trí, quy mô, loại hình hoạt động, tình trạng pháp lý và những vấn đề còn tồn tại. Thành phố cũng yêu cầu đánh giá việc chấp hành quy định về đăng ký kinh doanh, đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và các điều kiện chuyên ngành liên quan.

Danh sách này là cơ sở để phân loại và theo dõi hoạt động của từng điểm thu gom, tái chế. Một cơ sở có đầy đủ điều kiện và hoạt động ổn định sẽ có vấn đề quản lý khác với điểm tập kết tự phát trong khu dân cư hoặc nơi vừa thu gom vừa đốt, nung phế liệu. Vì vậy, kế hoạch yêu cầu phân loại theo tình trạng hoạt động, nguy cơ ô nhiễm, nguy cơ cháy nổ và mức độ ảnh hưởng đến khu dân cư để lựa chọn biện pháp kiểm tra, xử lý phù hợp. 

Thành phố đặt mục tiêu thiết lập cách quản lý thống nhất đối với chất thải rắn công nghiệp và các khâu thu gom, tập kết, phân loại, sơ chế, tái chế phế liệu. Cùng với việc ngăn xả thải trái quy định, Hà Nội muốn tăng khả năng phân loại, thu hồi để chất thải và phế liệu có thể trở lại làm nguyên liệu cho sản xuất.

Tập trung kiểm tra các điểm phế liệu trong khu dân cư

Những cơ sở hoạt động trong khu dân cư, sử dụng đất không đúng mục đích hoặc không phù hợp quy hoạch là nhóm được kế hoạch xác định cần tập trung kiểm tra. Cơ quan chức năng cũng sẽ chú ý các địa điểm không bảo đảm điều kiện về bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy; các điểm tập kết, đốt, nung hoặc tái chế phế liệu có nguy cơ gây ô nhiễm và cháy nổ cao. Hoạt động xả thải, chôn lấp chất thải sai quy định cũng thuộc diện kiểm tra, xử lý.

Đối với cơ sở vi phạm, Hà Nội yêu cầu xử lý theo thẩm quyền và buộc khắc phục các vi phạm liên quan đến môi trường, đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy, an toàn lao động và sử dụng điện. Cơ sở không đủ điều kiện hoạt động, đặt tại địa điểm không phù hợp hoặc gây ô nhiễm, mất an toàn có thể bị yêu cầu dừng hoạt động, di dời hoặc chịu biện pháp xử lý khác theo quy định.

Với trường hợp vi phạm nghiêm trọng, tái phạm, cố tình không chấp hành hoặc có dấu hiệu tội phạm, vụ việc sẽ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra, xử lý. Như vậy, việc lập danh sách không chỉ nhằm thống kê số lượng cơ sở, mà còn phục vụ giám sát và xử lý theo tình trạng thực tế của từng địa điểm.

Theo dõi cả những điểm mới phát sinh và cơ sở đã bị xử lý

Quản lý cơ sở phế liệu không dừng ở một đợt rà soát. UBND các xã, phường được yêu cầu tăng cường theo dõi địa bàn, phát hiện kịp thời cơ sở hoặc điểm tập kết mới phát sinh; không để hình thành những điểm tập kết, tái chế tự phát quy mô lớn trong khu dân cư hoặc tại vị trí không phù hợp quy hoạch.

Chính quyền địa phương cũng phải giám sát các cơ sở đã được xử lý, yêu cầu thực hiện đầy đủ biện pháp khắc phục và ngăn tình trạng tái phạm hoặc hoạt động trở lại khi chưa đáp ứng điều kiện. Đây là khâu cần thiết để kết quả kiểm tra được duy trì sau khi cơ quan chức năng rời hiện trường.

Cùng với quản lý tại địa bàn, Hà Nội dự kiến từng bước xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu về các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu. Thành phố yêu cầu các cơ quan quản lý phối hợp trong rà soát, trao đổi thông tin, kiểm tra và xử lý; những vụ việc phức tạp hoặc vượt thẩm quyền địa phương cần được báo cáo, phối hợp giải quyết.

Mở hướng cho hoạt động tái chế an toàn, hiện đại

Kế hoạch của Hà Nội vừa đặt ra yêu cầu chấn chỉnh cơ sở không đáp ứng điều kiện, vừa khuyến khích các dự án tái chế và xử lý chất thải rắn công nghiệp sử dụng công nghệ tiên tiến. Thành phố định hướng phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn, tăng thu hồi, tái sử dụng và tái chế nhằm giảm lượng chất thải phải xử lý.

Đối với doanh nghiệp và cơ sở hoạt động trong lĩnh vực phế liệu, đợt rà soát là dịp kiểm tra lại hồ sơ pháp lý, điều kiện môi trường và an toàn tại địa điểm kinh doanh. Với cơ quan quản lý, thông tin về từng cơ sở sẽ giúp nhận diện rõ hơn các điểm có nguy cơ cao và theo dõi việc khắc phục sau kiểm tra. Còn với người dân sống gần các điểm tập kết, tái chế, hiệu quả của kế hoạch sẽ thể hiện ở việc những nguy cơ ô nhiễm, cháy nổ được phát hiện và xử lý kịp thời.