Nộp hồ sơ tại nhà, giảm thời gian đi lại
Sau khi nghỉ việc, người lao động thường phải cùng lúc giải quyết nhiều vấn đề, từ tìm kiếm việc làm mới đến hoàn tất các thủ tục liên quan đến quyền lợi bảo hiểm thất nghiệp. Việc chuyển một số thủ tục lên môi trường trực tuyến đang giúp quá trình này thuận tiện hơn.
Từ năm 2026, người lao động có thể nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Bên cạnh hình thức trực tiếp và qua bưu chính, phương thức trực tuyến cho phép người lao động kê khai, gửi hồ sơ và theo dõi quá trình giải quyết mà không nhất thiết phải đến trung tâm dịch vụ việc làm ngay từ đầu.
Trải nghiệm thực tế của chị Nguyễn Thị Huệ Lưu, ngụ phường Bình Trưng, TPHCM, cho thấy sự thay đổi này mang lại thuận tiện rõ rệt. Từng làm chuyên viên xử lý hồ sơ văn phòng, chị Lưu quyết định nghỉ việc sau khi công ty cũ hết hạn hợp đồng và không tiếp tục gia hạn. Trong thời gian tìm kiếm công việc mới, chị chủ động làm hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp theo hình thức trực tuyến.
Theo chị Lưu, khâu nộp hồ sơ ban đầu có gặp một chút trục trặc kỹ thuật nhưng sau đó được xử lý nhanh. Đáng chú ý, việc trình diện trực tiếp hằng tháng cũng khá thuận tiện, chỉ mất khoảng 15-20 phút. Hiện chị đang nhận trợ cấp thất nghiệp ở tháng thứ ba.
Trong thời gian tạm dừng công việc, chị Lưu tranh thủ học thêm tiếng Anh để nâng cao kỹ năng, đồng thời tiếp tục tìm kiếm cơ hội việc làm mới. Chị cho biết đã gửi hồ sơ tới hơn 10 doanh nghiệp và nhận thấy thị trường lao động, đặc biệt ở lĩnh vực công nghệ thông tin, đang có sự cạnh tranh cao hơn.
Câu chuyện của chị Lưu cho thấy dịch vụ công trực tuyến không chỉ giúp giảm một phần thủ tục hành chính mà còn tạo thêm sự chủ động cho người lao động trong giai đoạn chuyển tiếp giữa hai công việc.
Theo hướng dẫn hiện hành, người lao động đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp có thể đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử, lựa chọn thủ tục giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp, kê khai thông tin và gửi hồ sơ điện tử.
Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp phải được nộp trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc. Quy định này nhằm bảo đảm người lao động có thể tiếp cận chính sách trong khoảng thời gian phù hợp sau khi mất việc.
Số hóa để chính sách đến gần người lao động
Việc số hóa thủ tục bảo hiểm thất nghiệp cũng đang được các địa phương đẩy mạnh. Tại TPHCM, Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố cho biết từ tháng 7/2026, 100% hồ sơ của người dân đã được nộp và xử lý trên Cổng Dịch vụ công. Tính từ đầu năm, Trung tâm tiếp nhận 129.997 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, trong đó 64.686 hồ sơ được nộp trực tuyến, chiếm 49,76%.
Ở Điện Biên, Trung tâm Dịch vụ việc làm thuộc Sở Nội vụ tỉnh cũng đã tiếp nhận hơn 565 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp và 711 thông báo tìm kiếm việc làm của người lao động trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Việc tiếp nhận trực tuyến được kỳ vọng giúp người lao động hoàn thiện hồ sơ nhanh hơn, hạn chế phải đi lại nhiều lần do thiếu giấy tờ hoặc kê khai chưa chính xác.
Ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, cho biết việc đẩy mạnh các hình thức trực tuyến giúp người lao động chủ động hơn trong tiếp cận dịch vụ việc làm và các chính sách hỗ trợ khi mất việc. Trung tâm cũng đang kết hợp tư vấn, giới thiệu việc làm với giải quyết các chế độ liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp.
Đáng chú ý, bảo hiểm thất nghiệp không chỉ là khoản trợ cấp giúp người lao động duy trì cuộc sống trong thời gian chưa có việc làm. Chính sách còn bao gồm tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề, qua đó tạo điều kiện để người lao động sớm quay trở lại thị trường.
Việc đưa thủ tục lên môi trường số vì thế cần được nhìn nhận không đơn thuần là thay đổi phương thức nộp hồ sơ. Quan trọng hơn, đây là bước cải cách nhằm giảm thời gian, chi phí và số lần đi lại của người dân, đồng thời giúp cơ quan chức năng có điều kiện tập trung nhiều hơn vào công tác tư vấn, kết nối việc làm.
Tuy nhiên, không phải người lao động nào cũng thành thạo công nghệ. Những người lớn tuổi, ít sử dụng dịch vụ số hoặc gặp khó khăn trong quá trình kê khai vẫn cần được hướng dẫn trực tiếp.
Do đó, cùng với việc hoàn thiện dịch vụ công trực tuyến, việc duy trì các điểm hỗ trợ, tư vấn trực tiếp là cần thiết. Khi hai phương thức được triển khai song song, người lao động có thể lựa chọn cách phù hợp với điều kiện của mình, qua đó giúp chính sách bảo hiểm thất nghiệp đến gần hơn với người thụ hưởng./.
