Từ tháng 7/2026, nhiều điều kiện kinh doanh sẽ được gỡ bỏ
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP về việc cắt giảm, sửa đổi các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đánh dấu bước điều chỉnh lớn trong chính sách quản lý hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam. Theo đó, kể từ ngày 1/7/2026, số ngành nghề kinh doanh có điều kiện sẽ giảm mạnh từ 198 xuống còn 142 ngành, nghề theo quy định tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15.
Động thái này được xem là bước tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư theo hướng thông thoáng hơn, đồng thời chuyển dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm trong công tác quản lý nhà nước. Nghị quyết áp dụng đối với các nhà đầu tư, cơ quan quản lý cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh trên phạm vi cả nước.
Theo Chính phủ, việc rà soát và cắt giảm tập trung vào những ngành nghề không còn thực sự cần thiết phải áp dụng điều kiện kinh doanh vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, đạo đức xã hội hay sức khỏe cộng đồng. Bên cạnh đó, nhiều lĩnh vực có thể quản lý bằng tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn chuyên ngành hoặc tiêu chuẩn nghề nghiệp sẽ được chuyển sang cơ chế hậu kiểm thay vì duy trì các điều kiện đầu tư kinh doanh như trước đây.
Ngoài ra, các ngành nghề có quy định chồng chéo, điều kiện thiếu rõ ràng hoặc có tính chất tương đồng với những lĩnh vực đã được kiểm soát bằng cơ chế quản lý khác cũng nằm trong diện cắt giảm, sửa đổi. Chính phủ cho rằng có nhiều ngành nghề dù đã được đưa vào danh mục kinh doanh có điều kiện nhưng đến nay vẫn chưa ban hành được điều kiện cụ thể hoặc thực tế không còn áp dụng quy định hạn chế nào.
Danh mục 142 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tiếp tục được duy trì bao gồm nhiều lĩnh vực quan trọng như kinh doanh chứng khoán, bảo hiểm, vàng, xăng dầu, vận tải hàng không, bất động sản, dịch vụ viễn thông, khám chữa bệnh, giáo dục mầm non, phổ thông và đại học. Một số lĩnh vực đặc thù như hành nghề luật sư, công chứng, giám định tư pháp hay kinh doanh mạng xã hội cũng vẫn thuộc diện quản lý có điều kiện.
Chuyển mạnh sang hậu kiểm, giữ hiệu quả quản lý nhà nước
Song song với việc thu gọn danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành xây dựng cơ chế quản lý thay thế nhằm bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước không bị gián đoạn. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ sẽ phải nghiên cứu giải pháp quản lý phù hợp đối với những ngành nghề được bãi bỏ hoặc sửa đổi điều kiện kinh doanh.
Trong đó, Bộ Tài chính được giao rà soát và đề xuất sửa đổi, bổ sung Phụ lục IV của Luật Đầu tư nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các quy định mới. Các bộ, ngành liên quan cũng phải ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề nghiệp đối với các lĩnh vực được cắt giảm điều kiện kinh doanh trong trường hợp cần thiết, đồng thời xây dựng quy trình hậu kiểm trước thời điểm 1/7/2026.
Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm phối hợp với các bộ để hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật, bảo đảm có hiệu lực đồng thời với thời điểm Nghị quyết được triển khai. Đáng chú ý, việc xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật phục vụ quá trình chuyển đổi này sẽ được thực hiện theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm đẩy nhanh tiến độ.
Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tổ chức thực hiện Nghị quyết theo hướng công khai, minh bạch và khả thi, đồng thời kiểm soát chặt nguy cơ phát sinh tiêu cực, tham nhũng, thất thoát hay lãng phí trong quá trình triển khai. Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị và cán bộ tham gia xây dựng, ban hành Nghị quyết được xem xét miễn hoặc giảm trách nhiệm trong một số trường hợp theo quy định tại khoản 7 Điều 6 Nghị quyết số 206/2025/QH15.
Đối với các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân đang hoạt động trong các ngành nghề được cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, Chính phủ cho phép tiếp tục sử dụng giấy phép, chứng chỉ hoặc các văn bản chấp thuận đã được cơ quan có thẩm quyền cấp cho đến khi hết thời hạn hiệu lực.
Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027. Trong thời gian này, nếu các luật, nghị quyết hoặc văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành có quy định khác liên quan đến ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện thì các nội dung tương ứng của Nghị quyết sẽ tự động hết hiệu lực kể từ thời điểm văn bản mới được áp dụng.
Chính phủ cũng nhấn mạnh rằng trong thời gian Nghị quyết còn hiệu lực, nếu xuất hiện sự khác nhau giữa quy định tại Nghị quyết này với các văn bản pháp luật liên quan thì sẽ ưu tiên thực hiện theo quy định của Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP.
