Cây dứa mở rộng vùng nguyên liệu, tạo động lực mới cho nông nghiệp Nghệ An

Diện tích ngày càng mở rộng

Những năm gần đây, diện tích trồng dứa trên địa bàn Nghệ An có xu hướng tăng khá ổn định. Nếu như năm 2020, toàn tỉnh có khoảng 1.374ha dứa thì đến năm 2025 đã tăng lên 1.960ha, sản lượng đạt hơn 39.000 tấn.

Năm 2026, tỉnh có kế hoạch phát triển hơn 1.000ha dứa tại nhiều địa phương, tập trung chủ yếu ở khu vực phía Bắc tỉnh và được triển khai thành 3 đợt trồng. Việc mở rộng diện tích không chỉ nhằm tăng sản lượng mà còn hướng tới hình thành vùng nguyên liệu tập trung, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa gắn với thị trường.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND ngày 12/12/2025 của HĐND tỉnh Nghệ An về một số chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp giai đoạn 2026-2030 đã tạo thêm nguồn lực cho người dân đầu tư trồng dứa.

Theo chính sách này, đối với diện tích trồng mới nằm trong kế hoạch, định hướng phát triển được Sở Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt, người dân được hỗ trợ 80% kinh phí mua giống; hỗ trợ 5 triệu đồng/ha chi phí làm đất và 3,5 triệu đồng/ha để mua màng phủ ni lông, che phủ luống.

Bên cạnh đó, chính sách còn hỗ trợ 100% tiền thuê đất trong 5 năm đầu, với mức tối đa 15 triệu đồng/ha/năm, đối với việc phát triển vùng sản xuất tập trung. Người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp còn được hỗ trợ các nội dung liên quan đến chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, đầu tư máy móc, hạ tầng phục vụ sản xuất.

Những chính sách này được xem là nguồn lực quan trọng để mở rộng vùng nguyên liệu, khuyến khích người dân mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, đồng thời tạo điều kiện để sản xuất dứa gắn với chế biến và nâng cao giá trị gia tăng.

Từ đầu năm 2026, các địa phương đã tích cực triển khai kế hoạch trồng dứa. Đến nay, toàn tỉnh đã hoàn thành 2 đợt trồng với tổng diện tích hơn 520ha.

Trong đó, đợt 1 được triển khai từ tháng 4 đến tháng 5 tại 9 xã, với diện tích khoảng 145ha. Đợt 2 thực hiện từ tháng 7 đến tháng 8 tại 19 xã, diện tích khoảng 375,5ha.

Tại nhiều địa phương, sau khi được phân bổ diện tích và hướng dẫn kỹ thuật, người dân đã chủ động làm đất, xuống giống đúng thời vụ. Nhiều khu đất trước đây sản xuất manh mún nay được quy hoạch, phủ kín bởi những luống dứa, tạo diện mạo mới cho vùng sản xuất nông nghiệp.

Trong kế hoạch trồng mới hơn 1.000ha dứa năm 2026, một số địa phương đăng ký diện tích lớn như Giai Xuân khoảng 300ha, Nghĩa Thọ hơn 188ha, Tân An 70ha, Quỳnh Tam 61ha, Tân Kỳ 26ha, Tương Dương hơn 135ha, Minh Hợp hơn 140ha và Quang Thắng 59,32ha.

Tại xã Tân An, có 78 hộ đăng ký trồng mới khoảng 70ha dứa. Trong vụ Xuân, địa phương được phân bổ 35ha để triển khai đợt đầu. Đến nay, người dân đã làm đất và xuống giống được hơn 23ha, diện tích này đang được tập trung chăm sóc.

Tương tự, tại xã Giai Xuân đã trồng hơn 93ha; Tân An hơn 23ha; Đại Đồng hơn 9ha; Hạng Lâm gần 5ha và Tân Kỳ hơn 5ha.

Theo các địa phương, việc đưa cây dứa vào sản xuất phù hợp với điều kiện tự nhiên và định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Quá trình triển khai cũng nhận được sự hưởng ứng tích cực của người dân. Sau khi phương án được phê duyệt, các hộ chủ động chuẩn bị đất, xuống giống theo đúng kế hoạch, thời vụ.

Không chỉ được hỗ trợ về kinh phí, người dân còn được hướng dẫn kỹ thuật thông qua các lớp tập huấn, từ khâu làm đất, trồng, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh. Nguồn giống được cung cấp theo chương trình, bảo đảm về nguồn gốc và chất lượng. Việc hoàn thiện thủ tục để người dân nhận kinh phí hỗ trợ cũng được các đơn vị liên quan triển khai theo kế hoạch.

Hướng tới vùng nguyên liệu hàng hóa

Cùng với mở rộng diện tích, Nghệ An đang chú trọng thay đổi phương thức sản xuất, hướng cây dứa đến mô hình sản xuất hàng hóa gắn với chuỗi giá trị.

UBND các xã phối hợp với Trung tâm Giống nông nghiệp Nghệ An triển khai các mô hình trồng dứa, đồng thời khảo sát, đánh giá diện tích thực tế để làm cơ sở xây dựng phương án cho những đợt tiếp theo.

Lãnh đạo Phòng Kỹ thuật cây trồng, Trung tâm Giống nông nghiệp Nghệ An cho biết, qua thời gian triển khai, kết quả bước đầu cho thấy cây dứa thích nghi khá tốt với điều kiện đất đai tại các địa phương. Sau mỗi đợt trồng, đơn vị tiếp tục phối hợp khảo sát diện tích, đánh giá kết quả, thực hiện hỗ trợ cho người dân và tham mưu phê duyệt phương án cho các đợt tiếp theo theo đúng định hướng và chính sách của tỉnh.

Việc mở rộng diện tích dứa cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm, kiểm soát quy trình sản xuất và xây dựng liên kết ổn định giữa người dân với hợp tác xã, doanh nghiệp. Đây là yếu tố quan trọng để vùng nguyên liệu phát triển lâu dài, hạn chế tình trạng sản xuất tự phát và phụ thuộc vào thị trường từng thời điểm.

Với điều kiện đất đai phù hợp, diện tích đang được mở rộng và chính sách hỗ trợ tương đối đồng bộ, cây dứa đang có thêm dư địa để phát triển thành ngành hàng có giá trị tại Nghệ An.

Định hướng trong thời gian tới là tiếp tục phát triển vùng nguyên liệu theo quy hoạch, nâng cao chất lượng, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ. Trong đó, mối liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, nhà nông và doanh nghiệp được xác định là nền tảng để xây dựng vùng dứa hàng hóa ổn định, từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế và giá trị gia tăng cho người sản xuất./.