Việc phát triển đội ngũ doanh nghiệp tư nhân đủ năng lực cạnh tranh trên thị trường khu vực và toàn cầu đang được Chính phủ xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo Quyết định số 631/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030, hướng tới xây dựng lực lượng doanh nghiệp nòng cốt, có khả năng dẫn dắt các ngành, lĩnh vực và tạo sức lan tỏa trong khu vực kinh tế tư nhân.
Mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là hình thành 1.000 doanh nghiệp tiên phong, trong đó ít nhất 200 doanh nghiệp đạt tốc độ tăng trưởng nhanh và có bước phát triển đột phá, 20 doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và khoảng 15% doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Đây được kỳ vọng sẽ là nhóm doanh nghiệp tạo động lực cho đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện chương trình hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp tiên phong và dự kiến ban hành trong quý II. Chương trình không triển khai theo hướng hỗ trợ đồng loạt mà tập trung vào những doanh nghiệp có tiềm năng dẫn dắt thị trường, sở hữu nền tảng phát triển vững chắc, có khả năng đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm sáng tạo và tham gia liên kết chuỗi giá trị.
Hỗ trợ theo nhu cầu tăng trưởng, ưu tiên doanh nghiệp có khả năng lan tỏa
Thông tin tại Diễn đàn “Xây dựng hệ sinh thái bền vững hỗ trợ và phát triển kinh tế tư nhân năm 2026”, ông Nguyễn Hoàng Bách, đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), cho biết chương trình được thiết kế theo hướng tập trung nguồn lực cho nhóm doanh nghiệp có tiềm năng tạo ảnh hưởng lớn thay vì phân bổ dàn trải.
Theo ông Bách, các chính sách hỗ trợ sẽ bám sát nhu cầu phát triển thực tế của doanh nghiệp, từ thủ tục đầu tư, hải quan, niêm yết, kiểm định và thử nghiệm sản phẩm cho đến tiếp cận nguồn vốn, bảo hộ sở hữu trí tuệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và xúc tiến thị trường.
Một trong những điểm đáng chú ý là doanh nghiệp có thể được ưu tiên tiếp cận tín dụng dựa trên các tài sản hình thành trong tương lai hoặc tài sản vô hình như bằng sáng chế, dữ liệu và dòng tiền. Bên cạnh đó, chi phí sử dụng phòng thí nghiệm, thiết bị kiểm định cũng được hỗ trợ nhằm giảm gánh nặng đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển.
Để nâng cao tính minh bạch và chủ động cho doanh nghiệp, Bộ Tài chính dự kiến áp dụng hình thức hỗ trợ thông qua thẻ hỗ trợ điện tử. Doanh nghiệp có thể đăng ký nhu cầu trên Cổng thông tin doanh nghiệp, lựa chọn các dịch vụ phù hợp với từng giai đoạn phát triển và theo dõi quá trình hỗ trợ một cách thuận tiện hơn.
Đào tạo 10.000 CEO và hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp
Song song với chương trình dành cho doanh nghiệp tiên phong, Bộ Tài chính cũng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện Chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành đến năm 2030. Chương trình được Chính phủ phê duyệt cuối tháng 3, trong bối cảnh nhiều nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân đều nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ doanh nhân lớn mạnh.
Đối tượng thụ hưởng bao gồm các nhà quản lý thuộc khu vực kinh tế tư nhân, từ chủ tịch hội đồng quản trị, tổng giám đốc đến lãnh đạo các phòng ban chuyên môn và tổ đội sản xuất. Theo dự thảo, chương trình sẽ triển khai bằng ba hình thức gồm cấp phiếu học bổng, tổ chức các khóa đào tạo trực tiếp và đào tạo trực tuyến trên nền tảng số.
Ông Nguyễn Hoàng Bách cho biết cách tiếp cận của chương trình không dừng lại ở việc mở các lớp học lý thuyết mà tập trung vào đào tạo thực chiến. Nội dung được thiết kế riêng cho từng nhóm đối tượng như lãnh đạo chiến lược, CEO, giám đốc chuyên môn, Mini MBA, lãnh đạo kế cận và các chương trình e-learning.
Đặc biệt, trọng tâm của chương trình nằm ở giai đoạn sau đào tạo với các mô hình hỗ trợ như CEO Lab, cố vấn 1-1, xây dựng kế hoạch hành động 180 ngày, CEO Readiness, CEO Talk, CEO Forum và mạng lưới cựu học viên. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp chuyển hóa kiến thức thành năng lực điều hành thực tiễn và cải thiện hiệu quả quản trị.
Liên quan đến dự thảo sửa đổi chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Nguyễn Hoàng Bách cho biết các đề xuất mới được xây dựng theo ba nhóm nội dung chính. Trong đó, nhóm thứ nhất tập trung chuẩn hóa đối tượng thụ hưởng, đơn giản hóa tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời bổ sung các công cụ hỗ trợ như hệ thống dữ liệu, cơ chế phiếu hỗ trợ và hệ sinh thái dịch vụ.
Nhóm thứ hai hướng đến nâng cấp các chính sách hỗ trợ về thông tin, đào tạo, tư vấn pháp lý, tín dụng, thuế, kế toán, đất đai, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhóm còn lại được thiết kế theo từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp, từ khởi nghiệp sáng tạo, hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp đến doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị, đầu tư ra nước ngoài và phát triển theo mô hình bền vững.
