Theo Cục Hải quan Việt Nam, 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 10,2 tỷ USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2025. Nhóm hàng này tiếp tục nằm trong 7 mặt hàng xuất khẩu có kim ngạch lớn nhất của Việt Nam.
Mỹ vẫn là thị trường chủ lực của ngành gỗ Việt Nam. Trong 7 tháng, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 5,1 tỷ USD, tương đương một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ. Tuy nhiên, con số này giảm 5,8% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy mức độ phụ thuộc lớn vào một thị trường cũng kéo theo những rủi ro nhất định.
Trong khi xuất khẩu sang Mỹ giảm, thị trường Trung Quốc lại ghi nhận mức tăng mạnh. Kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang Trung Quốc đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng 46,4% so với cùng kỳ. Nhật Bản và Hàn Quốc tiếp tục nằm trong nhóm các thị trường lớn của ngành.
Tại TP.HCM, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong nửa đầu năm đạt gần 4 tỷ USD, cho thấy vai trò đáng kể của địa phương trong hoạt động sản xuất và xuất khẩu của ngành.
Theo ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh TP.HCM, 4 thị trường gồm Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc chiếm trên 80% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam.
Việc tập trung vào các thị trường lớn giúp doanh nghiệp duy trì đầu ra, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu mở rộng thị trường. Khi nhu cầu hoặc chính sách thương mại tại một thị trường chủ lực thay đổi, hoạt động sản xuất và đơn hàng của doanh nghiệp trong nước có thể chịu tác động đáng kể.
Thực tế cho thấy quá trình đa dạng hóa thị trường đang có những tín hiệu tích cực. Trong 7 tháng đầu năm, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang Hà Lan tăng 104%, trong khi Đức tăng 47%. Canada và Anh cũng được đánh giá là những thị trường có triển vọng.
Đáng chú ý, mức tăng tại Hà Lan và Đức cho thấy dư địa của thị trường châu Âu đối với sản phẩm gỗ và nội thất Việt Nam vẫn còn lớn. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) cũng tạo thêm điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường này.
Theo số liệu Bộ Công Thương dẫn từ Mordor Intelligence, thị trường nội thất châu Âu dự kiến đạt khoảng 277,2 tỷ USD trong năm 2026 và có thể tăng lên 358,3 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 5,26% mỗi năm.
Tuy nhiên, quy mô thị trường lớn cũng đi kèm những yêu cầu cao hơn. Doanh nghiệp muốn mở rộng thị phần tại châu Âu phải đáp ứng các tiêu chuẩn về thiết kế, chất lượng, nguồn gốc nguyên liệu, truy xuất chuỗi cung ứng và môi trường.
Theo ông Trần Ngọc Liêm, Việt Nam hiện không chỉ có lợi thế về năng lực sản xuất mà còn đang từng bước nâng cao khả năng cung ứng, thiết kế và đáp ứng tiêu chuẩn của những thị trường khó tính. Đây là cơ sở để ngành nội thất tăng tỷ trọng giá trị gia tăng, thay vì chủ yếu cạnh tranh bằng năng lực gia công và chi phí.
Từ thực tế này, mở rộng khách hàng tại châu Âu, Canada, Australia, Trung Đông và ASEAN được xem là hướng đi cần thiết nhằm phân tán rủi ro và tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành gỗ.
Việc xuất khẩu sang Hà Lan tăng 104% và Đức tăng 47% là tín hiệu tích cực cho quá trình đa dạng hóa thị trường. Dù vậy, để duy trì đà tăng trưởng và xây dựng thị phần bền vững, doanh nghiệp cần tiếp tục nâng chất lượng sản phẩm, bảo đảm nguồn nguyên liệu hợp pháp, tăng khả năng truy xuất và đẩy mạnh sản xuất xanh.
Để hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác mới, Hội chợ Quốc tế Sản phẩm Nội ngoại thất và Mỹ nghệ Việt Nam ASEAN (VIFA ASEAN 2026) dự kiến tổ chức tại TP.HCM vào đầu tháng 9. Theo ông Đặng Quốc Hùng, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Triển lãm VIFA Liên Minh, sự kiện dự kiến quy tụ hơn 200 doanh nghiệp với trên 600 gian hàng, kết nối doanh nghiệp trong nước với nhà đầu tư, nhà phân phối và khách mua quốc tế.
Nhìn chung, trong bối cảnh thị trường Mỹ có dấu hiệu chững lại, châu Âu đang mở ra một hướng tăng trưởng đáng chú ý, đồng thời tạo cơ hội để ngành gỗ Việt Nam nâng giá trị gia tăng và từng bước giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.
