Sự bứt phá của hệ sinh thái Fintech Việt
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Bùi Hữu Toàn, Giám đốc Học viện Ngân hàng (BAV) đã cung cấp dữ liệu về sự phát triển mạnh mẽ của hệ sinh thái Fintech tại Việt Nam. Theo đó, số lượng doanh nghiệp trong lĩnh vực này đã tăng từ 9 đơn vị vào năm 2008 lên gần 300 doanh nghiệp ở thời điểm hiện tại. Sự gia tăng về số lượng đi kèm với việc ứng dụng sâu các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Blockchain và dữ liệu lớn (Big Data) vào quy trình vận hành ngành tài chính ngân hàng.
Bên cạnh sự tăng trưởng về quy mô, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện khung pháp lý để đảm bảo thị trường vận hành ổn định. Giám đốc BAV dẫn chứng về Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa có hiệu lực từ tháng 9/2025. Đây là văn bản pháp lý quan trọng tạo nền tảng cho việc quản lý các mô hình tài chính số mới một cách có kiểm soát.
Tiếp nối nội dung này, ông Tô Trần Hòa từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã phân tích thực trạng cũng như các giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy sàn giao dịch tài sản số tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC). Việc xây dựng các sàn giao dịch này được kỳ vọng sẽ hoàn thiện hạ tầng pháp lý và công nghệ cho thị trường tài sản mã hóa nội địa.
Gắn liền với các quy định pháp lý là xu hướng "xanh hóa" hệ thống tài chính để đáp ứng lộ trình phát thải ròng bằng không (Net Zero) vào năm 2050 của Chính phủ. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ nhằm mục đích nâng cao hiệu suất kinh doanh mà còn phải hướng tới tính minh bạch thông tin và quản trị rủi ro môi trường. PGS.TS. Phạm Nguyễn Anh Huy từ Đại học RMIT và các chuyên gia từ Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) cho rằng các công nghệ mới đóng vai trò then chốt trong việc giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn bền vững và xây dựng báo cáo tuân thủ các chuẩn mực quốc tế.
Để các giải pháp công nghệ này thực sự phát huy hiệu quả, vấn đề an ninh mạng và bảo mật dữ liệu người dùng được xác định là điều kiện tiên quyết. Đại diện Ngân hàng MSB chia sẻ những thách thức thực tế trong việc bảo vệ thông tin khách hàng khi triển khai các sản phẩm Fintech mới. Việc đảm bảo an toàn hệ thống cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà quản lý, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp sẽ giúp xây dựng một thị trường tài chính số minh bạch.
Định vị Trung tâm Tài chính Xanh tại Đà Nẵng
Đi sâu vào mô hình thực tiễn, tại tham luận "Thúc đẩy dòng vốn bền vững cho mục tiêu tăng trưởng kép: Vai trò của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam", ông Đặng Tùng Lâm – Phó Trưởng Ban Chiến lược và Tổng hợp, Cơ quan Điều hành VIFC tại Đà Nẵng cho biết: Khác với TP. Hồ Chí Minh định hướng là trung tâm tài chính toàn diện quy mô lớn, Đà Nẵng được xác định là trung tâm tài chính xanh, thông minh, tập trung vào đổi mới sáng tạo và công nghệ tài chính (Fintech) . Đây sẽ là "thỏi nam châm" thu hút các dòng vốn bền vững toàn cầu và các quỹ đầu tư ESG.
Cụ thể, VIFC tại Đà Nẵng sẽ là nơi thí điểm triển khai các sản phẩm và dịch vụ tài chính thế hệ mới, bao gồm: Tài chính Xanh & Bền vững: Tập trung các công cụ tài chính hỗ trợ mục tiêu Net Zero và thích ứng biến đổi khí hậu; Green Fintech (Fintech Xanh): Ứng dụng công nghệ để minh bạch hóa dòng vốn và chống "tẩy xanh" (greenwashing); Tài chính số và Tài sản số: Thí điểm các mô hình đổi mới như token hóa (digital tokens) tài sản xanh và sàn giao dịch tín chỉ carbon dựa trên công nghệ Blockchain; Tài chính thương mại xuyên biên giới: Kết nối đồng bộ với các hoạt động của Khu thương mại tự do Đà Nẵng.
Việc xây dựng hệ thống tài chính minh bạch và kết nối toàn cầu như VIFC được kỳ vọng sẽ là "cơ sở hạ tầng chiến lược", giúp Việt Nam hóa giải bài toán thiếu hụt nguồn lực tài tài trợ dài hạn và hiện thực hóa các cam kết lịch sử về Net Zero.
Kết thúc hội thảo, PGS.TS. Bùi Hữu Toàn khẳng định các ý kiến đóng góp đã làm rõ vai trò của Fintech trong chiến lược phát triển bền vững quốc gia. Những nội dung thảo luận không chỉ cung cấp cơ sở lý thuyết mà còn gợi mở các hướng đi thực tiễn cho công tác hoạch định chính sách và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Học viện Ngân hàng cam kết tiếp tục giữ vai trò kết nối giữa nghiên cứu khoa học và hoạt động của các tổ chức tài chính nhằm đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế số.
