Từ sợi lục bình quê nhà đến đơn hàng xuất khẩu

Làm sản phẩm từ cây cỏ miền sông nước

Trong dòng chảy kinh tế xanh, nghề thủ công truyền thống miền Tây đang khẳng định giá trị mới. Những nguyên liệu quen thuộc như lục bình, cói, tre, mây… được người dân khai thác, chế tác thành sản phẩm mang tính thẩm mỹ và thân thiện môi trường, phù hợp xu hướng tiêu dùng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, nhiều mô hình sản xuất gắn với làng nghề đã xuất hiện, tiêu biểu như hướng đi của anh Hà Anh Trường – Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Ecoka (ấp 2, xã Vĩnh Thuận Đông, TP Cần Thơ). Doanh nghiệp này tập trung khai thác nguyên liệu tự nhiên bản địa, liên kết hộ dân và phát triển chuỗi cung ứng thủ công thân thiện môi trường. Theo anh Trường, phát triển sản phẩm thủ công miền Tây không chỉ là giữ nghề, mà còn là góp phần xây dựng mô hình kinh tế xanh dựa trên văn hóa và tài nguyên bản địa.

Nhiều năm trước, khi hàng công nghiệp giá rẻ tràn ngập, nghề đan lát truyền thống từng đứng trước nguy cơ mai một. Nhưng làn sóng tiêu dùng xanh, bền vững đã mở thêm cơ hội cho làng nghề truyền thống hồi sinh và vươn mình. Những sản phẩm từ lục bình, cói, mây, tre gắn với ruộng đồng, kênh rạch nay được người tiêu dùng tại Mỹ, Canada, Anh, Pháp, Úc lựa chọn.

“Linh hồn của sản phẩm thủ công miền Tây nằm ở văn hóa Tây Nam Bộ, sự khéo léo và niềm tự hào quê nhà”, anh Trường nói. Mỗi chiếc giỏ lục bình hay khay cói không chỉ là vật dụng, mà là câu chuyện của dòng sông, làng nghề, bàn tay khéo léo và tỉ mỉ của người nông dân.

Để đạt chuẩn xuất khẩu, sản phẩm phải trải qua nhiều công đoạn: thu hoạch, xử lý, phơi sấy, đan thủ công, hoàn thiện bề mặt, kiểm soát độ ẩm và đóng gói. Không còn sản xuất riêng lẻ, cơ sở đã áp dụng tiêu chuẩn chất lượng, môi trường và truy xuất nguồn gốc, từng bước hòa mình vào chuỗi giá trị toàn cầu. Giỏ trang trí, khay cói, thảm tự nhiên, túi đan tay, thậm chí nhà thú cưng bằng lục bình đang trở thành lựa chọn của người tiêu dùng yêu thích phong cách tự nhiên và tối giản.

Tạo việc làm, nâng đời sống người dân quê

Không chỉ gìn giữ nghề truyền thống, làng nghề thủ công hiện đại còn tạo việc làm cho người dân nhất là phụ nữ. Nhiều mô hình liên kết được trên 1.000 hộ, giúp chị em làm việc tại nhà, vừa lo gia đình vừa có thu nhập.

Theo anh Hà Anh Trường, công suất hiện đạt khoảng 40 container mỗi tháng, với 98% sản phẩm xuất khẩu, doanh thu trung bình 150.000 USD/tháng. Những con số này cho thấy nghề thủ công, nếu làm bài bản, hoàn toàn có thể tham gia thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh chi phí vận chuyển, nguyên liệu tăng và tiêu chuẩn môi trường ngày càng nghiêm ngặt, người làm nghề cũng phải thay đổi. Giải pháp được áp dụng là tối ưu sản xuất, số hóa quy trình, nâng chất lượng và giữ thu nhập ổn định cho người dân. Đó là cách để nghề không bị “đứt gãy” trước biến động của tình hình kinh tế địa chính trị và chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Hiện Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia sản xuất thủ công lớn nhất thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Ấn Độ. Nhưng lợi thế Việt Nam không chỉ ở sản lượng, mà nằm ở câu chuyện văn hóa, sự tinh tế và tay nghề. Nếu biết thổi hồn văn vào từng sản phẩm và sản xuất theo tiêu chuẩn bền vững, sản phẩm thủ công Việt sẽ giữ được chỗ đứng lâu dài”, anh Trường chia sẻ.

Giữa nhịp sống đổi thay, những sợi lục bình phơi bên bờ kênh, những chiếc giỏ đan tỉ mỉ vẫn tiếp tục nối mạch giá trị quê nhà. Nghề thủ công miền Tây không chỉ là ký ức, mà đang trở thành tương lai nơi kinh tế, văn hóa và môi trường hòa làm một, từng bước đưa sản phẩm Việt vươn xa hơn.