UBND TP.HCM vừa trình HĐND TP.HCM dự thảo nghị quyết về chính sách hỗ trợ người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn thành phố, sẽ được xem xét tại Kỳ họp thứ ba của HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, diễn ra từ ngày 19 - 20/6.
Theo tờ trình, tổng kinh phí dự kiến để thực hiện chính sách miễn 100% giá vé xe buýt trong 6 tháng cuối năm 2026 vào khoảng 665 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 454 tỷ đồng được bố trí cho 109 tuyến xe buýt đang nhận trợ giá từ ngân sách thành phố, còn khoảng 211 tỷ đồng dành cho 26 tuyến xe buýt không được trợ giá.
Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ triển khai chính sách miễn phí vé xe buýt cho hành khách theo hai giai đoạn.
Giai đoạn thứ nhất, từ tháng 7 đến hết tháng 9/2026, thành phố áp dụng cơ chế hỗ trợ theo hình thức khoán doanh thu chuyến xe. Theo đó, người dân được sử dụng xe buýt miễn phí hoàn toàn và chưa bắt buộc thực hiện xác thực định danh.
Với phương án này, ngân sách nhà nước sẽ thanh toán cho các đơn vị vận tải dựa trên doanh thu định mức của từng chuyến xe thay vì số lượng hành khách thực tế. Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi tối đa để thu hút người dân sử dụng phương tiện công cộng, qua đó từng bước hình thành thói quen di chuyển bằng xe buýt.
Để bảo đảm hiệu quả quản lý, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ trong giám sát hoạt động vận tải. Hệ thống GPS được sử dụng để theo dõi và xác định số chuyến xe vận hành; camera trên xe phục vụ công tác kiểm soát chất lượng dịch vụ; trong khi hệ thống vé điện tử sẽ hỗ trợ thống kê sản lượng hành khách.
Bên cạnh đó, hành khách vẫn được khuyến khích thực hiện định danh và thao tác trên thiết bị bán vé điện tử nhằm hỗ trợ nhận diện đối tượng thụ hưởng, hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh, trật tự trên xe buýt.
Giai đoạn thứ hai, từ tháng 10 đến hết tháng 12/2026, sau khi hệ thống vé điện tử vận hành ổn định, TP.HCM sẽ chuyển sang cơ chế hỗ trợ theo nguyên tắc "thực thanh, thực chi", tức thanh toán dựa trên số lượt hành khách thực tế sử dụng dịch vụ.
Theo đó, Nhà nước sẽ thanh toán trực tiếp tiền vé cho từng lượt đi thông qua hệ thống vé điện tử. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch, giúp chuyển từ phương thức khoán doanh thu chuyến xe sang thanh toán theo dữ liệu hành khách thực tế đã được xác thực.
Trong giai đoạn này, toàn bộ hành khách, bao gồm người cao tuổi, học sinh, sinh viên, người có công cùng các nhóm đối tượng khác, đều phải thực hiện xác thực định danh khi sử dụng xe buýt.
Việc xác thực được thực hiện thông qua quét thẻ hoặc mã QR bằng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt như thẻ ngân hàng, ví điện tử, ứng dụng MultiGo hoặc VNeID trên hệ thống máy quét lắp đặt trên xe.
Dữ liệu ghi nhận từ từng lượt sử dụng dịch vụ sẽ là căn cứ để cơ quan quản lý thực hiện thanh toán tiền vé cho các đơn vị vận tải theo đúng số lượng hành khách thực tế.
