Hà Nội lên kế hoạch “xanh hóa” taxi, xe công nghệ trước năm 2030
Thành phố Hà Nội đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị quyết về phát triển giao thông sạch, trong đó đề xuất lộ trình chuyển đổi bắt buộc đối với nhiều loại phương tiện kinh doanh vận tải sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Theo định hướng mới, taxi và xe công nghệ chở khách dưới 8 chỗ sẽ từng bước chuyển sang sử dụng điện hoặc các dạng năng lượng thân thiện môi trường, hướng tới mục tiêu thay đổi hoàn toàn trước năm 2030.
Dự thảo nêu rõ, từ ngày 1/7/2026, toàn bộ phương tiện đầu tư mới hoặc thay thế thuộc nhóm taxi và xe hợp đồng chở người dưới 8 chỗ phải sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh. Sau mốc thời gian này, các doanh nghiệp vận tải sẽ không còn được bổ sung xe chạy xăng, dầu vào đội xe kinh doanh.
Song song với yêu cầu đối với xe đầu tư mới, Hà Nội cũng đưa ra lộ trình chuyển đổi theo tỷ lệ cụ thể. Đến trước ngày 1/1/2028, tối thiểu 50% số xe taxi và xe công nghệ chở khách dưới 8 chỗ phải sử dụng năng lượng sạch. Đến ngày 1/1/2030, tỷ lệ này phải đạt 100%.
Không chỉ áp dụng với ô tô, nhóm xe mô tô, xe gắn máy hoạt động kinh doanh vận tải qua nền tảng công nghệ cũng nằm trong diện chuyển đổi. Theo kế hoạch, các đơn vị cung cấp ứng dụng gọi xe phải bảo đảm tối thiểu 20% phương tiện sử dụng điện hoặc năng lượng xanh trước năm 2027, nâng lên 50% vào năm 2028 và hoàn tất chuyển đổi toàn bộ trước năm 2030.
Động thái này cho thấy Hà Nội đang thúc đẩy mạnh quá trình giảm phát thải trong giao thông đô thị, nhất là tại khu vực trung tâm - nơi mật độ phương tiện lớn và tình trạng ô nhiễm không khí thường xuyên ở mức đáng lo ngại. Thành phố đồng thời tính đến việc hạn chế lưu thông với một số loại phương tiện cá nhân phát thải cao trong tương lai.
Theo dự thảo, từ năm 2035, UBND TP Hà Nội sẽ xem xét áp dụng biện pháp hạn chế phương tiện cá nhân tại một số tuyến đường, khu vực và khung giờ nhất định, căn cứ vào điều kiện hạ tầng giao thông công cộng. Các phương án tổ chức giao thông thay thế cùng phạm vi áp dụng sẽ phải được công khai trước ít nhất 12 tháng để người dân chủ động thích ứng.
Đẩy mạnh hạ tầng trạm sạc, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư giao thông sạch
Cùng với lộ trình chuyển đổi phương tiện, Hà Nội cũng đặt mục tiêu mở rộng nhanh hệ thống trạm tiếp năng lượng sạch công cộng, coi đây là điều kiện then chốt để thúc đẩy giao thông xanh phát triển đồng bộ. Trong dự thảo, thành phố đề xuất yêu cầu các bãi đỗ xe, chung cư, trung tâm thương mại, bệnh viện và nhiều công trình công cộng phải bố trí diện tích lắp đặt trạm sạc điện. Đối với công trình đang khai thác trong phạm vi vành đai 3, tối thiểu 15% chỗ đỗ xe hiện hữu phải có trạm tiếp năng lượng sạch trước năm 2030.
Với các dự án đầu tư mới, tỷ lệ này được nâng lên tối thiểu 30% tổng số vị trí đỗ xe theo quy hoạch. Quy định được áp dụng cho nhiều loại hình công trình như khu đô thị, hạ tầng giao thông, bãi đỗ xe tập trung, bệnh viện hay các tổ hợp thương mại dịch vụ.
Để khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư hạ tầng sạc điện, Hà Nội đề xuất nhiều chính sách ưu đãi tài chính. Trong đó, ngân sách thành phố sẽ hỗ trợ 30% lãi vay ngân hàng thương mại cho các dự án xây dựng trạm tiếp năng lượng sạch công cộng, với thời gian hỗ trợ tối đa 5 năm. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố hoặc Quỹ Bảo vệ môi trường Hà Nội theo quy định hiện hành.
Một điểm đáng chú ý khác là chính sách miễn 100% tiền thuê đất trong 5 năm đầu đối với các dự án nằm trong danh mục được thành phố phê duyệt. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ giảm áp lực chi phí ban đầu, tạo động lực cho khu vực tư nhân tham gia mạnh hơn vào quá trình xây dựng hạ tầng giao thông xanh.
Dự thảo còn đề xuất rút gọn thủ tục đầu tư đối với các dự án xây dựng trạm sạc và hạ tầng phục vụ giao thông phi cơ giới. Theo đó, nhà đầu tư có thể thực hiện ngay các bước lập, thẩm định và quyết định đầu tư mà không phải trải qua quy trình xin chủ trương đầu tư như thông thường.
Đáng chú ý, Hà Nội cũng dự kiến áp dụng cơ chế cho thuê đất công thay vì giao đất, đồng thời cho phép sử dụng kết hợp một phần diện tích đất giao thông, đất công cộng hoặc đất cây xanh để phát triển hệ thống trạm sạc điện. Đây được xem là giải pháp nhằm tháo gỡ bài toán quỹ đất trong bối cảnh đô thị trung tâm ngày càng hạn hẹp, đồng thời tạo nền tảng để thành phố tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng hệ thống giao thông phát thải thấp trong những năm tới.
