Thắt chặt quản lý giao dịch ngân hàng, ngăn chặn gian lận thanh toán

Trong bối cảnh các thủ đoạn gian lận, lừa đảo và hành vi thanh toán bất hợp pháp qua tài khoản ngân hàng, thẻ và ví điện tử ngày càng gia tăng với mức độ tinh vi, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Công văn số 3276/NHNN-TT, yêu cầu các tổ chức tín dụng và đơn vị trung gian thanh toán triển khai đồng bộ các biện pháp chấn chỉnh toàn diện hoạt động thanh toán trên toàn hệ thống.

Động thái này được đưa ra nhằm tăng cường an toàn cho hệ thống tài chính - ngân hàng, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng trước những rủi ro ngày càng phức tạp trong môi trường thanh toán số. Cơ quan quản lý nhấn mạnh yêu cầu các đơn vị phải nâng cao năng lực kiểm soát rủi ro, giám sát chặt chẽ dòng tiền và hoạt động giao dịch, đặc biệt tại các đơn vị chấp nhận thanh toán.

Theo chỉ đạo, các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán cần tập trung triển khai hiệu quả các biện pháp phòng ngừa, phát hiện sớm và ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận như thanh toán khống, giả mạo giao dịch hoặc lợi dụng hệ thống thanh toán để thực hiện các hoạt động trái pháp luật. Việc quản lý tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng và ví điện tử phải được siết chặt hơn, đảm bảo không để xảy ra lỗ hổng bị lợi dụng.

Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các đơn vị nghiêm túc tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật hiện hành, cùng các văn bản hướng dẫn liên quan đến việc mở, quản lý và sử dụng tài khoản thanh toán, hoạt động thẻ và ví điện tử. Đặc biệt, yêu cầu về bảo mật thông tin và an ninh trong cung cấp dịch vụ ngân hàng trực tuyến tiếp tục được đặt ở mức cao, nhằm hạn chế tối đa nguy cơ bị tấn công, chiếm đoạt dữ liệu khách hàng.

Một trong những nội dung đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là việc nhấn mạnh tuân thủ quy định tại khoản 5 Điều 7 Thông tư 30/2025/TT-NHNN, sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 15/2024/TT-NHNN. Theo đó, trong quá trình xử lý giao dịch, các ngân hàng bắt buộc phải kiểm tra và xác thực tính hợp pháp, hợp lệ của lệnh thanh toán, đồng thời đảm bảo thông tin trên chứng từ phải chính xác, đầy đủ, bao gồm số hiệu và tên tài khoản của khách hàng.

Song song với đó, các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán được yêu cầu rà soát lại toàn bộ quy trình nội bộ liên quan đến việc phát triển và quản lý đơn vị chấp nhận thanh toán. Công tác nhận biết khách hàng, xác minh thông tin pháp lý, loại hình kinh doanh, mã số định danh và người đại diện hợp pháp phải được thực hiện chặt chẽ và cập nhật thường xuyên.

Việc phân loại đơn vị chấp nhận thanh toán theo mức độ rủi ro cũng được coi là giải pháp trọng tâm. Trên cơ sở đó, các tổ chức phải tăng cường kiểm tra, giám sát định kỳ hoặc đột xuất nhằm kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường trong hoạt động thanh toán, hạn chế nguy cơ bị lợi dụng cho các mục đích phi pháp.

Ngân hàng Nhà nước đồng thời yêu cầu xây dựng và cập nhật liên tục bộ tiêu chí nhận diện dấu hiệu gian lận đối với các đơn vị chấp nhận thanh toán. Các trường hợp có dấu hiệu nghi vấn cần được báo cáo đầy đủ trên Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong thanh toán (SIMO). Việc đối chiếu, xác minh dữ liệu trên hệ thống cũng phải được thực hiện thường xuyên để đảm bảo tính chính xác và kịp thời trong xử lý.

Cùng với đó, công tác giám sát giao dịch trên toàn hệ thống tiếp tục được siết chặt, bao gồm cả giao dịch tại quầy và trên các nền tảng số. Các tổ chức cần chủ động phát hiện các giao dịch bất thường, có dấu hiệu vi phạm, từ đó kịp thời áp dụng biện pháp ngăn chặn, tránh để các đối tượng xấu lợi dụng tài khoản, thẻ hoặc ví điện tử phục vụ mục đích trái pháp luật.

Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật và quản lý, Ngân hàng Nhà nước cũng nhấn mạnh vai trò của công tác truyền thông tới người dân và khách hàng. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền về bảo mật thông tin cá nhân, cảnh báo các hình thức lừa đảo phổ biến, đồng thời nâng cao nhận thức về những hành vi bị nghiêm cấm như rửa tiền, tài trợ khủng bố, lừa đảo, cũng như việc mua bán, cho thuê hoặc sử dụng trái phép thông tin tài khoản ngân hàng.

Với loạt chỉ đạo đồng bộ và toàn diện này, Ngân hàng Nhà nước kỳ vọng sẽ siết chặt kỷ cương trong hoạt động thanh toán, nâng cao mức độ an toàn của hệ thống tài chính, đồng thời tạo lập môi trường thanh toán số minh bạch, hiện đại và bền vững hơn trong thời gian tới.