Sớm “giải cứu” hệ thống thủy lợi Tiên Lãng (Hải Phòng)

Theo thông tin từ Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng, hiện đơn vị quản lý, vận hành và khai thác 190 tuyến kênh với chiều dài gần 500 km và gần 70 cống dưới đê. Trong đó, có 390 km kênh đất và 100 km kênh xây. Hầu hết tuyến kênh được nạo vét, “cứng hóa” từ nhiều năm trước, nay nhiều khu vực hư hỏng, xuống cấp. Đặc biệt sau khi siêu bão Yagi đổ bộ vào tháng 9/2024, tình trạng này càng nặng nề hơn.

Trước thực trạng này, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng  đã lập danh mục đề nghị các cấp, ngành TP Hải Phòng bố trí kinh phí khoảng 60 tỷ đồng sửa chữa, cải tạo, nâng cấp những công trình đầu mối bị hư hỏng, xuống cấp. Ngoài ra, đơn vị còn phối hợp huy động người dân, công nhân, người lao động ra quân nạo vét kênh, mương, giải tỏa các vật cản gây ách tắc dòng chảy, tập trung xử lý dứt điểm các vụ vi phạm pháp luật thủy lợi tồn đọng, đáp ứng yêu cầu sản xuất nông nghiệp, biến đổi khí hậu.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, ông Nguyễn Trí Dũng, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng, chia sẻ, hiện nguy cơ lớn nhất đối với hệ thống thủy lợi Tiên Lãng là tình trạng ô nhiễm nguồn nước và xâm nhập mặn.

Về tình trạng ô nhiễm nguồn nước, theo ông Dũng, hệ thống thủy lợi Tiên Lãng lấy nước ở khu vực cuối nguồn của hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải trong khi hệ thống này bị ô nhiễm trầm trọng kéo dài nhiều năm vẫn chưa được khắc phục. “Mỗi khi lấy nguồn nước hệ thống thủy lợi Tiên Lãng xét nghiệm, nhiều chỉ số quan trọng không đạt tiêu chuẩn”, ông Dũng nói.

Về tình trạng xâm nhập mặn, ông Dũng cho biết, hệ thống thủy lợi Tiên Lãng thường xuyên phải gánh chịu, nhất là vào mùa khô do không có hệ thống đê kè ngăn mặn và không đủ nước để thau chua, rửa mặn.

Tình trạng kể trên dẫn tới việc cung cấp nguồn nước sản xuất cho hơn 12.000 ha đất nông nghiệp ở khu vực huyện Tiên Lãng (cũ) không được bảo đảm. Bên cạnh đó, chất lượng nước đầu vào cho hệ thống nhà máy nước sạch nông thôn trên địa bàn không ổn định.

“Công nghệ của các nhà máy nước sạch nông thôn không phù hợp để xử lý nguồn nước ô nhiễm và nhiễm mặn. Vì thế, nước đầu ra không bảo đảm khiến nhiều hộ ở xã Khởi Nghĩa (cũ), nay là xã Tiên Lãng, TP Hải Phòng, bỏ nước sạch của các nhà máy nước nông thôn quay trở lại dùng nước giếng khoan. Để bảo đảm nguồn nước cho các hộ dân, TP Hải Phòng đã lên lộ trình đóng cửa các nhà máy nước sạch nông thôn trên địa bàn, đồng thời lắp đặt hệ thống đường ống dẫn nước sạch từ thành phố về”, ông Dũng thông tin.

Theo thông tin từ UBND xã Tiên Lãng, TP Hải Phòng, từ khi vận hành chính quyền 2 cấp đến nay, địa phương phối hợp chặt chẽ với Công ty TNHH MTV khai thác thủy lợi Tiên Lãng huy động người dân, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thường xuyên ra quân dọn dẹp vệ sinh môi trường, khơi thông dòng chảy các tuyến kênh. Đồng thời, tăng cường tuần tra, kiểm soát kịp thời ngăn chặn, xử lý các trường hợp xả rác xuống kênh thủy lợi, xây dựng công trình trái phép. Nhờ vậy, tình trạng vi phạm giảm hẳn, chưa xảy ra vi phạm đến mức phải xử lý theo quy định của pháp luật.

Ông Nguyễn Trí Dũng, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng, thừa nhận, những giải pháp hạn chế ô nhiễm, ngăn chặn xâm nhập mặn thời gian qua chỉ là tình thế. Về lâu dài, cần những giải pháp căn cơ.

“Thời gian qua, qua nghiên cứu, tìm hiểu, bàn thảo, cơ quan chức năng TP Hải Phòng đề xuất một số giải pháp phù hợp, căn cơ. Theo đó, sẽ đầu tư xây dựng hệ thống kênh ngăn xâm nhập mặn. Đồng thời, lấy nước từ hệ thống thủy lợi Vĩnh Bảo lân cận để hạn chế nguồn ô nhiễm, bảo đảm nguồn nước ngọt thau chua, rửa mặn”, ông Dũng nói.