Đầu giờ chiều đầu tháng 8/2026, anh Nguyễn Văn Thanh, Cụm trưởng Cụm thủy lợi Trấn Dương thuộc Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Vĩnh Bảo, cùng các thành viên trong Cụm kiểm tra đoạn kênh Chanh Dương chảy qua địa bàn xã Vĩnh Am, TP Hải Phòng.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, anh Thanh cho biết, đơn vị được giao phụ trách, quản lý chiều dài 4 km của kênh Chanh Dương chảy qua địa bàn 2 xã Nguyễn Bỉnh Khiêm và Vĩnh Am, TP Hải Phòng.
Anh Thanh cho biết, trước đây, trước đây, nguồn nước kênh Chanh Dương thường bị ô nhiễm, suy giảm chất lượng do nhiều nguyên nhân. Trong đó, nguồn ô nhiễm chủ yếu là do nước thải sinh hoạt và rác thải từ các khu dân cư trên địa bàn. Hình ảnh thường thấy là tình trạng vứt rác bừa bãi, nước thải từ các lò mổ gia súc, chợ dân sinh ven kênh… không qua xử lý xả trực tiếp xuống lòng kênh gây ô nhiễm môi trường, nhất là khi nước xuống.
“Mỗi cán bộ, công nhân được phân công phụ trách một đoạn kênh và chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng xả rác xuống kênh hay vi phạm hành lanh kênh. Nhờ sự nỗ lực, trách nhiệm của các cán bộ, công nhân trong cụm, nhất là sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, những năm gần đây, tình trạng xả rác xuống kênh hay vi phạm hành lang bảo vệ kênh đã được cải thiện rõ rệt. Nguồn nước kênh trong hơn, hết cảnh đăng đó, vó bè, rác thải trôi nổi dồn ứ phát tán tràn lan trên mặt nước”, anh Thanh thông tin.
Trao đổi với phóng viên, đại diện lãnh đạo Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Vĩnh Bảo, đơn vị được giao quản lý, bảo vệ và khai thác nguồn nước kênh Chanh Dương, cho biết, kênh Chanh Dương là công trình khổng lồ được tạo bởi bàn tay con người. Kênh có tổng chiều dài hơn 24 km bắt nguồn từ cống Chanh Chử (xã Vĩnh Thịnh, TP Hải Phòng) đến đoạn cuối là cống Trấn Dương (xã Nguyễn Bỉnh Khiêm, TP Hải Phòng).
Kênh Chanh Dương được đào hơn 100 năm trước do người con của quê hương Vĩnh Bảo là Tổng đốc Đào Trọng Kỳ, một vị đại thần dưới thời nhà Nguyễn, trực tiếp thiết kế, chỉ đạo và dốc toàn bộ tài sản cá nhân cùng người dân trong vùng thực hiện.
Hệ thống kênh Chanh Dương có vai trò vô cùng quan trọng trong cung cấp nguồn nước tưới tiêu cho hơn 8.000 ha sản xuất nông nghiệp, nguồn nước thô cho các nhà máy nước phục vụ nhu cầu nước sinh hoạt của hơn 100.000 dân thuộc 30 xã, thị trấn của huyện Vĩnh Bảo (cũ), nay là các xã: Vĩnh Bảo, Vĩnh Thịnh, Vĩnh Thuận, Vĩnh Hải, Vĩnh Hòa, Vĩnh Am, Nguyễn Bỉnh Khiêm, TP Hải Phòng.
Do tầm quan trọng của nguồn nước sông Chanh Dương, thời gian qua, Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Vĩnh Bảo cùng các cấp chính quyền địa phương đã duy trì thực hiện đồng bộ các giải pháp để bảo vệ nguồn nước cho cả hiện tại và trong tương lai.
Trong đó, Công ty phối hợp xử lý dứt điểm những vi phạm pháp luật về khai thác, sử dụng tài nguyên nước và xả thải vào nguồn nước, không để các nguồn phát sinh gây ô nhiễm mới. Đồng thời, đẩy nhanh việc cắm mốc hành lang bảo vệ nguồn nước, hành lang bảo vệ công trình thủy lợi trên toàn tuyến sông. Chủ động xây dựng các trạm quan trắc cố định, quan trắc tự động, vận hành thường xuyên để nắm bắt kịp thời thông tin, dữ liệu về chất lượng nguồn nước ở các khu vực để đưa ra các giải pháp khắc phục hữu hiệu. Theo các khảo sát, đánh giá gần đây, chất lượng nguồn nước kênh Chanh Dương cơ bản đạt các tiêu chí cho sản xuất nông nghiệp và cung cấp nước thô cho các nhà máy nước.
Theo đại diện lãnh đạo UBND xã Vĩnh Bảo, TP Hải Phòng, cho biết, thời gian qua, địa phương phối hợp chặt chẽ với Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Vĩnh Bảo trong đẩy mạnh tuyên truyền, xử lý vi phạm lấn chiếm hành lang bảo vệ kênh Chanh Dương cũng như xả thải trái phép gây ô nhiễm nguồn nước. Tất cả thông báo từ phía Công ty về những vi phạm đều được chính quyền địa phương giải quyết trong vòng 24 giờ. Nhờ vậy, từ khi thực hiện chính quyền 2 cấp đến nay, trên địa bàn xã Vĩnh Bảo không có vi phạm đến mức phải xử lý.
Chia sẻ với phóng viên, đại diện lãnh đạo Công ty TNHH MTV khai thác công trình Vĩnh Bảo thừa nhận, những giải pháp kể trên đều là tình thế và trước mắt. Nguồn gây ô nhiễm nguy hiểm nhất đối với kênh Chanh Dương là nước thải từ các khu dân cư 2 bên bờ kênh. Để xử lý triệt để ô nhiễm về lâu dài, phía Công ty mong muốn TP Hải Phòng cũng như cơ quan chức năng liên quan quan tâm sớm xây dựng quy hoạch hệ thống thu gom nước thải, nước mưa tại các khu vực dân cư tập trung 2 bên bờ kênh Chanh Dương cũng xây dựng các công trình bảo vệ lòng dẫn, bảo vệ hai bên bờ kênh (kè kênh)./.
