Cục Đường bộ Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng báo cáo đầu kỳ liên quan đến phương án điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Điểm đáng chú ý trong lần điều chỉnh này là đề xuất bổ sung ba tuyến cao tốc mới với tổng chiều dài khoảng 574 km, được kỳ vọng sẽ tăng cường liên kết vùng, giảm áp lực hạ tầng hiện hữu và mở ra không gian phát triển kinh tế - xã hội mới cho nhiều địa phương.
Theo nội dung đề xuất, ba tuyến cao tốc gồm Lạng Sơn - Thái Nguyên - Tuyên Quang - Yên Bái - Sơn La; Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa; và Việt Trì - Hòa Bình. Các tuyến này đều được định hướng nghiên cứu và đầu tư trước năm 2030, phù hợp với mục tiêu hoàn thiện mạng lưới cao tốc quốc gia theo hướng đồng bộ, hiện đại và kết nối đa chiều giữa các vùng kinh tế trọng điểm.
Trong ba dự án được đề xuất, tuyến Lạng Sơn - Thái Nguyên - Tuyên Quang - Yên Bái - Sơn La là tuyến có quy mô lớn nhất, với chiều dài khoảng 378 km và thiết kế 4 làn xe. Tuyến đường này được định hình như một trục cao tốc mang tính chất vành đai khu vực phía Bắc, đóng vai trò kết nối các trung tâm hành chính, kinh tế của nhiều tỉnh miền núi phía Bắc với khu vực biên giới.
Không chỉ dừng lại ở chức năng giao thông, tuyến cao tốc này còn được kỳ vọng tạo ra hành lang vận tải xuyên biên giới khi liên kết với các cửa khẩu quốc tế như Tân Thanh (Lạng Sơn) và Chiềng Khương (Sơn La). Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp tăng cường giao thương hàng hóa, thúc đẩy xuất nhập khẩu và mở rộng hoạt động logistics trong khu vực.
Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, việc đề xuất tuyến cao tốc này xuất phát từ thực tế nhu cầu vận tải trên hành lang Đông - Tây khu vực phía Bắc đang tăng nhanh trong những năm gần đây. Trong khi đó, nhiều tuyến giao thông hiện hữu đã bắt đầu bộc lộ dấu hiệu quá tải, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển mới. Vì vậy, việc hình thành một tuyến cao tốc trục dọc - ngang mới được kỳ vọng sẽ giảm tải áp lực cho hạ tầng hiện tại, đồng thời tạo động lực phát triển công nghiệp, đô thị và dịch vụ dọc tuyến.
Ở khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, tuyến cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa dài khoảng 141 km cũng được đưa vào đề xuất đầu tư với quy mô 4 làn xe. Tuyến đường này được đánh giá có vai trò quan trọng trong việc hình thành hành lang kinh tế Đông - Tây, tăng cường kết nối giữa vùng Nam Tây Nguyên với khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Khi đi vào vận hành, tuyến cao tốc này sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển và nâng cao hiệu quả vận tải hàng hóa từ Tây Nguyên ra các cảng biển lớn như Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu, cũng như kết nối với các sân bay chiến lược như Phan Thiết và Long Thành. Đặc biệt, tuyến đường còn được kỳ vọng góp phần giảm chi phí logistics, tạo thuận lợi cho việc vận chuyển các mặt hàng chủ lực như quặng bauxit, alumin và nông sản phục vụ xuất khẩu.
Trong khi đó, tuyến Việt Trì - Hòa Bình có chiều dài khoảng 55 km, quy mô 4 làn xe, tuy ngắn hơn nhưng lại giữ vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới kết nối nội vùng. Tuyến này được kỳ vọng sẽ tăng cường khả năng liên thông giữa các tuyến cao tốc lớn như Bắc - Nam phía Đông, Bắc - Nam phía Tây và Nội Bài - Lào Cai, qua đó tạo ra mạng lưới giao thông liên hoàn và phân luồng hiệu quả hơn.
Không chỉ đóng vai trò giao thông thuần túy, tuyến Việt Trì - Hòa Bình còn được đánh giá sẽ tạo động lực phát triển các khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ tại khu vực thành phố Việt Trì cùng các vùng phụ cận. Việc hình thành tuyến cao tốc này được kỳ vọng sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển kinh tế, thu hút dòng vốn đầu tư mới và thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Theo đánh giá chung của cơ quan lập quy hoạch, nếu ba tuyến cao tốc nói trên được phê duyệt và triển khai đúng tiến độ, tổng chiều dài các tuyến đường được bổ sung vào quy hoạch sẽ nâng lên gần 574 km. Điều này không chỉ giúp hoàn thiện cấu trúc mạng lưới đường bộ quốc gia, mà còn tăng cường đáng kể khả năng kết nối giữa các vùng kinh tế, tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong dài hạn.
