Chủ động chuyển đổi năng lượng theo hướng bền vững
Những năm qua, tỉnh Quảng Ninh đã mạnh dạn đổi mới tư duy phát triển hướng tới bền vững, chủ động chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh” phù hợp với thực tiễn của địa phương.
Từ nền kinh tế dựa nhiều vào khai thác tài nguyên, Quảng Ninh đang tạo bước chiến lược khi chuyển mạnh sang kinh tế xanh, kinh tế tri thức và các ngành dịch vụ chất lượng cao, hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế xanh, đô thị thông minh, văn minh, hạnh phúc của miền Bắc và cả nước.
Là một trong những địa phương sớm quán triệt và triển khai các chủ trương lớn của Đảng về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững, Quảng Ninh tập trung tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng thân thiện môi trường.
Theo số liệu thống kê, địa phương này đặc biệt quan tâm phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, nâng tỷ trọng đóng góp trong GRDP từ 9,8% (năm 2020) lên 14,5% (năm 2025). Ngành công nghiệp khai khoáng, trọng điểm là ngành Than phát triển hiệu quả góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Tốc độ tăng trưởng ngành khai khoáng ước bình quân đạt 4,47%/năm, chiếm khoảng 19-20% GRDP và đóng góp gần 40% thu ngân sách nội địa.
Nhằm thực hiện mục tiêu đề ra, địa phương này cũng đã chủ động chuyển đổi năng lượng theo hướng bền vững. Nhiều dự án điện gió, điện mặt trời, điện khí LNG, điện sinh khối đang được triển khai; điện mặt trời mái nhà, hệ thống lưu trữ năng lượng, tận dụng rác thải, chất thải để phát điện, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực công nghiệp và đô thị.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và kinh tế biển, Quảng Ninh chú trọng phát triển theo hướng sinh thái, bền vững.
Cụ thể, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi; xây dựng, bảo hộ nhãn hiệu cho nông sản chủ lực và sản phẩm OCOP.
Nghề nuôi biển được quy hoạch và tổ chức lại theo hướng hiện đại, gắn với chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, hoàn thành quy hoạch nuôi biển bền vững, xây dựng quy chuẩn kỹ thuật địa phương về vật liệu nổi thân thiện môi trường, hình thành các mô hình hợp tác xã nuôi biển hiệu quả.
Công tác quản lý, bảo vệ, phục hồi rừng được tăng cường. Triển khai hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TU của Tỉnh ủy về phát triển lâm nghiệp bền vững, giai đoạn 2020- 2025, Quảng Ninh đã trồng khoảng 5.000ha đó rừng cây gỗ lớn.
Bên cạnh đó, Quảng Ninh đã hình thành hệ thống cảng, bến ven bờ hiện đại, là điểm đến của các chuyến tàu biển quốc tế và du thuyền cao cấp, mở rộng không gian phát triển du lịch vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long.
Xác định Du lịch tiếp tục là ngành kinh tế mũi nhọn, được định hướng phát triển theo tiêu chí “xanh - thông minh - bền vững”. Nhiều sản phẩm du lịch mới gắn với “xanh hóa” như du lịch trải nghiệm thiên nhiên, rừng ngập mặn, du lịch cộng đồng nông nghiệp sạch... đã và đang được triển khai một cách hiệu quả, khoa học.
Cùng với đó, đẩy mạnh chuyển đổi số trong du lịch thông qua nền tảng du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu thống nhất, bản đồ số, vé điện tử, hướng dẫn viên số, ứng dụng VR/AR, góp phần xây dựng ngành du lịch xanh - số - bền vững.
Phát triển hạ tầng xanh và đô thị thông minh
Phát triển hạ tầng xanh và đô thị thông minh là một điểm sáng nổi bật trong hành trình chuyển đổi của Quảng Ninh. Nhiệm kỳ vừa qua, tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành và đưa vào khai thác khoảng 825km đường bộ, trong đó có 80,2km cao tốc Vân Đồn - Móng Cái, cùng hàng loạt công trình động lực như đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả, cầu Tình Yêu, cầu Bình Minh, cầu Bến Rừng, cầu Triều, cùng các tuyến đường kết nối liên vùng, nội vùng.
Thời điểm hiện tại, địa phương này đang tích cực nghiên cứu triển khai xây dựng các đô thị sinh thái, đô thị đa cực, không gian xanh ven biển, hướng tới mục tiêu sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Theo đó, nhiều dự án chiến lược như đường sắt Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Hạ Long, cầu Bắc Luân 3, khu hành chính mới đang được nghiên cứu, đề xuất, tạo động lực phát triển bền vững cho toàn vùng.
Song song với đó, Quảng Ninh nhận định việc phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nền tảng cho chuyển đổi xanh.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Quảng Ninh đã thể hiện quyết tâm chính trị cao, vào cuộc với cách làm bài bản, đồng bộ, sáng tạo, từng bước đưa Nghị quyết 57 đi vào thực tiễn, tạo chuyển biến rõ nét trên nhiều lĩnh vực, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh.
Trong đó, đầu tư mạnh mẽ hạ tầng số, tiên phong xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số. Các dịch vụ công trực tuyến mức độ cao được triển khai đồng bộ; mạng Internet tốc độ cao, đặc biệt là 5G được phủ sóng tại các khu kinh tế, khu du lịch trọng điểm.
Đáng chú ý, năm 2025, Quảng Ninh đứng thứ 3 cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo (PII) và là một trong 21 tỉnh, thành phố phủ "xanh” 100% xã, phường.
Quảng Ninh cũng là địa phương tiên phong ký kết hợp tác với doanh nghiệp (Tập đoàn FPT) để thúc đẩy phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, triển khai xây dựng Khu công nghệ số tập trung. Đồng thời, Quảng Ninh cũng là địa phương đầu tiên tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Với những định hướng và giải pháp đồng bộ, Quảng Ninh tiếp tục khẳng định vị thế địa phương dẫn đầu về năng lực cạnh tranh, hiệu quả quản trị và thu ngân sách. Mô hình phát triển kinh tế xanh, hiện đại, hài hòa đang ngày càng định hình rõ nét, tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hóa mục tiêu “tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, phát triển bền vững và hạnh phúc”. Qua đó, khẳng định vai trò tiên phong của Quảng Ninh trong hành trình chuyển đổi từ “nâu” sang “xanh” của cả nước.
