Theo Cục Bà mẹ và Trẻ em, việc phòng, chống lao động trẻ em không chỉ góp phần bảo vệ quyền trẻ em mà còn là giải pháp quan trọng để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hướng tới sự phát triển bền vững của đất nước.
Thực hiện Quyết định số 782/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao động trẻ em năm nay, Cục Bà mẹ và Trẻ em đã đưa ra nhiều thông điệp truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của toàn xã hội.
Các thông điệp trọng tâm gồm: “Phòng, chống lao động trẻ em vì một thế hệ an toàn và khỏe mạnh”; “Phòng, chống lao động trẻ em hôm nay, nền tảng cho nguồn nhân lực chất lượng trong tương lai”; “Tuổi thơ của con là để học tập và vui chơi, việc làm bền vững của cha mẹ là bệ phóng cho tương lai của con”; “Ngăn chặn lao động trẻ em - Trách nhiệm chung của toàn xã hội”.
Thông qua các thông điệp này, cơ quan chức năng mong muốn huy động sự chung tay của các cấp, ngành, gia đình, nhà trường và toàn xã hội trong việc bảo đảm quyền được học tập, vui chơi và phát triển toàn diện của trẻ em; đồng thời ngăn ngừa, giảm thiểu tình trạng trẻ em phải lao động trái quy định của pháp luật.
Theo thống kê, cả nước hiện có 269.604 lao động trẻ em, chiếm 1,31% tổng số trẻ em từ 5 đến 17 tuổi. Trong đó, nhóm trẻ từ 15 đến 17 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất với 65,6%; nhóm từ 12 đến 14 tuổi chiếm 28,7%; nhóm từ 5 đến 11 tuổi chiếm 5,7%. Các em chủ yếu làm việc trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản (38,9%), công nghiệp và xây dựng (38,3%) và dịch vụ (22,8%). Bình quân mỗi lao động trẻ em phải làm việc khoảng 37,5 giờ mỗi tuần.
Đáng chú ý, chỉ hơn 20% lao động trẻ em hiện vẫn đang đi học, trong khi tỷ lệ này ở nhóm trẻ không tham gia lao động lên tới 97,4%. Thực tế này cho thấy lao động sớm đang tước đi cơ hội học tập, vui chơi và phát triển toàn diện của nhiều trẻ em.
Các chuyên gia nhận định, lao động trẻ em không chỉ là hệ quả của đói nghèo mà còn làm gia tăng vòng luẩn quẩn của nghèo đói. Trẻ em phải lao động từ sớm dễ bị ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần, thiếu cơ hội tiếp cận giáo dục, hạn chế tích lũy kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp. Điều này làm giảm khả năng tìm kiếm việc làm ổn định, có thu nhập tốt khi trưởng thành.
Bên cạnh những tác động đối với cá nhân trẻ em, tình trạng lao động trẻ em còn ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Việc sử dụng lao động trẻ em vi phạm các quy định của pháp luật và các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia. Đồng thời, các sản phẩm được tạo ra từ lao động trẻ em có nguy cơ bị tẩy chay trên thị trường quốc tế, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, môi trường đầu tư và hình ảnh quốc gia.
Để phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em, Cục Bà mẹ và Trẻ em khuyến nghị các địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về quyền trẻ em; nâng cao nhận thức của gia đình, nhà trường và cộng đồng; trang bị cho trẻ em kiến thức, kỹ năng sống và kỹ năng tự bảo vệ bản thân. Cùng với đó, cần tạo điều kiện để trẻ em được học tập, học nghề phù hợp, hạn chế tình trạng bỏ học do hoàn cảnh kinh tế khó khăn.
Việc bảo vệ trẻ em khỏi lao động trái quy định của pháp luật không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi trẻ em được bảo đảm quyền học tập, vui chơi và phát triển toàn diện hôm nay sẽ là nền tảng cho một nguồn nhân lực chất lượng cao và một tương lai phát triển bền vững của đất nước./.
