Giảm thuế xăng, dầu, kích hoạt dư địa hỗ trợ nền kinh tế

Trong tuần từ 21-27/3/2026, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành hàng loạt quyết sách quan trọng nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Nổi bật là việc điều chỉnh chính sách thuế đối với xăng, dầu theo hướng giảm mạnh trong ngắn hạn.
Theo Quyết định số 482/QĐ-TTg ngày 26/3/2026 do Thủ tướng Phạm Minh Chính ký, từ 24 giờ cùng ngày đến hết 15/4/2026, thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ etanol), dầu diesel và nhiên liệu bay được đưa về mức 0 đồng/lít. Đồng thời, các mặt hàng này không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào; riêng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng cũng giảm về 0%. Chính sách này được kỳ vọng góp phần hạ nhiệt chi phí đầu vào, hỗ trợ sản xuất và tiêu dùng.
Siết quản lý giá vật liệu, thúc tiến độ các dự án giao thông trọng điểm
Song song với chính sách thuế, Công điện số 25/CĐ-TTg ngày 21/3/2026 yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tăng cường kiểm soát giá nhiên liệu, nguyên liệu và vật liệu xây dựng. Trọng tâm là tháo gỡ các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh thi công những công trình giao thông quan trọng quốc gia. Đây được xem là bước đi cần thiết trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng lớn đang gặp khó do biến động giá và thủ tục kéo dài.
Thúc đẩy khu vực doanh nghiệp và mở rộng không gian phát triển kinh tế
Chính phủ cũng chú trọng tạo động lực cho khu vực doanh nghiệp. Theo Quyết định số 463/QĐ-TTg ngày 22/3/2026, phong trào thi đua phát triển doanh nghiệp được triển khai với mục tiêu đến thời gian tới đạt gần 2 triệu doanh nghiệp, tương đương 20 doanh nghiệp trên mỗi nghìn dân. Kinh tế tư nhân được kỳ vọng tăng trưởng bình quân 10-12%/năm, đóng góp 55-58% GDP và tạo việc làm cho khoảng 84-85% lực lượng lao động.
Cùng thời điểm, Quyết định số 490/QĐ-TTg ngày 27/3/2026 phê duyệt mở rộng Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An lên 104.269,94 ha, bao gồm cả đất liền và mặt biển. Khu vực này được định hướng phát triển thành trung tâm công nghiệp đa ngành, gắn với khai thác hiệu quả các cảng biển như Cửa Lò và Đông Hồi, với trọng tâm là các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng tái tạo và công nghiệp chế biến.
Hoàn thiện chính sách an sinh và thị trường lao động
Ở lĩnh vực xã hội, Nghị định số 85/2026/NĐ-CP đã thiết lập khung pháp lý cho bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hướng tự nguyện. Người lao động và người sử dụng lao động có thể tham gia trên cơ sở thỏa thuận, không bị ràng buộc trong tuyển dụng hay đánh giá thi đua. Quy định này nhằm đa dạng hóa hệ thống an sinh, tạo thêm lựa chọn tích lũy cho người lao động.
Bên cạnh đó, chủ trương hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học cũng được thông qua, với mục tiêu hoàn thành trước ngày 25/7/2026, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và tri ân người có công.
Tăng cường quản lý, hoàn thiện pháp luật ở nhiều lĩnh vực
Trong tuần, Chính phủ ban hành nhiều nghị định điều chỉnh hoạt động quản lý nhà nước. Nghị định số 78/2026/NĐ-CP sửa đổi thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, nâng mức phạt tiền tối đa lên 100 triệu đồng đối với một số chủ thể. Nghị định số 81/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các hành vi vi phạm trong lĩnh vực đường sắt, từ tín hiệu, hạ tầng đến kinh doanh vận tải.
Ngoài ra, Nghị định số 83/2026/NĐ-CP tiếp tục đơn giản hóa thủ tục liên quan đến các chất gây suy giảm tầng ô-dôn và phát thải khí nhà kính, trong đó rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và phân bổ hạn ngạch sản xuất, nhập khẩu.
Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và năng lượng tái tạo
Chính phủ cũng phát động phong trào thi đua về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh theo Quyết định số 462/QĐ-TTg. Mục tiêu là khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo trong toàn xã hội, lấy người dân làm trung tâm của phát triển.
Đáng chú ý, Đề án triển khai Tuyên bố JETP theo Quyết định số 458/QĐ-TTg đặt mục tiêu hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi, điện mặt trời và các công nghệ năng lượng mới như hydrogen xanh, amoniac xanh đến năm 2030.
Chú trọng phát triển nguồn nhân lực và bảo vệ môi trường, văn hóa
Đề án phát triển đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số giai đoạn 2026–2030, định hướng đến 2035 được phê duyệt nhằm bảo đảm cơ cấu hợp lý và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong khu vực công.
Ở lĩnh vực môi trường, Nghị quyết số 67/NQ-CP yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, chương trình bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng đặt mục tiêu 100% trường phổ thông có giải pháp an ninh mạng và mọi trẻ em bị xâm hại trên không gian mạng đều được hỗ trợ kịp thời.
Bên cạnh phát triển kinh tế, công tác bảo tồn di sản cũng được quan tâm khi quy hoạch tu bổ Khu lăng mộ và đền thờ các vua triều Trần tại Hưng Yên được phê duyệt, hướng tới phát huy giá trị văn hóa và phát triển du lịch bền vững.
Nhìn chung, các quyết sách trong tuần cho thấy sự điều hành đồng bộ, linh hoạt của Chính phủ, vừa ứng phó với biến động ngắn hạn, vừa đặt nền tảng cho tăng trưởng dài hạn gắn với chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.