Khi cây xanh trở thành “hạ tầng mềm” của nông thôn mới
Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, Quảng Khê sớm nhận ra rằng, bên cạnh giao thông, điện, trường, trạm, thì cảnh quan môi trường chính là “hạ tầng mềm” quyết định chất lượng sống của người dân. Bởi một vùng quê dù giàu lên nhưng thiếu không gian xanh, thiếu sự ngăn nắp, hài hòa thì cũng khó tạo nên sức hút và sự bền vững lâu dài.
Từ định hướng đó, mô hình cây xanh cảnh quan được xã Quảng Khê triển khai một cách bài bản. Không làm theo phong trào, không trồng cho có, địa phương lựa chọn cách làm chậm mà chắc, gắn trồng cây với chỉnh trang nông thôn, bảo vệ môi trường và nâng cao ý thức cộng đồng.
Dọc các tuyến đường trung tâm xã, đường liên thôn, khu vực nhà văn hóa, trường học, trụ sở hành chính, hàng trăm cây xanh, cây bóng mát và cây hoa đã được trồng mới, bổ sung và chăm sóc thường xuyên. Các loại cây được lựa chọn phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, có khả năng sinh trưởng tốt, ít tốn công chăm sóc nhưng mang lại hiệu quả cảnh quan rõ rệt.
Nếu trước đây, nhiều tuyến đường ở Quảng Khê còn khá đơn điệu, thì nay diện mạo đã đổi khác. Hai bên đường, những hàng cây xanh vươn tán, xen kẽ là bồn hoa, thảm cỏ được cắt tỉa gọn gàng. Mỗi con đường không chỉ là lối đi mà dần trở thành không gian sinh hoạt chung của cộng đồng.
Buổi sáng sớm hay chiều muộn, người dân thong thả đi bộ dưới những tán cây, trẻ em vui chơi trước sân nhà văn hóa thôn, tạo nên khung cảnh bình yên, đúng chất làng quê cao nguyên. “Từ ngày đường làng trồng thêm nhiều cây xanh, nhìn mát mắt hẳn. Đi làm về mệt nhưng thấy đường sá sạch đẹp cũng thấy dễ chịu hơn”, một người dân xã Quảng Khê chia sẻ.
Không dừng lại ở các tuyến đường chính, phong trào trồng và chăm sóc cây xanh còn lan tỏa đến từng ngõ xóm. Nhiều hộ gia đình chủ động trồng hoa, cây cảnh trước cổng nhà, chỉnh trang hàng rào, góp phần hình thành các “tuyến đường tự quản xanh – sạch – đẹp”.
Người dân là trung tâm của mô hình
Điểm nổi bật trong mô hình cây xanh cảnh quan ở Quảng Khê chính là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và người dân. Chính quyền xã đóng vai trò định hướng, hỗ trợ giống cây, hướng dẫn kỹ thuật, trong khi các tổ chức đoàn thể như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân là lực lượng nòng cốt trong vận động, duy trì phong trào.
Những buổi ra quân trồng cây, dọn vệ sinh môi trường đã trở thành hoạt động thường xuyên, thu hút đông đảo đoàn viên, hội viên và người dân tham gia. Qua đó, ý thức giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường dần được nâng cao, chuyển từ “làm theo vận động” sang “làm vì nhu cầu tự thân”.
Theo ông Vũ Tiến Lư - TUV, Bí thư đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã UBND xã Quảng Khê cho biết: "để mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, địa phương đặc biệt chú trọng yếu tố cộng đồng. “Nếu chỉ trông chờ vào ngân sách hay các đợt phát động ngắn hạn thì rất khó bền. Khi người dân thấy được lợi ích thiết thực từ không gian xanh, họ sẽ tự giác giữ gìn và chăm sóc”.
Giá trị của mô hình cây xanh cảnh quan không dừng lại ở yếu tố thẩm mỹ. Cây xanh góp phần điều hòa khí hậu, giảm bụi, hạn chế tiếng ồn, cải thiện chất lượng không khí – những vấn đề ngày càng trở nên rõ nét ở khu vực nông thôn đang đô thị hóa nhanh.
Đối với Quảng Khê, nơi có địa hình dốc và đất bazan dễ bị xói mòn, việc trồng cây xanh còn giúp bảo vệ đất, hạn chế rửa trôi, góp phần giữ gìn môi trường sinh thái. Không gian xanh cũng tạo điều kiện để người dân hình thành lối sống gần gũi với thiên nhiên, nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần.
Quan trọng hơn, cảnh quan sạch đẹp còn tác động tích cực đến nếp nghĩ, cách làm của người dân. Khi đường làng, ngõ xóm được chăm chút, tình trạng xả rác bừa bãi giảm rõ rệt, ý thức phân loại rác, giữ gìn vệ sinh môi trường từng bước được cải thiện.
Góp phần nâng chất tiêu chí nông thôn mới
Trong bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới, môi trường và cảnh quan là tiêu chí khó, đòi hỏi sự duy trì thường xuyên chứ không thể làm theo kiểu “đối phó”. Thực tế tại Quảng Khê cho thấy, mô hình cây xanh cảnh quan đã góp phần quan trọng trong việc nâng chất tiêu chí này.
Diện mạo nông thôn thay đổi rõ rệt, tạo nền tảng để xã tiếp tục hướng tới các tiêu chí nông thôn mới nâng cao. Cảnh quan xanh – sạch – đẹp cũng giúp Quảng Khê ghi điểm trong mắt các nhà đầu tư, du khách và con em xa quê trở về.
Trong định hướng phát triển lâu dài, địa phương từng bước gắn xây dựng cảnh quan với phát triển du lịch trải nghiệm nông thôn, du lịch sinh thái quy mô nhỏ. Những con đường rợp bóng cây, những không gian làng quê hài hòa với thiên nhiên chính là lợi thế để Quảng Khê xây dựng hình ảnh một vùng quê đáng sống.
Mô hình cây xanh cảnh quan ở xã Quảng Khê không phải là câu chuyện của một vài mùa trồng cây, mà là hành trình bền bỉ, đòi hỏi sự kiên trì và đồng thuận lâu dài. Mỗi hàng cây được trồng xuống không chỉ làm đẹp cho hôm nay, mà còn là tài sản cho mai sau.
Từ những việc làm nhỏ nhưng thiết thực, Quảng Khê đang cho thấy một cách tiếp cận đúng đắn trong xây dựng nông thôn mới: phát triển kinh tế song hành với bảo vệ môi trường, nâng cao đời sống vật chất gắn với chất lượng sống tinh thần. Những mầm xanh hôm nay, theo thời gian, sẽ tiếp tục lớn lên, che bóng cho làng quê và nuôi dưỡng khát vọng về một Quảng Khê xanh – sạch – bền vững trong tương lai.
