Bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ việc làm cho người lao động
Thực tế cho thấy, không ít người lao động trong quá trình hưởng trợ cấp thất nghiệp đã bị tạm dừng chi trả do chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng, không đến trung tâm dịch vụ việc làm theo lịch hẹn, hoặc vì những lý do khách quan khác. Tuy nhiên, việc tạm dừng hưởng trợ cấp không đồng nghĩa với việc họ không còn nhu cầu tìm việc.
Trước đây, quy định pháp luật chủ yếu tập trung hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm đối với người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp hoặc người có nhu cầu tìm việc nói chung. Trong khi đó, nhóm người bị tạm dừng hưởng trợ cấp lại rơi vào tình thế “lửng lơ”: chưa chấm dứt quyền lợi nhưng cũng không được quan tâm đúng mức trong hệ thống dịch vụ việc làm.
Luật Việc làm 2025 đã khắc phục khoảng trống này khi bổ sung rõ ràng đối tượng được tư vấn, giới thiệu việc làm bao gồm cả người đang bị tạm dừng hưởng trợ cấp thất nghiệp. Đây là bước tiến thể hiện cách tiếp cận lấy người lao động làm trung tâm, không để ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình hỗ trợ tái hòa nhập thị trường lao động.
Theo các chuyên gia, việc mở rộng đối tượng không làm phát sinh gánh nặng lớn về ngân sách, bởi hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm vốn là chức năng thường xuyên của các trung tâm dịch vụ việc làm. Ngược lại, nếu người lao động sớm tìm được việc mới, quỹ bảo hiểm thất nghiệp còn giảm áp lực chi trả trong dài hạn.
Tăng cơ hội cho người lao động quay lại thị trường lao động
Điểm mới của Luật Việc làm 2025 mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh, yêu cầu kỹ năng ngày càng cao. Khi bị tạm dừng hưởng trợ cấp thất nghiệp, nhiều người lao động dễ rơi vào tâm lý lo lắng, thậm chí buông xuôi vì cho rằng mình đang “mất quyền lợi”. Nếu không được hỗ trợ kịp thời, thời gian thất nghiệp có thể kéo dài, dẫn đến suy giảm kỹ năng và giảm khả năng cạnh tranh.
Việc bổ sung nhóm đối tượng này vào diện được tư vấn, giới thiệu việc làm giúp duy trì sự kết nối giữa người lao động với hệ thống dịch vụ việc làm công. Thông qua các buổi tư vấn trực tiếp, trực tuyến hoặc các phiên giao dịch việc làm, họ vẫn có cơ hội tiếp cận thông tin tuyển dụng, được định hướng nghề nghiệp, tư vấn học nghề hoặc nâng cao kỹ năng.
Quan trọng hơn, quy định mới góp phần thay đổi nhận thức rằng trợ cấp thất nghiệp không chỉ là khoản hỗ trợ tài chính tạm thời, mà là một gói chính sách tổng thể bao gồm tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo lại. Dù việc chi trả trợ cấp có thể tạm dừng vì lý do thủ tục, quyền được hỗ trợ tìm việc vẫn cần được bảo đảm.
Các chuyên gia lao động đánh giá, chính sách này sẽ khuyến khích người lao động chủ động hơn trong việc tìm kiếm việc làm. Thay vì chờ đợi khôi phục trợ cấp, họ có thể tận dụng các dịch vụ sẵn có để sớm quay lại làm việc, ổn định thu nhập và cuộc sống.
Hướng tới hệ thống an sinh linh hoạt, nhân văn
Luật Việc làm 2025 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho một hệ thống an sinh xã hội linh hoạt và bao trùm hơn. Việc bổ sung đối tượng tư vấn, giới thiệu việc làm đối với người đang bị tạm dừng hưởng trợ cấp thất nghiệp cho thấy tư duy chính sách đã chuyển từ “quản lý hưởng chế độ” sang “hỗ trợ tái hòa nhập việc làm”.
Trong thực tế, việc tạm dừng hưởng trợ cấp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân: người lao động bận việc gia đình, ốm đau, thay đổi nơi cư trú, hoặc chưa nắm rõ quy định về nghĩa vụ thông báo. Nếu trong thời gian đó họ bị gián đoạn cả quyền tiếp cận dịch vụ việc làm, cơ hội tìm việc sẽ bị thu hẹp đáng kể.
Bằng việc luật hóa quyền được tư vấn, giới thiệu việc làm cho nhóm này, cơ quan quản lý khẳng định mục tiêu cao nhất của chính sách bảo hiểm thất nghiệp là đưa người lao động trở lại thị trường lao động nhanh nhất có thể. Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với xu hướng quốc tế, coi dịch vụ việc làm là trụ cột quan trọng bên cạnh hỗ trợ tài chính. Để quy định đi vào cuộc sống, các trung tâm dịch vụ việc làm cần chủ động rà soát, cập nhật dữ liệu người lao động đang bị tạm dừng hưởng trợ cấp; đồng thời tăng cường truyền thông để họ hiểu rõ quyền lợi của mình. Ứng dụng công nghệ thông tin, tư vấn trực tuyến, kết nối cung – cầu lao động qua nền tảng số cũng sẽ là giải pháp hiệu quả.
Có thể thấy, với điểm mới này, Luật Việc làm 2025 đã mở thêm một cánh cửa cơ hội cho người lao động đang ở giai đoạn khó khăn. Khi quyền được hỗ trợ tìm việc được duy trì liên tục, dù trợ cấp có tạm dừng, hành trình quay lại thị trường lao động của họ sẽ bớt chông chênh hơn.
