Lãi suất tiết kiệm nhích lên, ngân hàng tăng tốc hút dòng tiền
Thị trường tiền tệ những tuần gần đây ghi nhận xu hướng tăng trở lại của lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng thương mại. Từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 3/2026, không ít nhà băng đã điều chỉnh biểu lãi suất theo hướng đi lên ở nhiều kỳ hạn, đặc biệt là các khoản gửi trung và dài hạn. Diễn biến này khiến mặt bằng lãi suất tiết kiệm cao hơn so với thời điểm đầu năm và phản ánh rõ cuộc cạnh tranh thu hút nguồn tiền gửi trong hệ thống ngân hàng.
Ghi nhận từ đầu tháng 3 cho thấy nhiều ngân hàng đã tiến hành điều chỉnh biểu lãi suất. Tại VPBank, từ ngày 10/3, lãi suất tiền gửi được nâng thêm từ 0,2-0,5 điểm phần trăm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Với khoản tiền gửi dưới 1 tỷ đồng, lãi suất kỳ hạn 1-3 tháng vẫn giữ ở mức 4,54%/năm, trong khi kỳ hạn 6-9 tháng tăng lên 6,4%/năm. Lãi suất kỳ hạn 12 tháng được điều chỉnh lên 6,5%/năm và các khoản gửi trên 12 tháng ở mức 6,2%/năm.
Trước đó, LPBank cũng nâng lãi suất từ 0,2-0,8 điểm phần trăm ở toàn bộ các kỳ hạn kể từ ngày 3/3. Theo biểu lãi suất mới, tiền gửi kỳ hạn 1-3 tháng đạt 4,4%/năm; kỳ hạn 6-9 tháng ở mức 6,2%/năm; kỳ hạn 12 tháng lên 6,4%/năm và các khoản gửi trên 12 tháng đạt 6,6%/năm.
Sacombank là ngân hàng có mức điều chỉnh mạnh hơn khi lãi suất tăng từ 0,6-1,3 điểm phần trăm so với trước. Theo đó, lãi suất kỳ hạn 1 tháng tăng lên 4,5%/năm, kỳ hạn 3 tháng lên 4,7%/năm, trong khi các kỳ hạn 6-9 tháng đạt 5,5%/năm. Lãi suất kỳ hạn 12 tháng được nâng lên 5,8%/năm và trên 12 tháng đạt 6,3%/năm.
Ngoài các ngân hàng kể trên, nhiều tổ chức tín dụng khác như Vietbank, MB, BaoVietBank hay VietABank cũng đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động từ cuối tháng 2. Động thái này cho thấy nhu cầu thu hút nguồn vốn đầu vào của các ngân hàng đang gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh hệ thống cần củng cố nguồn vốn trung và dài hạn để phục vụ hoạt động tín dụng.
Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy đến cuối quý IV/2025, toàn hệ thống có hơn 232 triệu tài khoản thanh toán cá nhân với tổng số dư vượt 1,3 triệu tỷ đồng. Phần lớn đây là tiền gửi không kỳ hạn (CASA), chủ yếu phục vụ các giao dịch thanh toán hằng ngày và có thể rút bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, lãi suất của loại tiền gửi này thường khá thấp, chỉ dao động khoảng 0,1-0,5%/năm. Vì vậy, để bảo đảm nguồn vốn ổn định cho hoạt động cho vay, các ngân hàng vẫn phải phụ thuộc nhiều vào tiền gửi có kỳ hạn với mức lãi suất cao hơn.
Theo ông Phạm Văn Đẩu, Giám đốc Tài chính HDBank, trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng của nhiều ngân hàng chưa cao theo từng quý, mức độ cạnh tranh huy động vốn có thể giảm phần nào. Dù vậy, các ngân hàng vẫn phải chủ động tối ưu chi phí đầu vào để duy trì hiệu quả hoạt động. HDBank hiện đẩy mạnh thu hút tiền gửi không kỳ hạn và ghi nhận mức tăng 32% trong năm qua. Đồng thời, ngân hàng cũng tích cực tìm kiếm các nguồn vốn ngoại tệ quốc tế có chi phí thấp hơn.
Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh số hóa được xem là yếu tố giúp ngân hàng kiểm soát chi phí hoạt động, qua đó giữ ổn định biên lãi thuần (NIM) mà không cần tăng mạnh lãi suất cho vay. Điều này góp phần hỗ trợ tốt hơn cho nhu cầu vốn của doanh nghiệp và người dân.
Áp lực lãi suất có thể giảm dần vào cuối năm
Theo các tổ chức nghiên cứu thị trường, xu hướng tăng lãi suất huy động có thể tiếp tục xuất hiện trong ngắn hạn khi các ngân hàng cần đảm bảo nguồn vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng. Báo cáo thị trường tiền tệ công bố ngày 3/3/2026 của MBS cho biết trong năm 2025, lãi suất huy động đã tăng khoảng 100-150 điểm cơ bản. Tuy vậy, áp lực huy động vốn của các ngân hàng nhiều khả năng vẫn kéo dài sang năm 2026.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ nhu cầu vốn trung và dài hạn ngày càng lớn, đặc biệt cho các dự án đầu tư công và xây dựng hạ tầng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Khi nhu cầu vốn tăng, các ngân hàng buộc phải điều chỉnh lãi suất huy động để đảm bảo nguồn lực tài chính.
VNDirect cũng nhận định diễn biến lãi suất trong thời gian tới sẽ phụ thuộc đáng kể vào tiến độ giải ngân đầu tư công cũng như các biện pháp điều hành ngắn hạn của Ngân hàng Nhà nước. Sau giai đoạn tăng trưởng tín dụng mạnh vào cuối năm 2025, nhiều ngân hàng vẫn đối mặt áp lực nâng lãi suất huy động để cân bằng thanh khoản.
Dù vậy, mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15% trong năm 2026 cho thấy cơ quan quản lý đang kiểm soát chặt dòng vốn nhằm hạn chế hoạt động đầu cơ và giữ ổn định mặt bằng lãi suất. Các chuyên gia cho rằng xu hướng tăng lãi suất hiện nay chủ yếu mang tính điều chỉnh ngắn hạn trong quá trình cân đối nguồn vốn của hệ thống ngân hàng.
TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, cho rằng áp lực thanh khoản có thể giảm dần trong nửa cuối năm. Theo ông, việc lãi suất huy động tăng trong giai đoạn đầu năm sẽ giúp cải thiện tốc độ tăng trưởng tiền gửi, từ đó củng cố nguồn vốn cho các ngân hàng. Đồng thời, khi tiến độ giải ngân đầu tư công được thúc đẩy, dòng tiền có khả năng quay trở lại hệ thống ngân hàng, góp phần cải thiện thanh khoản.
Bên cạnh đó, định hướng kiểm soát chặt dòng vốn vào các lĩnh vực rủi ro như bất động sản cũng được xem là yếu tố giúp giảm áp lực mở rộng tín dụng quá mức. Nhờ vậy, mặt bằng lãi suất khó có khả năng tăng cao trong thời gian dài.
Ở góc nhìn rộng hơn, TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Vietnam, cho rằng áp lực tăng lãi suất đã xuất hiện từ trước khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang. Theo ông, nguyên nhân chủ yếu đến từ nhu cầu vốn của nền kinh tế đang tăng lên, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh.
Khi nhu cầu vốn tăng nhanh trong khi nguồn cung tín dụng không tăng tương ứng, lãi suất thường có xu hướng nhích lên. Những yếu tố địa chính trị chỉ đóng vai trò bổ sung và khiến áp lực lãi suất gia tăng thêm. Trong bối cảnh đó, việc điều tiết và phân bổ dòng vốn tín dụng hợp lý được xem là yếu tố then chốt, trong đó cần ưu tiên vốn cho sản xuất, xuất khẩu và các ngành tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.
