Ngày 6/10, Sở Khoa học và Công nghệ Đắk Lắk tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Mô hình tăng trưởng mới cho Đắk Lắk sau hợp nhất: Tái cơ cấu kinh tế và bứt phá bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.
Mở rộng không gian, mở ra dư địa tăng trưởng
Việc hợp nhất tạo cho Đắk Lắk một không gian phát triển rộng lớn, đa dạng về điều kiện tự nhiên, nguồn lực, lợi thế kinh tế. Từ cao nguyên đến duyên hải, từ rừng đến biển, các vùng sản xuất, nguyên liệu có thêm điều kiện kết nối với công nghiệp chế biến, logistics, dịch vụ và du lịch.
Không gian mới cũng mở rộng dư địa để tỉnh tổ chức lại các chuỗi giá trị theo hướng liên kết chặt chẽ hơn. Những lợi thế về nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản có thể được đặt trong một hệ sinh thái sản xuất - chế biến - phân phối quy mô lớn; trong khi công nghiệp chế biến sâu, kinh tế tuần hoàn, năng lượng sạch, kinh tế biển, dịch vụ cảng biển, logistics có thêm điều kiện để phát triển. Tuy nhiên, lợi thế về không gian không tự động chuyển hóa thành tăng trưởng. Bài toán đặt ra là phải lựa chọn đúng động lực, tổ chức lại nguồn lực và tạo ra phương thức phát triển phù hợp với điều kiện mới.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung phân tích những vấn đề có tính nền tảng đối với quá trình tái cơ cấu kinh tế của Đắk Lắk. Năm nhóm nội dung lớn được đặt ra gồm chiến lược phát triển, mô hình tăng trưởng, thể chế và nguồn nhân lực; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu; nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp số và chuỗi giá trị; công nghiệp, logistics, du lịch, liên kết vùng; tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, môi trường và năng lượng. Từ góc nhìn của các nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp, những vấn đề này được tiếp cận không chỉ ở khía cạnh tiềm năng mà còn từ thực trạng, điểm nghẽn, yêu cầu đặt ra trong tổ chức thực hiện.
Đưa khoa học vào từng chuỗi giá trị
Một trong những định hướng xuyên suốt được các tham luận nhấn mạnh là cần thay đổi cách thức tạo ra giá trị, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng để nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của nền kinh tế. Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, mô hình tăng trưởng mới được đề xuất cho Đắk Lắk dựa trên những trụ cột gắn kết với nhau, gồm kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; công nghiệp chế biến sâu gắn với logistics; đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Trong nông nghiệp, khoa học công nghệ không chỉ dừng ở việc nâng cao năng suất mà cần tham gia vào toàn bộ chuỗi giá trị, từ giống, quy trình sản xuất, quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc đến chế biến và tiếp cận thị trường. Khi dữ liệu trở thành một nguồn lực sản xuất mới, việc số hóa vùng nguyên liệu, hình thành cơ sở dữ liệu, kết nối các chủ thể sẽ góp phần nâng cao khả năng quản trị chuỗi cung ứng. Đối với công nghiệp và logistics, yêu cầu đặt ra là tăng hàm lượng công nghệ, thúc đẩy chế biến sâu và nâng cao khả năng kết nối giữa vùng nguyên liệu với các trung tâm sản xuất, tiêu thụ. Đây cũng là cơ sở để Đắk Lắk từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị liên vùng, thay vì chủ yếu cung cấp nguyên liệu.
Cùng với đó, chuyển đổi xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn được xem là hướng đi cần thiết để vừa tạo động lực tăng trưởng, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Y Nhuân Byă nhấn mạnh, một không gian phát triển mới chưa tự tạo ra một mô hình tăng trưởng mới. Để chuyển hóa tiềm năng, lợi thế thành những giá trị cụ thể, Đắk Lắk cần tư duy mới, cách làm mới và sự tham gia của nhiều chủ thể.
Theo đó, tỉnh mong muốn các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp cùng nhận diện những vấn đề thực tiễn, xác định những “bài toán” mà khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có thể tham gia giải quyết; đồng thời tăng cường kết nối giữa Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp. Điều quan trọng, theo tinh thần hội thảo, là rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng, từ ứng dụng đến sản phẩm và từ sản phẩm đến thị trường. Khi tri thức được chuyển hóa thành công nghệ, công nghệ tạo ra sản phẩm và sản phẩm tạo ra giá trị kinh tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mới thực sự trở thành động lực của tăng trưởng.
Những trao đổi, đề xuất tại hội thảo vì vậy không chỉ cung cấp thêm luận cứ khoa học cho quá trình hoạch định chính sách mà còn mở ra hướng tiếp cận để Đắk Lắk tổ chức lại các nguồn lực trong không gian phát triển mới. Đây được xem là cơ sở quan trọng để tỉnh từng bước hình thành mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, công nghệ, tri thức và đổi mới sáng tạo, qua đó chuyển lợi thế về quy mô và không gian thành năng lực cạnh tranh và những giá trị phát triển bền vững.
