“Kết nối tri thức với cuộc sống” được lựa chọn làm bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc

Sau quá trình đánh giá, cân nhắc nhiều yếu tố về chuyên môn, thực tiễn triển khai và tác động xã hội, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phê duyệt việc lựa chọn bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống làm bộ sách thống nhất sử dụng trên phạm vi cả nước. Quyết định này đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong quản lý và tổ chức học liệu, hướng tới sự ổn định, đồng bộ và hiệu quả lâu dài cho giáo dục phổ thông.

Kết nối tri thức với cuộc sống là một trong hai bộ sách giáo khoa do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam biên soạn, thuộc nhóm sách giáo khoa xã hội hóa đã được phê duyệt và đưa vào sử dụng trong nhiều năm qua, trải dài từ lớp 1 đến lớp 12. Trong quá trình triển khai thực tiễn, bộ sách này cho thấy sự đáp ứng toàn diện các yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời nổi trội hơn so với các bộ sách hiện hành ở nhiều khía cạnh.

Theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bộ sách bảo đảm đầy đủ, đồng bộ tất cả các môn học và hoạt động giáo dục ở cả ba cấp học. Chất lượng khoa học và sư phạm đã được kiểm chứng thông qua thực tiễn giảng dạy, với phạm vi sử dụng rộng khắp tại toàn bộ 34 tỉnh, thành phố. Đáng chú ý, đây cũng là bộ sách có quy mô học sinh sử dụng lớn nhất trong số các bộ sách giáo khoa hiện nay, phản ánh mức độ phổ biến và sự quen thuộc của giáo viên, học sinh.

Một trong những yếu tố quan trọng được đặt lên hàng đầu là tính ổn định và mức độ sẵn sàng của bộ sách. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được đánh giá có đủ năng lực về kỹ thuật, kho vận và hệ thống phân phối để bảo đảm cung ứng sách giáo khoa đầy đủ, kịp thời trên phạm vi toàn quốc. Việc tiếp tục sử dụng một bộ sách đã quen thuộc cũng giúp hạn chế tối đa những xáo trộn đối với giáo viên, học sinh và phụ huynh, nhất là trong bối cảnh giáo dục phổ thông vừa trải qua giai đoạn đổi mới sâu rộng.

Chương trình giáo dục phổ thông 2018 chính thức được triển khai từ năm học 2020-2021, kéo theo việc thay sách giáo khoa theo lộ trình cuốn chiếu. Đến năm học 2023-2024, việc thay sách đã hoàn tất ở tất cả các khối lớp từ lớp 1 đến lớp 12. Trước đó, theo quy định, cả nước thực hiện một chương trình giáo dục phổ thông thống nhất nhưng sử dụng nhiều bộ sách giáo khoa khác nhau do các đơn vị biên soạn và được Bộ Giáo dục và Đào tạo thẩm định, phê duyệt. Các địa phương hằng năm tổ chức lựa chọn sách, gửi danh mục cho các nhà xuất bản để in ấn và phát hành.

Mô hình “một chương trình, nhiều sách giáo khoa” từng được kỳ vọng sẽ đa dạng hóa nguồn tài liệu dạy học, coi sách giáo khoa là một trong những học liệu quan trọng thay vì “pháp lệnh”. Tuy nhiên, sau một thời gian thực hiện, bên cạnh những mặt tích cực, mô hình này cũng bộc lộ không ít khó khăn, đặc biệt là trong công tác quản lý, tổ chức dạy học và bảo đảm tính liên thông khi các nhà trường sử dụng nhiều bộ sách khác nhau.

Trao đổi về quyết định áp dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết việc lựa chọn được thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc chặt chẽ: đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018; bảo đảm tính khoa học, sư phạm và pháp lý; có tính kế thừa, giảm áp lực đổi mới; tiết kiệm ngân sách và hạn chế tác động đến đội ngũ giáo viên, học sinh và xã hội, phù hợp với tinh thần các nghị quyết của Trung ương và Chính phủ.

Việc thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về học liệu, giảm chi phí sách giáo khoa cho người dân, đồng thời tạo sự công bằng trong tiếp cận giáo dục. Quan trọng hơn, giáo viên và học sinh sẽ được tiếp cận nội dung học tập nhất quán, liên thông từ lớp 1 đến lớp 12, qua đó góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.