[Infographic] Chỉ số niềm tin đổi mới sáng tạo quý I/2026 đạt 76 điểm, doanh nghiệp Việt tăng tốc đầu tư công nghệ

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh từ mô hình sản xuất truyền thống sang nền kinh tế dựa trên tri thức và công nghệ, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cho thấy tâm thế sẵn sàng tăng tốc đổi mới sáng tạo. Điều này được phản ánh rõ qua Chỉ số niềm tin đổi mới sáng tạo (ISI) quý I/2026 do Viet Research công bố ngày 12/5, với mức 76 điểm, cao vượt ngưỡng 50 điểm, vốn được xem là ranh giới giữa xu hướng mở rộng và thu hẹp đầu tư.

Kết quả khảo sát cho thấy niềm tin vào hoạt động đổi mới không còn xuất hiện đơn lẻ mà đang lan rộng trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Theo đánh giá của Viet Research, mức điểm này phản ánh trạng thái “lạc quan có hệ thống”, xuất hiện trong bối cảnh kinh tế Việt Nam phục hồi mạnh mẽ với GDP duy trì trên 8%, lạm phát được kiểm soát, trong khi xuất khẩu và dòng vốn FDI tiếp tục đóng vai trò động lực tăng trưởng chủ lực.

Khi điều kiện vĩ mô ổn định hơn so với giai đoạn 2022 - 2023, doanh nghiệp cũng có thêm dư địa để tính toán các khoản đầu tư dài hạn, đặc biệt là chi cho nghiên cứu, công nghệ và chuyển đổi số. Đây được xem là nền tảng quan trọng thúc đẩy làn sóng đổi mới sáng tạo lan tỏa trên diện rộng.

Xét theo từng lĩnh vực, nhóm Ngân hàng - Bảo hiểm đang dẫn đầu về mức độ lạc quan với 85 điểm. Theo sau là Công nghệ - Viễn thông - Chuyển đổi số đạt 78 điểm. Các ngành Logistics, Bán lẻ và Chế biến - Chế tạo cùng ghi nhận 75 điểm, trong khi Dược - Thiết bị y tế đạt 73 điểm và Thực phẩm - Đồ uống đạt 71 điểm. Dù chênh lệch giữa các nhóm không quá lớn, kết quả này vẫn cho thấy tốc độ chuyển đổi và đầu tư đổi mới giữa các ngành chưa hoàn toàn đồng đều.

Theo các chuyên gia, có ba yếu tố chính đang tạo lực đẩy cho niềm tin đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam. Đầu tiên là sự chuyển động tích cực của chính sách, đặc biệt sau Nghị quyết 57-NQ/TW, mở ra kỳ vọng về môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động nghiên cứu phát triển, nhân lực công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh từ AI và chuyển đổi số khiến doanh nghiệp buộc phải đầu tư để tránh bị tụt lại phía sau. Ngoài ra, làn sóng FDI vào các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và năng lượng sạch cũng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh tới chuỗi cung ứng trong nước, buộc doanh nghiệp nội địa nâng chuẩn để tham gia sâu hơn vào thị trường.

Không chỉ phản ánh tâm lý thị trường tại một thời điểm, ISI còn được xem như “hệ thống cảnh báo sớm” cho nền kinh tế. Theo giới chuyên gia, việc theo dõi dữ liệu theo quý có thể giúp nhận diện sớm xu hướng đầu tư, tuyển dụng hay mở rộng sản xuất trước khi các chỉ số tài chính truyền thống phản ánh rõ rệt. Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt đang bước vào giai đoạn tăng tốc công nghệ và tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, ISI được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ quan trọng hỗ trợ hoạch định chính sách cũng như định vị xu hướng đổi mới của từng ngành kinh tế.