Đầu năm 2025, anh Nguyễn Thanh Nam (khối Yên Giang, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An) đầu tư xây dựng trại nuôi lươn trên diện tích 176 m², gồm 44 bể, mỗi bể 4 m², nuôi theo phương pháp không bùn với mật độ khoảng 400 con/m². Ngay vụ nuôi đầu tiên, anh thả 10.000 con giống trên 100 m² diện tích bể nuôi.
Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, tỷ lệ sống đạt khoảng 80%, sản lượng thu hoạch đạt 2.000 kg lươn thương phẩm. Với giá bán bình quân 180.000 đồng/kg, tổng doanh thu đạt 360 triệu đồng, lợi nhuận gần 170 triệu đồng. Đây được xem là mô hình nuôi lươn không bùn đầu tiên tại địa phương mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Theo anh Nam, yếu tố quyết định thành công nằm ở khâu thiết kế và quản lý trại nuôi. Khu vực nuôi phải đảm bảo thoáng mát vào mùa hè, che chắn giữ ấm vào mùa đông. Do lươn rất mẫn cảm với sự thay đổi của môi trường nước, nước trong bể được thay định kỳ 3 lần/ngày theo khung giờ cố định.
Trước khi cho ăn buổi sáng, toàn bộ nước được thay mới, đáy bể vệ sinh sạch sẽ nhằm loại bỏ chất thải, tạo điều kiện cho lươn vận động. Sau khoảng 30 phút, khi lươn ổn định mới tiến hành cho ăn để tránh sốc nước. Sau 2 giờ, tiếp tục thay nước để loại bỏ thức ăn dư thừa. Quy trình này được lặp lại vào buổi chiều.
Nguồn nước sử dụng được lấy từ giếng khoan, bơm qua bể chứa trung gian trước khi đưa vào bể nuôi nhằm khử khí độc, oxy hóa sắt, tăng hàm lượng oxy hòa tan và ổn định pH, nhiệt độ. Nhờ đó, hạn chế tối đa tình trạng lươn bị sốc môi trường, giảm hao hụt và nguy cơ dịch bệnh.
Bên cạnh yếu tố môi trường, khâu chọn giống được đặc biệt chú trọng. Con giống phải có nguồn gốc rõ ràng, mua từ cơ sở uy tín để đảm bảo khỏe mạnh, đồng đều và dễ thích nghi. Trong quá trình nuôi, anh Nam trộn men tiêu hóa, vitamin C và khoáng chất vào thức ăn nhằm tăng sức đề kháng cho đàn lươn. Khi lươn phân cỡ, anh tiến hành sàng lọc kịp thời, nuôi các cỡ tương đồng trong cùng một bể để hạn chế hiện tượng ăn lẫn nhau.
Mỗi bể nuôi rộng khoảng 4 m², được ốp gạch men, bố trí giá thể bằng lưới nhựa cho lươn trú ẩn đúng tập tính sinh học. Nuôi theo phương pháp không bùn giúp dễ vệ sinh, kiểm soát chất lượng nước và hạn chế mầm bệnh. Mô hình ít tốn công lao động, không cần nhiều diện tích, không sử dụng hóa chất hay kháng sinh, phù hợp xu hướng sản xuất an toàn.
Hiện trang trại anh Nam có 44 bể nuôi với nhiều cỡ lươn khác nhau, từ giống đến thương phẩm đạt cỡ 4–5 con/kg. Nhờ nuôi theo hình thức “cuốn chiếu”, sản phẩm được cung cấp đều đặn cho thị trường. Trước nhu cầu tiêu thụ tăng cao, anh Nam dự định mở rộng thêm 50 bể trong thời gian tới, đồng thời sẵn sàng chia sẻ kỹ thuật, nguồn giống và thức ăn cho người dân có nhu cầu.
Ông Nguyễn Tiến Đạt – Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Thành Vinh cho biết, đây là hướng phát triển nông nghiệp đô thị hiệu quả, phù hợp trong bối cảnh quỹ đất sản xuất ngày càng thu hẹp. Mô hình không chỉ tạo thu nhập ổn định cho hộ dân mà còn góp phần đưa công nghệ mới vào sản xuất, nâng cao chất lượng và sản lượng sản phẩm.
Ông Tạ Quang Sáng – Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An – nhấn mạnh, thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục tham mưu lựa chọn công nghệ phù hợp để hỗ trợ nhân rộng các mô hình nuôi trồng thủy sản hiệu quả; tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, giám sát quá trình triển khai.
Thông qua hoạt động khuyến nông, người dân từng bước thay đổi tư duy sản xuất theo hướng hàng hóa, an toàn, truy xuất nguồn gốc và bền vững. Sản phẩm sẽ được đưa lên sàn thương mại điện tử, tích hợp mã QR xác thực thông tin, góp phần nâng cao giá trị thương phẩm và tạo niềm tin cho người tiêu dùng./.
