Đây được xem là bước đi khởi đầu quan trọng, tạo cơ sở pháp lý và tiền đề thực tiễn để các cơ sở khám, chữa bệnh trên cả nước đẩy mạnh triển khai PACS, tiến tới áp dụng bệnh án điện tử đồng bộ, liên thông dữ liệu cận lâm sàng một cách thực chất, hiệu quả.
Theo Quyết định 313/QĐ-BYT, tại Bệnh viện Bạch Mai có 734 dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng PACS thay thế phương thức in phim, trong tổng số 1.084 dịch vụ kỹ thuật liên quan. Kết quả so sánh cho thấy, giá dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khi sử dụng PACS giảm trung bình khoảng 5,9% so với phương thức in phim, tương đương mức tiết kiệm ước tính khoảng 1 tỷ đồng mỗi tháng. Việc điều chỉnh này góp phần sử dụng hiệu quả Quỹ bảo hiểm y tế, đồng thời giảm chi phí cùng chi trả cho người bệnh.
Đáng chú ý, nhiều nhóm dịch vụ kỹ thuật cơ bản có mức giảm giá rõ rệt. Cụ thể, chụp X-quang số hóa 1 phim giảm 18,5%; 2 phim giảm 23,8%; 3 phim giảm 28,1%. Dịch vụ chụp CT Scanner 32 dãy không thuốc cản quang giảm 8,7%; chụp CT có thuốc cản quang giảm 1,5%. Đối với chụp cộng hưởng từ, mức giảm là 5,4% với kỹ thuật không thuốc đối quang từ và 3,3% với kỹ thuật có thuốc đối quang từ.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế trực tiếp, việc triển khai PACS còn đem lại nhiều lợi ích toàn diện cho hệ thống y tế. Hệ thống này thúc đẩy quá trình triển khai bệnh án điện tử, tăng cường liên thông dữ liệu y tế, giảm chi phí lưu trữ và bảo quản phim, góp phần bảo vệ môi trường. Đồng thời, PACS giúp rút ngắn thời gian trả kết quả cho người bệnh, tạo điều kiện thuận lợi cho bác sĩ trong chẩn đoán bệnh, hội chẩn từ xa, liên khoa, liên viện, tra cứu dữ liệu hình ảnh lịch sử, qua đó nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Người bệnh cũng có thể chủ động truy cập, xem kết quả chẩn đoán hình ảnh của mình một cách thuận tiện.
Trước đây, việc in phim đối với các dịch vụ chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI)… là phương thức phổ biến nhằm cung cấp kết quả chẩn đoán dưới dạng vật lý, phục vụ khám chữa bệnh, hội chẩn, chuyển tuyến, lưu trữ hồ sơ bệnh án cũng như đáp ứng các yêu cầu về giám định, pháp lý. Tuy nhiên, phương thức này phát sinh chi phí lớn và không còn phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi số.
Theo tổng hợp từ chi trả của Quỹ bảo hiểm y tế, riêng năm 2023, toàn quốc ghi nhận khoảng 40 triệu lượt chụp phim chẩn đoán hình ảnh, với tổng chi phí in phim ước tính khoảng 1.500 tỷ đồng. Trong khi đó, nếu triển khai đồng bộ hệ thống PACS, chi phí in phim có thể được cắt giảm đáng kể, ước tính tiết kiệm tối thiểu từ 1.000 đến 1.500 tỷ đồng mỗi năm.
Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi phương thức cung cấp dịch vụ chẩn đoán hình ảnh từ in phim sang sử dụng hệ thống PACS, gắn với việc xây dựng và hoàn thiện giá dịch vụ phù hợp. Qua đó, PACS không chỉ là một giải pháp kỹ thuật mà còn trở thành nền tảng quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của ngành y tế.
Quyết định 313/QĐ-BYT được ban hành nhằm cụ thể hóa việc triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Đề án 06 của Chính phủ và Chỉ thị 07 của Thủ tướng Chính phủ về hồ sơ bệnh án điện tử, liên thông dữ liệu khám chữa bệnh trên phạm vi toàn quốc.
