Trong kỷ nguyên kinh tế số, những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), thiết kế vi mạch bán dẫn, khoa học dữ liệu, an ninh mạng hay thiết bị bay không người lái (UAV) đang dần trở thành nền tảng của nhiều ngành công nghiệp. Không chỉ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, các công nghệ này còn có ảnh hưởng sâu rộng đến năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu.
Tại Việt Nam, nhu cầu nhân lực cho các ngành công nghệ cao đang tăng nhanh, đặc biệt khi nhiều doanh nghiệp công nghệ và tập đoàn quốc tế mở rộng hoạt động đầu tư, nghiên cứu và phát triển. Tuy vậy, nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của thị trường, nhất là trong những lĩnh vực công nghệ lõi.
Trong bối cảnh đó, việc tăng cường đào tạo chuyên sâu cho các ngành công nghệ chiến lược được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế số.
Mới đây, Tập đoàn FPT chính thức công bố hợp tác với hai đối tác là Jetking và Cranes Varsity (Ấn Độ) để triển khai 5 chương trình đào tạo công nghệ chiến lược tại Việt Nam gồm: AI Chip (thiết kế vi mạch bán dẫn), AI Agent (trợ lý AI), UAV (thiết bị bay không người lái), Data Science (khoa học dữ liệu) và Cyber Security (an ninh mạng). Đây đều là những lĩnh vực được đánh giá có vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển công nghệ và chuyển đổi số.
Phát biểu tại sự kiện, Ngài Vipra Pandey, Tổng Lãnh sự Ấn Độ tại TP.HCM cho rằng việc triển khai các chương trình đào tạo này diễn ra vào thời điểm thuận lợi khi Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế.
Ông cho biết, “Việc ra mắt 5 chương trình đào tạo hôm nay diễn ra vào thời điểm vô cùng thuận lợi, song hành cùng những cột mốc chiến lược mới nhất của Việt Nam. Đó là Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học và công nghệ là 'đột phá chiến lược hàng đầu', và Nghị quyết số 59-NQ/TW kêu gọi chủ động hội nhập quốc tế như một 'động lực chiến lược' cho kỷ nguyên phát triển mới.”
Theo kế hoạch, các chương trình đào tạo sẽ được triển khai tại nhiều địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Đồng Nai và Cần Thơ, với quy mô tuyển sinh khoảng 1.000 sinh viên trong năm đầu tiên.
Các chương trình đào tạo được xây dựng xoay quanh những lĩnh vực được xem là trụ cột của nền kinh tế số. Trong đó, thiết kế vi mạch bán dẫn (AI Chip) đang trở thành ngành có nhu cầu nhân lực lớn trên phạm vi toàn cầu, khi chuỗi cung ứng chip ngày càng giữ vai trò then chốt đối với nhiều ngành công nghiệp. Chip bán dẫn hiện diện trong hầu hết các thiết bị điện tử hiện đại, từ điện thoại, máy tính cho đến các hệ thống tự động hóa và nền tảng trí tuệ nhân tạo.
Bên cạnh đó, AI Agent – các hệ thống trợ lý AI có khả năng tự động thực hiện nhiều nhiệm vụ, được xem là bước phát triển mới của công nghệ trí tuệ nhân tạo, mở ra nhiều ứng dụng trong tự động hóa, dịch vụ số và quản lý dữ liệu.
Khoa học dữ liệu cũng tiếp tục là lĩnh vực có nhu cầu nhân lực cao, khi dữ liệu ngày càng trở thành nguồn tài nguyên quan trọng của nền kinh tế số. Các chuyên gia dữ liệu đóng vai trò phân tích, khai thác và chuyển hóa dữ liệu thành thông tin phục vụ cho hoạt động quản trị và ra quyết định.
Trong khi đó, an ninh mạng ngày càng trở nên thiết yếu khi các hệ thống số phát triển mạnh mẽ, kéo theo nguy cơ tấn công mạng ngày càng phức tạp. Việc bảo vệ hạ tầng số và dữ liệu đang trở thành nhiệm vụ quan trọng đối với cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Ngoài ra, UAV hay thiết bị bay không người lái cũng đang mở ra nhiều tiềm năng ứng dụng trong các lĩnh vực như logistics, nông nghiệp, giám sát hạ tầng và cứu hộ cứu nạn.
Theo các đơn vị triển khai, chương trình đào tạo sẽ được xây dựng theo mô hình gắn chặt giữa lý thuyết và thực hành.
Được biết, các khóa học dự kiến kéo dài từ 12 đến 24 tháng, áp dụng phương pháp Project-based Learning, học tập thông qua dự án thực tế. Theo đó, sinh viên không chỉ tiếp cận kiến thức nền tảng mà còn trực tiếp tham gia vào các dự án công nghệ nhằm phát triển kỹ năng thực hành và khả năng giải quyết vấn đề.
Không chỉ dừng lại ở đào tạo, FPT cho biết các chương trình còn hướng tới việc kết nối sinh viên với hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ của tập đoàn và đối tác.
Ông Lê Trường Tùng, Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học FPT, nhấn mạnh rằng FPT không chỉ chú trọng đào tạo mà còn hướng tới việc tạo ra môi trường việc làm và cơ hội phát triển cho sinh viên sau khi tốt nghiệp.
Bên cạnh đó, ông Harsh Bharwani, Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Điều hành Jetking cho biết triết lý đào tạo của tổ chức này tập trung vào thực hành và gắn kết với doanh nghiệp.
Theo ông, “Triết lý đào tạo của Jetking tập trung vào thực hành, hệ thống và gắn kết với doanh nghiệp. Sinh viên được trực tiếp lắp ráp hệ thống, vận hành mạng, thực hành an ninh mạng, tiếp cận nền tảng AI và phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề trong môi trường thực tế.”
Hơn nữa, cách tiếp cận này được đánh giá phù hợp với đặc thù của các ngành công nghệ cao, nơi kỹ năng thực hành và kinh nghiệm thực tế đóng vai trò quan trọng trong quá trình làm việc. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, nhiều chuyên gia cho rằng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để các quốc gia từng bước làm chủ công nghệ.
Đối với Việt Nam, việc mở rộng các chương trình đào tạo công nghệ chiến lược không chỉ giúp đáp ứng nhu cầu nhân lực trong nước mà còn tạo nền tảng để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Trong dài hạn, sự kết hợp giữa đào tạo, hợp tác quốc tế và gắn kết với doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành đội ngũ kỹ sư và chuyên gia công nghệ có năng lực cạnh tranh, qua đó thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghệ cao tại Việt Nam.
