
Từ lợi thế thiên nhiên về bức xạ mặt trời và tốc độ gió, địa phương đang từng bước hình thành ngành kinh tế năng lượng tái tạo, tạo động lực mới cho tăng trưởng, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh, bền vững.
Trong bối cảnh Việt Nam thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 và đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng theo Quy hoạch điện VIII, Đắk Lắk được đánh giá là một trong những địa phương có nhiều tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo của khu vực Tây Nguyên. Đây không chỉ là cơ hội khai thác hiệu quả tài nguyên thiên nhiên mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho kinh tế địa phương.
Đánh thức tiềm năng từ lợi thế nắng và gió
Đắk Lắk có điều kiện tự nhiên thuận lợi với số giờ nắng cao, cường độ bức xạ mặt trời lớn và nhiều khu vực có tốc độ gió ổn định, đặc biệt tại các vùng phía Đông của tỉnh. Đây là những lợi thế quan trọng để phát triển các dự án điện mặt trời và điện gió quy mô lớn.
Những năm gần đây, nhiều dự án điện gió đã được đầu tư, đưa vào vận hành thương mại, góp phần bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia. Trên các vùng đất trước đây chủ yếu phục vụ sản xuất nông nghiệp hoặc chưa khai thác hiệu quả, các công trình năng lượng tái tạo đã hình thành diện mạo mới, vừa tạo giá trị kinh tế, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên đất đai.
Không chỉ phát triển các dự án quy mô lớn, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ dân cũng mạnh dạn đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái tại nhà xưởng, trang trại, cơ sở chế biến nông sản. Việc tận dụng mái nhà để sản xuất điện phục vụ nhu cầu tại chỗ giúp giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính.
Đáng chú ý, năng lượng tái tạo đang từng bước tạo nên sự gắn kết với ngành nông nghiệp - lĩnh vực kinh tế chủ lực của Đắk Lắk. Nguồn điện sạch được ứng dụng trong tưới tiêu, vận hành nhà màng, sấy và chế biến nông sản, góp phần giảm chi phí sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng và hướng đến nền nông nghiệp phát thải thấp. Đây cũng là tiền đề để các sản phẩm cà phê, hồ tiêu, trái cây của địa phương đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn xanh của thị trường xuất khẩu.
Cùng với đó, sự phát triển của ngành năng lượng tái tạo đã tạo sức lan tỏa tới nhiều lĩnh vực như xây dựng, cơ khí, dịch vụ kỹ thuật, logistics, đào tạo nguồn nhân lực và thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào địa phương. Các dự án không chỉ bổ sung nguồn thu ngân sách mà còn tạo việc làm, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao chất lượng hạ tầng.

Năng lượng xanh - động lực tăng trưởng bền vững
Xác định tăng trưởng xanh là xu hướng tất yếu, Đắk Lắk đang từng bước đưa năng lượng tái tạo trở thành một trong những trụ cột phát triển kinh tế của tỉnh. Việc khai thác hiệu quả tiềm năng nắng và gió không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mà còn tạo nền tảng để thu hút các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo sử dụng điện sạch, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát triển năng lượng tái tạo vẫn còn những khó khăn như hạ tầng truyền tải điện chưa đáp ứng yêu cầu, cơ chế chính sách cần tiếp tục hoàn thiện, việc huy động nguồn lực đầu tư cho các dự án quy mô lớn còn gặp nhiều vướng mắc.
Để khai thác hiệu quả tiềm năng, tỉnh Đắk Lắk xác định phát triển năng lượng tái tạo phải gắn với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sử dụng hợp lý tài nguyên đất, hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, giữ gìn hệ sinh thái và ổn định đời sống người dân.
Song song với đó, địa phương tiếp tục ưu tiên thu hút các dự án sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường; phát triển đồng bộ hệ thống truyền tải điện; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý năng lượng; khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và nghiên cứu các mô hình lưu trữ năng lượng, tín chỉ carbon, hydro xanh phù hợp với xu thế chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Với lợi thế tự nhiên cùng quyết tâm hiện thực hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước về chuyển đổi năng lượng, Đắk Lắk đang từng bước biến tiềm năng thành nguồn lực phát triển. Những cánh đồng điện gió, điện mặt trời hôm nay không chỉ tạo ra nguồn điện sạch mà còn mở ra không gian phát triển mới, góp phần xây dựng nền kinh tế xanh, phát thải thấp, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của vùng Tây Nguyên trong giai đoạn mới.
Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, danh mục các dự án nguồn và lưới điện được phân bổ tăng thêm theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, trên địa bàn tỉnh sau sáp nhập, giai đoạn 2025-2030 được quy hoạch 90 dự án năng lượng tái tạo; tổng công suất là 7.780,5 MW (Trong đó, thủy điện gồm 12 dự án với tổng công suất 351,5 MW; phía tây có 6 dự án với công suất 267,5 MW, phía đông có 6 dự án với công suất 84 MW).
Điện mặt trời tập trung gồm 27 dự án, với tổng công suất 4.314 MW (Trong đó phía tây có 18 dự án, công suất 3.329 MW, 1 dự án điện mặt trời công suất 30 MW; còn phía đông có 8 dự án, công suất 955 MW).
Đáng chú ý, trong giai đoạn 2025 - 2030, tỉnh Đắk Lắk có 42 dự án điện gió, với tổng công suất 2.796 MW. Cụ thể, phía tây có 4 dự án theo KL1027 công suất 200 MW, 6 dự án đã có chủ trương đầu tư công suất 85 MW, 12 dự án công suất 1.085 MW, 8 dự án đang lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi công suất 662 MW. Còn phía đông có 10 dự án công suất 632 MW và 2 dự án đang lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, công suất 132 MW.
Ngoài ra, còn có nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt và phát điện gồm 3 dự án với tổng công suất 34 MW. Điện sinh khối gồm 6 dự án với tổng công suất 285 MW