Không khí sum vầy ngày Tết thường gắn với những cuộc gặp gỡ, chúc tụng và nâng ly. Thế nhưng, với người đang mắc bệnh tim mạch, chỉ một lượng rượu, bia nhỏ cũng có thể trở thành yếu tố làm gia tăng rủi ro sức khỏe. Theo BS.CKI Lê Hồng Phúc, bác sĩ Nội Tim mạch tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn (TPHCM), cồn không đơn thuần là chất kích thích nhẹ mà có thể tạo ra hàng loạt thay đổi bất lợi đối với hệ tim mạch vốn đã tổn thương.
Khi rượu, bia được đưa vào cơ thể, nhịp tim có xu hướng tăng nhanh hơn bình thường, huyết áp cũng dễ bị đẩy cao. Tim buộc phải hoạt động mạnh để thích nghi với những biến đổi này. Ở người khỏe mạnh, các phản ứng trên thường thoáng qua và ít để lại hậu quả. Tuy nhiên, với bệnh nhân có bệnh nền tim mạch, sự thay đổi đột ngột ấy lại có thể trở thành “ngòi nổ” cho các biến cố nguy hiểm.
Không chỉ làm tim đập nhanh, cồn còn gây mất nước và rối loạn điện giải, khiến cơ tim phải làm việc trong trạng thái quá tải. Nguy cơ càng tăng lên ở những người đang điều trị bằng thuốc tim mạch, bởi rượu, bia có thể làm giảm hiệu quả điều trị hoặc tương tác với các thuốc chuyên biệt như thuốc chống đông, thuốc hạ huyết áp. Sự kết hợp giữa cồn, chế độ ăn nhiều dầu mỡ và lịch sinh hoạt đảo lộn trong dịp Tết càng khiến hệ tim mạch chịu áp lực lớn hơn.
Một trong những biến chứng đáng lo ngại là rối loạn nhịp tim, đặc biệt là rung nhĩ, dạng loạn nhịp phổ biến có khả năng hình thành cục máu đông và làm tăng nguy cơ đột quỵ. Theo bác sĩ Lê Hồng Phúc, việc uống rượu, bia liên tiếp nhiều ngày trong kỳ nghỉ có thể khiến hệ tim mạch rơi vào trạng thái mất ổn định, làm gia tăng khả năng xảy ra các biến cố cấp tính.
Trong thực hành y khoa, lượng rượu, bia được tính theo “đơn vị cồn tiêu chuẩn” nhằm giúp người dân kiểm soát tốt hơn. Một đơn vị cồn tương đương một lon bia khoảng 330ml với nồng độ trung bình 5 độ; hoặc một ly rượu vang 135ml có nồng độ khoảng 12 độ; hoặc một shot rượu mạnh 30ml với nồng độ lên đến 40 độ. Dựa trên cách tính này, giới hạn tối đa thường được khuyến nghị cho người mắc bệnh tim mạch là không quá 2 đơn vị cồn mỗi ngày đối với nam và không quá 1 đơn vị cồn mỗi ngày đối với nữ.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây chỉ là mức trần trong trường hợp người bệnh khó tránh hoàn toàn vì lý do xã giao, chứ không phải lời khuyến khích sử dụng rượu, bia. Thực tế, không phải mọi bệnh nhân tim mạch đều có thể uống ở ngưỡng trên. Những người suy tim nặng, có rung nhĩ hoặc các rối loạn nhịp tim khác, từng bị nhồi máu cơ tim, hoặc đang dùng thuốc chống đông và thuốc điều trị đặc hiệu được khuyến cáo nên tránh hoàn toàn đồ uống có cồn.
Trong trường hợp buộc phải tham gia tiệc Tết, người có bệnh nền tim mạch cần đặc biệt lưu ý không uống khi bụng đói, bởi cồn sẽ được hấp thu nhanh, khiến tim phải thích nghi đột ngột. Việc uống dồn dập nhiều ly trong thời gian ngắn cũng cần tránh. Thay vào đó, nên uống chậm, xen kẽ với nước lọc để hạn chế mất nước và giảm bớt tác động lên hệ tuần hoàn. Khi xuất hiện các biểu hiện như hồi hộp, khó thở, chóng mặt, người bệnh cần dừng ngay việc uống rượu, bia.
Nguy hiểm hơn, nếu sau khi sử dụng đồ uống có cồn xuất hiện đau tức ngực, ngất xỉu, nhịp tim bất thường hoặc huyết áp tăng cao kéo dài, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám. Những dấu hiệu này có thể là cảnh báo sớm của biến cố tim mạch nghiêm trọng.
