Xuất khẩu rau quả Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng, với kim ngạch 9 tháng đạt gần 7,3 tỷ USD, tăng 18,5% so với cùng kỳ. Sầu riêng cùng nhu cầu tích cực tại các thị trường lớn, đặc biệt là Trung Quốc, đang góp phần giữ nhịp tăng trưởng của ngành.
Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong tháng 9/2026, xuất khẩu rau quả đạt hơn 1,1 tỷ USD, giảm 15,1% so với cùng kỳ năm 2025 nhưng vẫn là tháng thứ ba liên tiếp kim ngạch ngành hàng vượt mốc 1 tỷ USD.
Trước đó, xuất khẩu rau quả tháng 7 đạt khoảng 1,12 tỷ USD, trong khi tháng 8 đạt 1,37 tỷ USD, mức cao kỷ lục theo tháng. Tính chung ba tháng 7, 8 và 9, ngành rau quả mang về khoảng 3,6 tỷ USD từ thị trường quốc tế.
Lũy kế 9 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt gần 7,3 tỷ USD, tăng 18,5% so với cùng kỳ năm trước.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, một trong những yếu tố giúp kim ngạch xuất khẩu duy trì ở mức cao trong những tháng gần đây là sầu riêng Việt Nam bước vào chính vụ, trong khi nhu cầu từ Trung Quốc và nhiều thị trường khác vẫn tích cực.
Đặc biệt, vào một số thời điểm, nguồn cung sầu riêng từ các quốc gia cạnh tranh như Thái Lan và Malaysia giảm, tạo thêm cơ hội cho hàng Việt Nam gia tăng hiện diện tại thị trường Trung Quốc.
Bên cạnh sầu riêng, dừa, thanh long, chanh leo, bưởi, xoài cùng các sản phẩm rau quả chế biến cũng góp phần duy trì quy mô xuất khẩu. Nhóm sản phẩm chế biến ngày càng có vai trò đáng chú ý khi giúp doanh nghiệp tận dụng nguồn nguyên liệu trong nước, kéo dài thời gian bảo quản và giảm phụ thuộc vào mùa vụ.
Các sản phẩm đông lạnh, sấy khô, nước ép, puree hay trái cây cấp đông nhanh cũng tạo thêm cơ hội tiếp cận những thị trường ở xa và có yêu cầu cao về thời gian bảo quản.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, nhu cầu tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản cũng như các thị trường Âu - Mỹ được kỳ vọng tiếp tục duy trì trong tháng 10 và 11 khi hoạt động mua sắm cuối năm tăng lên.
Trong bức tranh xuất khẩu rau quả, Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí thị trường quan trọng nhất của Việt Nam. Tính riêng 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc đạt khoảng 3,9 tỷ USD, tăng 39% so với cùng kỳ và chiếm hơn 60% tổng kim ngạch toàn ngành.
Quy mô này cho thấy sức mua từ Trung Quốc có ảnh hưởng lớn đến kết quả xuất khẩu rau quả của Việt Nam, đặc biệt đối với sầu riêng và nhiều loại trái cây nhiệt đới.
Cùng với việc duy trì các thị trường chủ lực, yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc ngày càng được đặt cao hơn. Trung Quốc và nhiều thị trường nhập khẩu đang tăng cường kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đây là những yêu cầu có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thông quan và duy trì đơn hàng của doanh nghiệp.
Theo đại diện Hiệp hội Rau quả Việt Nam, doanh nghiệp cần kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc chặt chẽ hơn, đồng thời gia tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến để duy trì xuất khẩu ổn định.
Việc chuyển từ tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng cũng ngày càng quan trọng khi rau quả Việt Nam mở rộng sang các thị trường có tiêu chuẩn cao như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu.
Ở góc độ doanh nghiệp, phát triển nhóm sản phẩm chế biến còn giúp tận dụng nguồn nguyên liệu khi nhiều loại trái cây bước vào chính vụ cùng thời điểm. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào xuất khẩu tươi, nguyên liệu có thể được đưa vào chế biến để kéo dài thời gian bảo quản và gia tăng giá trị.
Với gần 7,3 tỷ USD sau 9 tháng, rau quả tiếp tục nằm trong nhóm nông sản xuất khẩu nổi bật của Việt Nam năm 2026. Trong những tháng cuối năm, kết quả xuất khẩu sẽ phụ thuộc vào nhu cầu tại Trung Quốc và các thị trường lớn, nguồn cung trong nước cũng như khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao về chất lượng, vùng trồng và truy xuất nguồn gốc./.
