Bước sang quý II/2026, hoạt động xuất khẩu cà phê của Việt Nam có dấu hiệu chững lại trong bối cảnh nguồn cung trong nước suy giảm sau vụ thu hoạch, trong khi thị trường thế giới đối mặt tình trạng dư cung kéo dài và nhu cầu phục hồi chậm. Những yếu tố này không chỉ gây áp lực lên giá mà còn tác động trực tiếp đến tâm lý giao dịch của doanh nghiệp và thương nhân.
Ngay từ đầu tháng 4/2026, thị trường cà phê nội địa đã ghi nhận xu hướng giảm giá rõ rệt. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nguồn cung toàn cầu gia tăng trong khi sức mua chưa có dấu hiệu cải thiện đáng kể. Cùng với đó, hoạt động bán ra từ phía doanh nghiệp và giới thương mại tăng lên, góp phần đẩy giá đi xuống. Tại các tỉnh Tây Nguyên như Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng và Đắk Nông, giá cà phê liên tục điều chỉnh giảm.
Đến ngày 22/4, mức giá thu mua đồng loạt giảm thêm 500 đồng/kg so với trước đó, đưa giá cao nhất tại Đắk Nông xuống còn 87.100 đồng/kg, trong khi Lâm Đồng ghi nhận mức thấp nhất 86.300 đồng/kg. Trước đó, chỉ trong khoảng hơn một tuần đầu tháng, giá đã giảm mạnh tới 1.700 đồng/kg, cho thấy xu hướng suy yếu khá rõ của thị trường nội địa.
Không chỉ trong nước, diễn biến trên thị trường quốc tế cũng góp phần tạo áp lực lớn lên giá cà phê. Theo dự báo, sản lượng cà phê toàn cầu trong năm 2026 có thể đạt khoảng 182,5 triệu bao, trong khi nhu cầu tiêu thụ chỉ dừng ở mức 172,5 triệu bao, dẫn đến tình trạng dư cung khoảng 10 triệu bao. Khoảng cách này khiến thị trường trở nên kém tích cực, kéo theo làn sóng bán ra từ các quỹ đầu cơ và nhà giao dịch nhằm hạn chế rủi ro.
Nguồn cung dồi dào chủ yếu đến từ các quốc gia sản xuất lớn. Brazil và Indonesia đang bước vào vụ thu hoạch với điều kiện thời tiết thuận lợi, qua đó củng cố kỳ vọng về sản lượng tăng cao. Đáng chú ý, sản lượng cà phê của Brazil trong niên vụ 2026 - 2027 được dự báo có thể đạt 66,2 triệu bao, tăng hơn 17% so với vụ trước. Diễn biến này tiếp tục làm gia tăng áp lực lên thị trường toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh lượng tồn kho cũng đang có xu hướng tăng.
Ở chiều cầu, tốc độ phục hồi tiêu thụ vẫn còn khá chậm. Lượng tồn kho cà phê Arabica đạt chuẩn trên các sàn giao dịch quốc tế đã tăng lên mức cao nhất trong hơn nửa năm, khiến các doanh nghiệp rang xay thận trọng hơn trong việc thu mua. Sự kết hợp giữa nguồn cung dư thừa và nhu cầu yếu đã kéo giá cà phê trên các sàn giao dịch quốc tế đi xuống. Trên sàn London, giá Robusta giao kỳ hạn tháng 5 và tháng 7/2026 đều giảm mạnh so với đầu tháng 4, trong khi trên sàn New York, giá Arabica cũng ghi nhận mức giảm nhẹ hơn nhưng vẫn phản ánh xu hướng đi xuống chung.
Trong bối cảnh đó, xuất khẩu cà phê của Việt Nam dù vẫn duy trì tăng trưởng về lượng nhưng lại chịu áp lực về giá trị. Riêng trong tháng 3/2026, xuất khẩu đạt 222 nghìn tấn, tương đương gần 1 tỷ USD, tăng mạnh so với tháng trước. Tuy nhiên, nếu so với cùng kỳ năm 2025, giá trị lại giảm đáng kể dù sản lượng tăng, cho thấy tác động rõ rệt của việc giá xuất khẩu đi xuống. Tính chung quý I/2026, tổng lượng xuất khẩu đạt hơn 590 nghìn tấn với kim ngạch 2,75 tỷ USD, tăng về khối lượng nhưng giảm về giá trị so với cùng kỳ năm trước.
Giá xuất khẩu bình quân tiếp tục là điểm đáng chú ý khi giảm sâu. Trong tháng 3/2026, giá trung bình chỉ còn 4.461 USD/tấn, giảm mạnh so với cả tháng trước và cùng kỳ năm trước. Xu hướng này kéo dài trong cả quý I, với mức giá bình quân giảm tới gần 18%, phản ánh rõ áp lực từ thị trường quốc tế.
Về thị trường tiêu thụ, Liên minh châu Âu vẫn giữ vị trí dẫn đầu trong nhập khẩu cà phê Việt Nam. Trong ba tháng đầu năm, khu vực này chiếm gần một nửa tổng lượng và kim ngạch xuất khẩu, với các thị trường chủ lực gồm Đức, Italy và Tây Ban Nha. Bên cạnh đó, Anh nổi lên là điểm đến tiềm năng khi ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, với lượng nhập khẩu từ Việt Nam tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, cạnh tranh tại thị trường Anh ngày càng gay gắt khi thị phần của Việt Nam có xu hướng thu hẹp. Dù vẫn nằm trong nhóm các nhà cung cấp lớn, nhưng sự gia tăng hiện diện của các quốc gia khác khiến áp lực cạnh tranh trở nên rõ nét hơn. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ tại Anh vẫn duy trì ở mức cao, với hàng chục triệu cốc cà phê được tiêu thụ mỗi ngày và thị trường được dự báo tiếp tục mở rộng trong những năm tới.
Đáng chú ý, xu hướng tiêu dùng tại các thị trường lớn đang chuyển dần sang các sản phẩm chất lượng cao và có giá trị gia tăng, như cà phê đặc sản, cà phê hòa tan cao cấp hay cà phê viên nén. Đây được xem là cơ hội để ngành cà phê Việt Nam chuyển mình, nâng cao giá trị thay vì chỉ tập trung vào xuất khẩu nguyên liệu thô.
Trước bối cảnh thị trường nhiều biến động, các doanh nghiệp trong nước được khuyến nghị cần đẩy mạnh đầu tư vào chế biến sâu, cải thiện chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về truy xuất nguồn gốc cũng như phát triển bền vững. Đồng thời, việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại như UKVFTA sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh cho cà phê Việt Nam trong thời gian tới.
