Vỉa hè, lòng đường tại TP.HCM sẽ được quản lý và thu phí qua phần mềm chuyên dụng

TP.HCM đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số trong quản lý đô thị khi chính thức thống nhất chủ trương triển khai phần mềm quản lý sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè trên địa bàn. Theo chỉ đạo mới của UBND thành phố, chương trình sẽ được thực hiện theo hình thức thí điểm trong vòng 18 tháng, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động cấp phép và thu phí sử dụng tạm thời các không gian giao thông công cộng.

Ngày 27/5, UBND TP.HCM đã ban hành văn bản chỉ đạo về việc triển khai ứng dụng phần mềm quản lý sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè. Chủ trương này được thông qua trên cơ sở đề xuất của Sở Xây dựng trong bối cảnh nhu cầu giải quyết hồ sơ liên quan đến việc sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè ngày càng gia tăng, đòi hỏi phải có giải pháp quản lý hiện đại và đồng bộ hơn.

Theo kế hoạch, toàn bộ quy trình từ tiếp nhận hồ sơ, xử lý thủ tục, cấp phép đến thu phí sẽ từng bước được số hóa trên nền tảng công nghệ. Hệ thống dự kiến tích hợp chức năng tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, quản lý hồ sơ điện tử, cấp phép trên bản đồ số, quản lý nghĩa vụ tài chính cũng như hỗ trợ điều hành và giám sát. Việc ứng dụng công nghệ được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm bớt các khâu trung gian và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trong giai đoạn đầu, thành phố sẽ lựa chọn một số phường, xã đại diện cho các khu vực có đặc điểm khác nhau để triển khai thí điểm. Các địa bàn trung tâm, khu vực ngoại thành và những nơi có nhu cầu sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè ở mức cao sẽ được ưu tiên xem xét nhằm đánh giá hiệu quả thực tế của hệ thống trong nhiều điều kiện quản lý khác nhau.

Sở Xây dựng được giao vai trò cơ quan đầu mối tổ chức triển khai. Đơn vị này sẽ phối hợp với chính quyền cấp xã cùng các cơ quan liên quan cung cấp dữ liệu nền phục vụ vận hành phần mềm, bao gồm danh mục các tuyến đường được phép sử dụng tạm thời, bản đồ ranh giới quản lý, mức thu phí, biểu mẫu và quy trình nghiệp vụ. Song song với đó, Sở Xây dựng có trách nhiệm tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để bảo đảm việc triển khai tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, kinh phí triển khai trong giai đoạn thí điểm sẽ do Chi nhánh Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam - Viễn thông TP.HCM (VNPT TP.HCM) tự thu xếp và không yêu cầu thành phố hoàn trả dưới bất kỳ hình thức nào. Tuy nhiên, UBND TP.HCM cũng nhấn mạnh việc tham gia triển khai giai đoạn đầu không đồng nghĩa với việc VNPT TP.HCM được hưởng bất kỳ ưu tiên nào trong quá trình lựa chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ ở các giai đoạn tiếp theo.

Bên cạnh việc hoàn thiện giải pháp công nghệ, VNPT TP.HCM còn phải bảo đảm các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Thành phố yêu cầu đơn vị này thực hiện đánh giá an toàn thông tin định kỳ hằng năm, tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Dữ liệu cùng các quy định liên quan. Toàn bộ dữ liệu của tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục cấp phép phải được bảo mật trong suốt thời gian triển khai và sau khi kết thúc dự án; không được sao lưu, khai thác hoặc sử dụng cho bất kỳ mục đích thương mại nào sau khi bàn giao.

Một trong những yêu cầu quan trọng của thành phố là phần mềm phải được kết nối với Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Xây dựng nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Đồng thời, VNPT TP.HCM sẽ tổ chức đào tạo, hướng dẫn sử dụng hệ thống cho đội ngũ công chức, viên chức tại Sở Xây dựng, UBND các xã, phường, đặc khu và bố trí nhân sự kỹ thuật hỗ trợ vận hành trong suốt quá trình thực hiện.

Sau khi kết thúc thời gian thí điểm 18 tháng, Sở Xây dựng sẽ chủ trì đánh giá toàn diện hiệu quả của chương trình. Kết quả này sẽ là cơ sở để UBND TP.HCM xem xét việc mở rộng, điều chỉnh hoặc triển khai các giai đoạn tiếp theo, đồng thời bảo đảm phù hợp với Luật Đấu thầu và các quy định pháp luật hiện hành.

Song song với việc xây dựng nền tảng số, TP.HCM cũng đang siết chặt công tác quản lý việc sử dụng lòng đường, vỉa hè. Theo Sở Xây dựng, nhiều trường hợp được cấp phép trước đây đã hết hiệu lực nhưng vẫn tiếp tục tồn tại, đặc biệt tại các điểm trông giữ xe, kinh doanh dịch vụ và buôn bán hàng hóa. Vì vậy, các đơn vị quản lý tài sản công được yêu cầu rà soát toàn bộ trường hợp sử dụng không đúng quy định để chấm dứt tình trạng vi phạm, khôi phục hiện trạng ban đầu và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Hiện nay, pháp luật chỉ cho phép xem xét cấp phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè đối với sáu nhóm trường hợp gồm phục vụ các sự kiện chính trị, văn hóa, thể thao; công tác phòng chống thiên tai, cứu nạn cứu hộ; thi công công trình; tập kết vật liệu xây dựng hoặc rác thải; tổ chức đám cưới, tang lễ; và trông giữ phương tiện trong trường hợp cần thiết. Các hoạt động kinh doanh, buôn bán không nằm trong danh mục được cấp phép theo quy định hiện hành.