Từ dầu khí đến năng lượng xanh: Petrovietnam tăng tốc tái định vị

Từ dầu khí truyền thống đến tham vọng kiến tạo chuỗi năng lượng mới

Sau nhiều năm giữ vai trò trụ cột trong lĩnh vực dầu khí, Petrovietnam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng với mục tiêu mở rộng không gian phát triển sang công nghiệp năng lượng tích hợp. Thay vì chỉ tập trung vào khai thác và chế biến dầu khí như trước đây, Tập đoàn đang chuyển hướng sang mô hình phát triển dựa trên ba trụ cột gồm năng lượng, công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao, đồng thời đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên góp mặt trong Fortune Global 500.

Trong chiến lược mới, dầu khí vẫn giữ vai trò nền tảng nhưng không còn là giới hạn phát triển. Từ chuỗi giá trị truyền thống, Petrovietnam từng bước mở rộng sang LNG, điện khí, điện gió ngoài khơi, hydrogen, ammonia xanh, công nghệ CCS/CCUS và các lĩnh vực công nghiệp năng lượng có hàm lượng công nghệ cao. Đây được xem là bước dịch chuyển phù hợp với xu thế chuyển đổi năng lượng toàn cầu, đồng thời đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Một trong những dấu ấn rõ nét của quá trình chuyển đổi là các dự án LNG và điện khí. Nhà máy điện khí LNG Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 do PV Power đầu tư được xem là cột mốc mới khi trở thành những nhà máy điện đầu tiên tại Việt Nam sử dụng LNG, với tổng công suất hơn 1,6 GW và tổng vốn đầu tư khoảng 1,4 tỷ USD. Bên cạnh đó, việc triển khai hạ tầng kỹ thuật dự án điện LNG Quỳnh Lập tiếp tục cho thấy chiến lược mở rộng mạnh mẽ của Petrovietnam trong lĩnh vực điện khí.

Song song với LNG, chuỗi khí - điện Lô B - Ô Môn đang trở thành cấu phần quan trọng trong chiến lược năng lượng mới của Tập đoàn. Dự án được thiết kế theo mô hình đồng bộ từ khai thác ngoài khơi, vận chuyển khí qua hệ thống đường ống dài hơn 400 km đến cung cấp cho cụm điện khí tại Cần Thơ với tổng công suất khoảng 3.800 MW. Không chỉ là dự án năng lượng quy mô lớn, Lô B - Ô Môn còn phản ánh năng lực điều phối và vận hành các chuỗi công nghiệp liên vùng, đa đối tác của Petrovietnam.

Mở rộng hệ sinh thái công nghiệp năng lượng và tăng tốc hội nhập quốc tế

Nếu LNG và điện khí được xem là bước đệm cho quá trình chuyển đổi, thì điện gió ngoài khơi, hydrogen, ammonia xanh hay CCS/CCUS lại được nhìn nhận là dư địa tăng trưởng dài hạn của Petrovietnam. Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi trình độ công nghệ cao, nguồn vốn lớn và khả năng hợp tác quốc tế sâu rộng.

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi cho rằng tư duy chuyển dịch năng lượng tại Petrovietnam “đã thực sự hình thành” khi Tập đoàn đưa các lĩnh vực như điện gió ngoài khơi, LNG, hydrogen hay CCS/CCUS vào chương trình phát triển cụ thể đến năm 2030 và tầm nhìn 2045. Theo ông, điều này cho thấy Petrovietnam đã sẵn sàng tham gia “sân chơi mới của ngành năng lượng toàn cầu”.

Trong khi đó, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng nhận định sẽ không thể đánh giá đầy đủ Petrovietnam nếu chỉ nhìn vào sản lượng dầu thô. Theo ông, hàng loạt dự án như LNG Nhơn Trạch 3 và 4, chuỗi khí - điện Lô B - Ô Môn hay các hợp đồng chế tạo chân đế, trạm biến áp điện gió ngoài khơi cho đối tác quốc tế đang cho thấy Tập đoàn chuyển dần từ mô hình khai thác tài nguyên sang sở hữu chuỗi công nghiệp năng lượng hoàn chỉnh.

TS Lê Xuân Nghĩa cũng nhấn mạnh, khi nguồn tài nguyên dễ khai thác dần suy giảm và yêu cầu giảm phát thải ngày càng lớn, ngành dầu khí buộc phải tái cấu trúc để tồn tại. Theo ông, quá trình mở rộng sang LNG, năng lượng tái tạo, hydrogen hay ammonia xanh của Petrovietnam chỉ có thể thành công nếu doanh nghiệp làm chủ được công nghệ cốt lõi.

Cùng với chuyển đổi năng lượng, Petrovietnam đang từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng tương đối hoàn chỉnh thông qua các đơn vị thành viên. BSR tiếp tục giữ vai trò nền tảng của ngành lọc hóa dầu Việt Nam với Nhà máy Lọc dầu Dung Quất; PV GAS mở rộng hệ thống hạ tầng khí và LNG; PVOIL duy trì vị thế doanh nghiệp phân phối xăng dầu lớn thứ hai cả nước; trong khi PTSC tham gia sâu vào chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi quốc tế thông qua các dự án chế tạo chân đế, trạm biến áp và cấu kiện siêu trường siêu trọng.

Không dừng ở đó, Petrovietnam còn mở rộng nghiên cứu sang hydrogen xanh, ammonia xanh, nhiên liệu sạch, pin lưu trữ năng lượng, vật liệu công nghệ cao và cả các lĩnh vực chiến lược mới như khoáng sản đáy biển hay kim loại phục vụ công nghệ cao.

Bên cạnh việc mở rộng không gian công nghiệp năng lượng, hợp tác quốc tế cũng đang trở thành trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển của Petrovietnam. Trong buổi làm việc với Petronas ngày 15/5/2026, hai bên đã trao đổi về khả năng hợp tác trong LNG, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số, khoa học công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Với Hàn Quốc, Petrovietnam thúc đẩy hợp tác về điện khí LNG, điện gió ngoài khơi và điện hạt nhân; còn với Canada, Tập đoàn tập trung vào năng lượng sạch và công nghệ giảm phát thải.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cho rằng hệ sinh thái công nghiệp năng lượng của Petrovietnam có thể hình thành một cực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Theo ông, lợi thế của Petrovietnam không chỉ nằm ở năng lượng truyền thống mà còn ở khả năng phát triển các ngành công nghiệp nền tảng và công nghệ tương lai như hydrogen, ammonia xanh, điện gió ngoài khơi hay năng lượng nguyên tử.

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu diễn ra mạnh mẽ, sự thay đổi cấu trúc của Petrovietnam không chỉ là bước thích ứng với xu hướng mới mà còn là chiến lược dài hạn nhằm mở rộng dư địa tăng trưởng. Từ nền tảng dầu khí truyền thống, Tập đoàn đang từng bước định vị mình như một trung tâm công nghiệp - năng lượng có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng xanh cho Việt Nam.