Theo quyết định, Khu thương mại tự do gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ tọa lạc tại phường Tân Phước và Tân Hải, được bao quanh bởi các ranh giới tự nhiên như sông rạch và vịnh Gành Rái. Dự án được kỳ vọng là mô hình kinh tế tiên phong, áp dụng các thể chế vượt trội và tiêu chuẩn quốc tế để trở thành trung tâm kết nối giao thương hàng đầu của khu vực.
UBND TP.HCM giữ vai trò chủ trì, trong khi Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM (HEPZA) được giao nhiệm vụ quản lý trực tiếp và tiếp nhận các quyền hạn chuyên môn để đảm bảo sự vận hành thông suốt và hiệu quả cho khu vực này.
Điểm nhấn của khu vực này chính là khả năng kết nối liên vùng đầy thuận lợi như cách trung tâm TP.HCM khoảng 50km và sân bay quốc tế Long Thành chỉ 25km. Nằm liền kề và kết nối chặt chẽ với cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.
Cụ thể, cấu trúc của khu thương mại gồm 3 khu chức năng với 8 phân khu, bao gồm hệ thống bến cảng container Cái Mép Hạ, bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu, ga Cái Mép Hạ thuộc tuyến đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu, cảng bến thủy nội địa, khu phía Nam Khu công nghiệp Cái Mép; trung tâm logistics Cái Mép Hạ, khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ.
Khác với các mô hình truyền thống, khu thương mại tự do này được TP.HCM định hình lấy kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn làm hạt nhân. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở dịch vụ hậu cần cảng mà còn hướng tới phát triển các ngành sản xuất công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn. Đây cũng là tâm điểm thu hút trụ sở của các tập đoàn đa quốc gia và các tài năng trong lĩnh vực hàng hải, thương mại quốc tế. Thiết lập các khu phi thuế quan với cơ chế giám sát hải quan chuyên biệt.
Hơn nữa, Thành phố đã đặt ra chiến lược phát triển cụ thể qua ba giai đoạn chính. Giai đoạn 2026 - 2030 sẽ tập trung hoàn thiện bộ máy quản lý, xây dựng nền tảng công nghệ vận hành và thu hút các nhà đầu tư chiến lược.
Giai đoạn 2031 - 2035, TP.HCM ưu tiên hoàn thiện hệ sinh thái kinh tế hàng hải cạnh tranh cao, hướng tới hình thành khu thương mại tự do xanh, hoàn thành các khu chức năng theo quy hoạch.
Sau năm 2035, TP.HCM định hình khu thương mại tự do trở thành hạt nhân của trung tâm kinh tế biển vùng Đông Nam Bộ, vươn tầm thành cảng trung chuyển hàng hóa quy mô châu Á và quốc tế.
