Theo Quyết định số 3999/QĐ-UBND, UBND TP.HCM đã giao và cho thuê hơn 1,026 triệu m² đất tương đương hơn 100 ha tại phường Tân Phước để triển khai giai đoạn 1 Dự án đầu tư xây dựng Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ. Trong tổng diện tích được giao, gần 148.000 m² là khu vực biển phục vụ hoạt động lấn biển, tạo mặt bằng xây dựng các hạng mục của dự án.
Nhà đầu tư thực hiện dự án là liên danh gồm Tập đoàn Geleximco, Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Quốc tế (ITC) và Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC). Dự án được Nhà nước cho thuê đất trong thời hạn 50 năm theo hình thức trả tiền thuê đất một lần cho toàn bộ thời gian thuê.
Đáng chú ý, dự án được giao đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất do liên danh nhà đầu tư đã được chấp thuận chủ trương đầu tư từ đầu năm 2026. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian hoàn thiện thủ tục, tạo điều kiện để dự án sớm bước vào giai đoạn triển khai.
Việc triển khai Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ diễn ra trong bối cảnh cụm cảng Cái Mép - Thị Vải ngày càng khẳng định vai trò là cửa ngõ hàng hải quốc tế của Việt Nam. Đây là một trong số ít cụm cảng nước sâu trong khu vực có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn khai thác trực tiếp các tuyến xuyên Thái Bình Dương và châu Âu mà không phải trung chuyển qua cảng nước ngoài.
Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của hoạt động xuất nhập khẩu cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang tạo áp lực lớn lên hạ tầng cảng biển hiện hữu. Khi công suất khai thác tại nhiều bến cảng dần tiến đến giới hạn, việc bổ sung thêm năng lực khai thác được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển trong trung và dài hạn.
Sau khi đi vào hoạt động, Cảng Cái Mép Hạ được kỳ vọng sẽ bổ sung năng lực thông quan cho khu vực, giảm thời gian lưu bãi, nâng cao hiệu quả khai thác và vận tải hàng hóa. Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, dự án được kỳ vọng góp phần giảm chi phí logistics, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Theo yêu cầu của UBND TP.HCM, liên danh nhà đầu tư phải sử dụng đất và khu vực biển đúng mục đích, đúng phạm vi được giao, đồng thời bảo đảm tiến độ thực hiện dự án theo quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư.
Nhà đầu tư cũng phải hoàn tất đầy đủ các thủ tục về đầu tư, xây dựng, môi trường, hàng hải, tài nguyên nước, lâm nghiệp, phòng cháy chữa cháy và các quy định chuyên ngành trước khi triển khai dự án. Trong quá trình thi công và khai thác, dự án phải bảo đảm không ảnh hưởng đến luồng hàng hải, quốc phòng, an ninh, môi trường biển cũng như các hoạt động hợp pháp khác trong khu vực.
UBND TP.HCM nhấn mạnh, trường hợp nhà đầu tư không đưa đất vào sử dụng, chậm tiến độ hoặc sử dụng đất không đúng mục đích, không đúng phạm vi được giao sẽ bị xử lý theo quy định của Luật Đất đai cùng các quy định pháp luật liên quan.
Dự án cũng phản ánh xu hướng hợp tác giữa khu vực tư nhân và doanh nghiệp có vốn nhà nước trong phát triển hạ tầng quy mô lớn. Trong liên danh đầu tư, Geleximco có kinh nghiệm phát triển các dự án công nghiệp, hạ tầng và năng lượng; ITC hoạt động trong lĩnh vực vận tải và logistics; còn SCIC giữ vai trò hỗ trợ nguồn lực tài chính và kết nối vốn nhà nước.
Sự kết hợp này được kỳ vọng sẽ phát huy thế mạnh của từng thành viên, nâng cao năng lực huy động vốn, chia sẻ rủi ro đầu tư và tạo nền tảng triển khai hiệu quả dự án cảng biển có quy mô lớn, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái logistics phía Nam và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng quốc tế.
