
Mô hình trồng bí xanh hữu cơ trên diện tích 1 ha tại thôn Thượng Phú (xã Thạch Lạc, tỉnh Hà Tĩnh) được triển khai theo chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ với Tập đoàn Quế Lâm. Đây là mô hình thử nghiệm nhằm đánh giá hiệu quả canh tác hữu cơ trên vùng đất cát địa phương nay, bí .
Sau hơn 3 tháng gieo trồng, đến nay bí đã vào vụ thu hoạch. Trên vùng đất vốn được xem là khó canh tác do nghèo dinh dưỡng và khả năng giữ nước kém, cây bí xanh hữu cơ lại sinh trưởng mạnh mẽ, phát triển đồng đều và cho năng suất khả quan.
Đây là vụ thử nghiệm nhằm tạo ra sản phẩm nông nghiệp sạch, an toàn, đồng thời đánh giá khả năng thích nghi của cây bí xanh khi trồng theo quy trình hữu cơ trên đất cát Thạch Lạc.

Bà Nguyễn Thị Mai (thôn Thượng Phú) cho biết: "Lúc đầu triển khai mô hình, nhiều hộ dân không khỏi lo lắng khi chuyển từ cách trồng bí truyền thống sang quy trình sản xuất hữu cơ với yêu cầu kỹ thuật chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, được chính quyền địa phương đồng hành, được đơn vị liên kết hỗ trợ, hướng dẫn kỹ thuật cụ thể từ khâu làm đất, xuống giống đến chăm sóc nên người dân chúng tôi yên tâm sản xuất".
Trồng bí theo quy trình hữu cơ không sử dụng thuốc cỏ, người dân phải làm bằng tay, thường xuyên bám ruộng để bảo đảm cây bí phát triển đúng quy trình. Sâu bệnh cũng được phòng trừ bằng chế phẩm sinh học. Tuy có vất vả hơn nhưng sức khỏe người sản xuất được đảm bảo, thành phẩm sạch. Đặc biệt, sau 3 tháng đất tơi xốp hơn, xuất hiện nhiều côn trùng có lợi như: giun đất, dế…

Theo tổ hợp tác nông nghiệp theo chuỗi liên kết, việc sử dụng phân hữu cơ vi sinh đã cải thiện rõ rệt chất lượng đất cát vốn nghèo dinh dưỡng và giữ nước kém. Cây bí phát triển khỏe mạnh nhờ bộ rễ bám sâu, sinh trưởng đồng đều. Sau thời gian canh tác hữu cơ, đất trở nên tơi xốp hơn, xuất hiện nhiều giun đất và côn trùng có ích. Quả bí to đều, thon dài, da láng bóng, cho thấy sự thích nghi tốt với điều kiện thổ nhưỡng địa phương.
Theo đánh giá ban đầu, sản lượng ước đạt hơn 15 tấn/ha, toàn bộ sản phẩm đã được Tập đoàn Quế Lâm ký kết bao tiêu với giá cao hơn khoảng 1,5 lần so với bí trồng theo phương thức thông thường.
Thành công bước đầu của mô hình trồng bí xanh hữu cơ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần thay đổi nhận thức, tư duy sản xuất của người dân địa phương. Nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển từ phương thức canh tác truyền thống sang sản xuất nông nghiệp hữu cơ, hướng tới tạo ra sản phẩm sạch, an toàn và có giá trị kinh tế cao hơn.

Ông Dương Kim Huy - THT sản xuất bí xanh hữu cơ cho biết: "Việc UBND xã Thạch Lạc liên kết với doanh nghiệp giúp người dân đã giải quyết bài toán đầu ra - yếu tố quan trọng để phát triển nông nghiệp bền vững. Thay vì sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc thương lái như trước đây, nay người dân được doanh nghiệp hướng dẫn quy trình kỹ thuật, hỗ trợ vật tư đầu vào và ký kết tiêu thụ sản phẩm ngay từ đầu vụ. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp hữu cơ tại địa phương".
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế trước mắt, bí hữu cơ còn cho thấy khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu của xã Thạch Lạc. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, việc chuyển đổi sang các loại cây trồng phù hợp, có giá trị kinh tế cao đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành nông nghiệp địa phương.
Ông Trần Xuân Hoàng - Chủ tịch UBND xã Thạch Lạc chia sẻ: "Trước những kết quả bước đầu này, thời gian tới, xã sẽ tiếp tục đánh giá, rút kinh nghiệm và có các chính sách khuyến khích, hỗ trợ để nhân rộng mô hình trên địa bàn. Địa phương quyết tâm hướng tới phát triển nền nông nghiệp tuần hoàn, xanh và bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân".

Theo kế hoạch, thời gian tới UBND xã Thạch Lạc sẽ tập trung đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên những diện tích đất sản xuất kém hiệu quả, tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ nông sản. Đồng thời, xã sẽ khuyến khích mở rộng diện tích các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao tại các thôn Hà Thanh, thôn Sâm Lộc… nhằm từng bước khẳng định hiệu quả của chuỗi liên kết sản xuất, hướng tới phát triển nền nông nghiệp bền vững.
Đặc biệt, địa phương chú trọng phát triển nông nghiệp hữu cơ theo hướng tuần hoàn, tận dụng các phụ phẩm từ sản xuất nông nghiệp để cải tạo, nâng cao độ dinh dưỡng cho đất, giảm chi phí đầu vào và bảo vệ môi trường. Việc hạn chế sử dụng tràn lan thuốc bảo vệ thực vật không chỉ giúp tạo ra sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh.
Từ thành công bước đầu của mô hình bí xanh hữu cơ, có thể thấy hướng đi liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị đang mở ra nhiều triển vọng cho nông nghiệp Thạch Lạc. Sự đồng hành của doanh nghiệp, chính quyền địa phương cùng tinh thần đổi mới của người dân chính là nền tảng để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và phát triển bền vững.