Đổi mới hoạt động HĐND theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả hơn
Tại Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc triển khai nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra sáng 28/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của cấp ủy đối với Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp theo hướng khoa học, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo Thường trực Ban Bí thư, nhiệm kỳ 2026-2031 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi cả nước đang đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, tầm nhìn 2045, đồng thời tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả. Trong bối cảnh đó, hoạt động của HĐND các cấp cần được đổi mới sâu rộng hơn nữa để phát huy vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.
Ông Trần Cẩm Tú yêu cầu việc đổi mới phải vừa bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, vừa phát huy tính chủ động, sáng tạo và tinh thần trách nhiệm của Thường trực HĐND, các ban HĐND cũng như từng đại biểu dân cử. Trong đó, công tác chuẩn bị và ban hành nghị quyết cần được đặc biệt coi trọng nhằm bảo đảm các quyết sách quan trọng của địa phương bám sát chủ trương của Đảng, phù hợp thực tiễn và có tính khả thi cao.
Cùng với việc nâng cao chất lượng nghị quyết, các cấp ủy được yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình tổ chức thực hiện, kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, né tránh trách nhiệm hoặc xa rời thực tế. Theo Thường trực Ban Bí thư, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai gắn với phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho địa phương thì yêu cầu kiểm soát quyền lực cũng phải chặt chẽ và hiệu quả hơn.
Ông Trần Cẩm Tú nhấn mạnh HĐND phải thực hiện tốt chức năng giám sát đối với UBND và các cơ quan trong bộ máy chính quyền địa phương, kiên quyết khắc phục tình trạng giám sát hình thức hoặc buông lỏng kiểm tra. Hoạt động chất vấn cần đi thẳng vào các vấn đề cử tri quan tâm, xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, tránh tình trạng đùn đẩy hoặc né tránh các nội dung nhạy cảm, phức tạp.
Theo lãnh đạo Ban Bí thư, giám sát phải thực sự trở thành công cụ hữu hiệu để phòng ngừa sai phạm, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực ngay từ sớm, từ xa. Đồng thời, việc đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát cũng như các ý kiến chính đáng của cử tri cần được thực hiện quyết liệt hơn trong thời gian tới.
Phát huy vai trò đại biểu dân cử trong giai đoạn phát triển mới
Đánh giá về nhiệm kỳ 2021-2026, Thường trực Ban Bí thư cho rằng dù phải đối mặt với nhiều khó khăn như ảnh hưởng kéo dài của đại dịch COVID-19, biến động kinh tế toàn cầu, thiên tai hay yêu cầu đổi mới mô hình chính quyền địa phương, HĐND các cấp vẫn phát huy được vai trò chính trị, góp phần giữ vững đoàn kết, tạo đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Nhiều địa phương đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động của HĐND theo hướng dân chủ, hiện đại và chuyên nghiệp hơn. Chất lượng triển khai các nghị quyết từng bước được nâng cao, hoạt động giám sát và chất vấn đi vào thực chất hơn. Công tác tiếp xúc cử tri cũng có nhiều đổi mới, trong khi chuyển đổi số bước đầu được ứng dụng hiệu quả trong hoạt động của cơ quan dân cử. Theo ông Trần Cẩm Tú, những kết quả này đã góp phần bảo đảm quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức bộ máy diễn ra thông suốt, không bị gián đoạn và tiếp tục duy trì hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương.
Tuy vậy, Thường trực Ban Bí thư cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế còn tồn tại. Ở một số nơi, vai trò lãnh đạo của cấp ủy đối với HĐND chưa thật sự sâu sát và toàn diện; chất lượng giám sát còn thiếu đồng đều giữa các địa phương; việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát chưa quyết liệt. Bên cạnh đó, công tác phối hợp tại một số địa phương vẫn thiếu chặt chẽ và chưa đồng bộ.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về đổi mới tư duy quản trị quốc gia và quản trị địa phương, ông Trần Cẩm Tú cho rằng việc xây dựng đội ngũ đại biểu HĐND có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực thực tiễn là nhiệm vụ then chốt.
Theo đó, đại biểu HĐND cần gần dân, sát dân, thường xuyên giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân, kịp thời phản ánh tiếng nói và nguyện vọng của người dân tới cấp ủy, chính quyền. Song song với đó, các cấp ủy cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác HĐND, nhất là các kỹ năng giám sát, phản biện chính sách, ứng dụng công nghệ số và xử lý các vấn đề phát sinh trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Thường trực Ban Bí thư cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng văn hóa liêm chính, trách nhiệm và tinh thần phụng sự nhân dân trong hoạt động của các cơ quan dân cử. Ông bày tỏ tin tưởng, với sự lãnh đạo của Đảng cùng quyết tâm đổi mới của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ tiếp tục có nhiều chuyển biến mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào mục tiêu xây dựng đất nước phát triển giàu mạnh, văn minh và hạnh phúc.
