Thúc đẩy chuyển đổi hộ kinh doanh, tạo nền tảng cho doanh nghiệp tăng trưởng mạnh mẽ

Tại hội nghị “Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp” diễn ra ngày 27/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết trong việc chuyển đổi các hộ kinh doanh thành doanh nghiệp, coi đây là một trong những hướng đi quan trọng để mở rộng quy mô nền kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Phát biểu khai mạc, người đứng đầu Chính phủ điểm lại bức tranh kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025 với nhiều kết quả tích cực, đạt được trong bối cảnh thế giới và khu vực liên tục biến động phức tạp. Theo Thủ tướng, vị thế và vai trò của doanh nghiệp ngày càng được nâng cao, trở thành lực lượng trung tâm trong tiến trình phát triển. Khi nhận thức thay đổi, tư duy và cách hành động cũng cần chuyển biến theo hướng linh hoạt, sáng tạo hơn, lấy đổi mới làm động lực và doanh nghiệp, người dân làm nền tảng sức mạnh.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, mục tiêu tăng trưởng bình quân từ 10% trở lên tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Đây không chỉ là chỉ tiêu kinh tế mà còn được xem như “mệnh lệnh phát triển”, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của toàn hệ thống, trong đó cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò then chốt. Tuy nhiên, theo Thủ tướng, hành trình này không dễ dàng khi nền kinh tế phải đối mặt với hàng loạt thách thức như xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu, già hóa dân số hay áp lực chuyển đổi năng lượng.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra là phải làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời thúc đẩy những động lực mới dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Những định hướng như phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế sáng tạo hay khai thác không gian phát triển mới từ biển, vũ trụ và lòng đất cũng được nhấn mạnh như các hướng đi dài hạn nhằm mở rộng dư địa tăng trưởng.

Thủ tướng khẳng định, Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, song doanh nghiệp mới là chủ thể trực tiếp thực thi. Vì vậy, doanh nghiệp không chỉ tham gia sản xuất kinh doanh mà còn cần chủ động đóng góp vào quá trình xây dựng chính sách, nâng cao năng lực quản trị và nhận thức rõ vai trò trong phát triển nhanh, bền vững. Chính phủ cam kết đồng hành, lắng nghe và tháo gỡ khó khăn bằng những hành động cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho khu vực doanh nghiệp phát triển.

Một trong những định hướng đáng chú ý được đưa ra là thúc đẩy quá trình “lớn lên” của doanh nghiệp: từ hộ kinh doanh trở thành doanh nghiệp, từ doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển thành doanh nghiệp lớn, tiến tới hình thành các tập đoàn có tầm vóc khu vực và toàn cầu. Cùng với đó là tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, đẩy mạnh kinh tế số và kinh tế xanh nhằm nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, tăng khả năng tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Thủ tướng yêu cầu tất cả các ngành, lĩnh vực và địa phương đều phải nỗ lực tăng trưởng tương ứng, đồng thời phát huy tinh thần đoàn kết trong nước và hợp tác quốc tế nhằm vượt qua các thách thức bên ngoài.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy khu vực doanh nghiệp hiện đóng góp khoảng 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 16 triệu lao động và giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất nhập khẩu. Trong đó, doanh nghiệp nhà nước vẫn là lực lượng nòng cốt ở các lĩnh vực thiết yếu như năng lượng, lương thực, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục khẳng định vị trí là động lực quan trọng nhất, với sự phát triển mạnh mẽ và tinh thần khởi nghiệp lan tỏa rộng rãi. Trong khi đó, khu vực FDI vẫn duy trì vai trò quan trọng khi Việt Nam nằm trong nhóm 15 quốc gia thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất thế giới.

Tính đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng hơn 25% so với năm 2020. Đáng chú ý, sau khi Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành, làn sóng khởi sự kinh doanh đã gia tăng mạnh mẽ. Riêng từ tháng 5-2025, trung bình mỗi tháng có khoảng 18.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 38% so với giai đoạn đầu năm. Cả năm 2025 ghi nhận gần 298.000 doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường.

Về huy động nguồn lực, tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 33% GDP. Quy mô thị trường cổ phiếu đến cuối năm 2025 tương đương 86,7% GDP, trong khi thị trường trái phiếu đạt khoảng 30% GDP. Đặc biệt, trong năm 2025, qua ba đợt khởi công và khánh thành đồng loạt, cả nước đã triển khai 564 dự án với tổng vốn đầu tư khoảng 5,2 triệu tỷ đồng, trong đó khu vực tư nhân chiếm gần 75%.

Những con số này cho thấy khu vực doanh nghiệp không chỉ là trụ cột của nền kinh tế mà còn là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.