Phát biểu tại Diễn đàn, ông Nguyễn Đức Lệnh - Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Khu vực 2, đã làm rõ định hướng về nguồn lực tài chính xanh nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các đơn vị sản xuất. Đây là một vấn đề nhận được sự quan tâm sâu sắc từ cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình bền vững.
Về các nguồn lực tài chính xanh, ông Nguyễn Đức Lệnh đã chỉ ra sự đa dạng trong các kênh tiếp cận vốn cho mục đích đổi mới công nghệ và phát triển bền vững. Theo đó, doanh nghiệp có thể huy động vốn từ nguồn đầu tư công của Nhà nước hoặc tận dụng tối đa nguồn vốn tự có của chính mình. Bên cạnh đó, các thị trường vốn và thị trường chứng khoán cũng đóng vai trò là những kênh cung ứng tài chính quan trọng không thể bỏ qua.
Tuy nhiên, ông cho rằng, nguồn vốn vay từ hệ thống ngân hàng vẫn luôn được coi là điểm tựa then chốt cho hoạt động sản xuất kinh doanh của đại đa số doanh nghiệp hiện nay. Ngành ngân hàng đã có những bước đi cụ thể và quyết liệt ngay từ khi Chính phủ ban hành Quyết định 1658/QĐ-TTg về chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh. Điều này cho thấy sự chủ động của ngành trong việc xây dựng các chương trình hành động sát với thực tế phát triển của đất nước.
Ở góc độ quản lý nhà nước, NHNN đang thực hiện hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp thông qua hai phương thức chủ đạo mang tính chiến lược. Phương thức thứ nhất là việc đáp ứng trực tiếp nguồn vốn để phát triển kinh tế xanh và đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất sạch cho doanh nghiệp. Đây là dòng vốn trực tiếp chảy vào các hoạt động đổi mới máy móc và áp dụng công nghệ tiên tiến.
Phương thức thứ hai mang tính vĩ mô hơn, đó là việc sử dụng các công cụ cơ chế chính sách như một loại nguồn lực đặc biệt. Các chính sách này đóng vai trò định hướng dòng vốn vào những lĩnh vực ưu tiên và hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp trong lộ trình chuyển đổi mô hình kinh doanh.
Một trong những minh chứng rõ nét nhất cho sự phát triển này chính là những con số ấn tượng về khả năng đáp ứng vốn cho lĩnh vực xanh. Tính đến thời điểm cuối năm 2025, tổng dư nợ cho vay xanh của cả nước ước tính đã đạt khoảng 780.000 tỷ đồng. Con số này hiện chiếm khoảng 4,1% tổng dư nợ cho vay của toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Mặc dù tỷ trọng này xét về con số tuyệt đối vẫn còn ở mức khiêm tốn, nhưng tốc độ tăng trưởng lại đang thể hiện một xu hướng bứt phá mạnh mẽ. Cụ thể, mức dư nợ này đã tăng tới 14,6% so với cuối năm 2024, cho thấy sự chuyển dịch dòng vốn rất rõ ràng. Nhìn lại dữ liệu của hai năm gần nhất, tín dụng xanh đã liên tục duy trì được đà tăng trưởng ấn tượng. Nếu như năm 2024 ghi nhận mức tăng 9,5% thì sang năm 2025 con số này đã tăng thêm một bậc đáng kể.
Bên cạnh việc cấp vốn, Ngân hàng Trung ương còn khéo léo biến các cơ chế chính sách thành một loại nguồn lực hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp. Các ngân hàng được yêu cầu phải ưu tiên và tập trung mọi nguồn lực cần thiết cho các dự án có tính chất bảo vệ môi trường. Những kế hoạch hành động và chỉ thị hàng năm của ngành đều lồng ghép khéo léo các giải pháp tiền tệ nhằm sát cánh cùng doanh nghiệp. Nhiều chương trình chuyên biệt đã được triển khai rầm rộ như cho vay nông nghiệp nông thôn và ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất. Điều này phản ánh tư duy đổi mới trong việc điều hành chính sách tín dụng để phù hợp với bối cảnh mới.
Lĩnh vực nông nghiệp được dành sự quan tâm đặc biệt với những chương trình tín dụng mang tính đột phá và giàu tính nhân văn. Có thể kể đến dự án tiêu biểu cho vay 1 triệu ha lúa chất lượng cao, hướng tới mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Đây là một mô hình điển hình cho sự kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế và trách nhiệm bảo vệ hành tinh.
"Ngân hàng Trung ương cũng đã thực hiện điều chỉnh chính sách tín dụng để khuyến khích phát triển nông nghiệp hữu cơ và tuần hoàn. Điểm nhấn đáng chú ý nhất là cơ chế cho phép doanh nghiệp được vay tới 70% tổng mức đầu tư dự án mà không cần phải có tài sản đảm bảo. Đây được coi là một bước đi táo bạo và là sự hỗ trợ thiết thực nhất cho các doanh nghiệp cũng như hợp tác xã nông nghiệp", ông Nguyễn Đức Lệnh chia sẻ.
Tại đầu tàu kinh tế TP.HCM, các chính sách tài chính xanh đã mang lại những kết quả rất khả quan trên thực địa. Tổng dư nợ trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn trên địa bàn thành phố hiện đạt khoảng 801.000 tỷ đồng. Con số này chiếm tỷ trọng 13,6% trong tổng dư nợ tín dụng của toàn địa phương, một tỷ lệ rất có ý nghĩa.
Việc triển khai tín dụng cho nông thôn mới tại đây được thực hiện theo một chuỗi liên kết đa dạng và chặt chẽ. Các hoạt động đổi mới công nghệ và cho vay theo chương trình OCOP đều được gắn kết chặt chẽ với các tiêu chí sản xuất xanh, sạch. Hiệu quả của dòng vốn này đã được minh chứng qua sự thành công và phát triển của nhiều mô hình sản xuất tại địa phương. Cộng đồng doanh nghiệp có thể thấy rõ trái ngọt này thông qua sự lớn mạnh của các sản phẩm OCOP trên thị trường.
