Từ ngày 1/7/2026, hàng loạt quy định mới liên quan đến việc đào tạo và sát hạch lái xe sẽ chính thức có hiệu lực, kéo theo nhiều thay đổi đáng chú ý mà người dân cần chủ động cập nhật. Đây là nội dung được nêu tại Nghị định 94/2026 vừa được Chính phủ ban hành, thay thế quy định trước đó, nhằm tăng cường tính minh bạch, hiện đại hóa quy trình và nâng cao chất lượng đào tạo lái xe.
Một trong những điểm mới nổi bật là việc áp dụng công nghệ định danh điện tử trong toàn bộ quá trình học và thi. Theo quy định, các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe ô tô sẽ phải trang bị hệ thống nhận diện và xác thực điện tử, trong đó có tích hợp công nghệ nhận diện khuôn mặt học viên. Việc này không chỉ phục vụ cho khâu quản lý mà còn giúp kiểm soát chặt chẽ danh tính người học từ khi đăng ký đến khi tham gia kỳ thi sát hạch.
Cụ thể, các đơn vị đào tạo phải triển khai phần mềm và thiết bị xác thực điện tử, đồng thời kết nối với các nền tảng số quốc gia thông qua hệ thống API. Nhờ đó, toàn bộ thông tin học viên, bao gồm dữ liệu cá nhân và giấy tờ điện tử, sẽ được đồng bộ và kiểm tra xuyên suốt quá trình đào tạo. Không chỉ dừng lại ở giai đoạn học, yêu cầu tương tự cũng được áp dụng tại các trung tâm sát hạch nhằm bảo đảm người dự thi đúng là người đã đăng ký, hạn chế tối đa tình trạng gian lận.
Đáng chú ý, lộ trình triển khai hệ thống này đã được ấn định rõ ràng. Theo đó, tất cả cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch phải hoàn tất việc xây dựng và vận hành hệ thống định danh điện tử trước ngày 1/1/2027. Đây được xem là bước tiến trong việc số hóa lĩnh vực đào tạo lái xe, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số quốc gia hiện nay.
Song song với việc siết chặt khâu quản lý, Nghị định mới cũng mở ra hướng tiếp cận linh hoạt hơn cho người học, đặc biệt ở phần lý thuyết. Theo quy định, học viên đăng ký thi giấy phép lái xe các hạng A1, A và B1 được phép tự học các môn lý thuyết thay vì bắt buộc phải tham gia đầy đủ các lớp học trực tiếp như trước. Tuy nhiên, để đảm bảo công tác quản lý, người học vẫn phải đăng ký tại các cơ sở đào tạo được cấp phép.
Không chỉ dừng lại ở đó, hình thức đào tạo từ xa và tự học có hướng dẫn cũng được mở rộng áp dụng cho nhiều nội dung lý thuyết quan trọng. Các môn như pháp luật về giao thông đường bộ, văn hóa giao thông, đạo đức người lái xe hay kiến thức về phòng, chống tác hại của rượu bia khi tham gia giao thông đều có thể được học theo hình thức trực tuyến hoặc tự học dưới sự hướng dẫn của cơ sở đào tạo.
Bên cạnh các nội dung cơ bản, một số môn học chuyên sâu như cấu tạo và sửa chữa thông thường của phương tiện, kỹ năng phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ hay kỹ thuật lái xe cũng được phép triển khai theo hình thức đào tạo linh hoạt này. Quy định mới áp dụng cho nhiều hạng giấy phép khác nhau, từ B đến các hạng nâng cao như C, D, E và các hạng kéo theo, tạo điều kiện thuận lợi cho người học chủ động về thời gian và phương thức tiếp cận kiến thức.
Dù vậy, cơ quan quản lý vẫn nhấn mạnh rằng việc nới lỏng hình thức học không đồng nghĩa với buông lỏng kiểm soát. Tất cả học viên, kể cả những người tự học, đều phải đăng ký tại các cơ sở đào tạo hợp pháp để được theo dõi và quản lý theo đúng quy định. Điều này nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo đồng đều, đồng thời duy trì kỷ cương trong hoạt động cấp giấy phép lái xe.
Nhìn chung, Nghị định 94/2026 cho thấy sự kết hợp giữa hai xu hướng: tăng cường kiểm soát bằng công nghệ và mở rộng tính linh hoạt trong đào tạo. Với việc áp dụng xác thực khuôn mặt cùng các nền tảng số, quy trình học và thi bằng lái xe được kỳ vọng sẽ minh bạch hơn. Trong khi đó, việc cho phép tự học và học từ xa giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí, phù hợp với điều kiện thực tế của nhiều đối tượng.
